ساياسات • 28 ءساۋىر, 2020

ساپانى جاقسارتۋعا جول اشادى

285 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدە 16 ناۋرىزدان باستاپ ەنگىزىلگەن توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى حالىققا ۇندەۋىن جولدادى. پرەزيدەنت ءوز مالىمدەمەسى ارقىلى وسى ۋاقىتقا دەيىن مەملەكەت تاراپىنان حالىققا, بيزنەسكە كورسەتىلگەن قولداۋ ءىس-شارالارىنىڭ بارلىعى ءالى دە ءارى قاراي جالعاسىن تاباتىنىن جەتكىزدى.

ساپانى جاقسارتۋعا جول اشادى

سونىمەن قاتار حالىقتىڭ شىدام­دىلىعىنا, تارتىپكە باعىنعان ومىر­لەرىنە, ەل اماندىعى مەن حالىق كەلە­شە­گىنە, ونىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ەرەن ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جاندارعا دا – دارىگەرلەر مەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلدەرىنە جانە اسكەري قىزمەتشىلەرگە العىسىن ءبىلدىرۋى پرەزيدەنتتىڭ ءوز تاراپىنان ەلگە, حالىققا كورسەتكەن ەرەكشە قولداۋى رەتىندە قابىلدانۋى ءتيىس.

پرەزيدەنت ءوز مالىمدەمەسىندە ء«بىز قازىردەن باستاپ داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭگە دايىندالۋىمىز كەرەك» دەگەن ۇستانىمعا ەرەكشە ءمان بەردى. داعدارىس ءاردايىم كەز كەلگەن مەملەكەتكە, مەكەمەگە, ءتىپتى جەكە ادامنىڭ وزىنە تولاسسىز مۇمكىندىك بەرەدى. داعدارىس – ول ءوسۋ, ول ءبىر ساپالى دەڭگەيدەن ەكىنشى ساپالى جاعدايعا اۋىسۋ مۇمكىندىگى. بۇل مۇمكىندىكتەر نەدە؟

بىرىنشىدەن, پرەزيدەنت اتاپ وتكەن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى, ياعني ءتيىمدى مەملەكەت, ءتيىمدى مەملەكەتتىك اپپارات, ءتيىمدى مەملەكەتتىك قىزمەت دەگەن قۇندىلىقتاردى ايقىندايدى. ال­دىڭ­عى قاتارعا مەملەكەتتىك اپپارات تيىم­دىلىگى شىعادى, ياعني ءوزارا ارەكەتتەسۋ, سونداي-اق قوعام مەن كوم­مۋ­­نيكاتسيانى جەدەلدەتۋ ءارى وڭتاي­لاندىرۋ.

ەكىنشىدەن, ءداستۇرلى ءوزارا ارەكەتتەسۋ بەلسەندىلىگى تومەندەۋى سالدارىنان ونلاين ارەكەتتەسۋ بەلسەندى تۇردە داميدى. بۇل ءبىلىم بەرۋ, ساۋدا, مەديتسينا, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سياقتى سالالاردا ەرەكشە ايقىن كورىنىس تابادى. جاڭا بيزنەس ۇلگىلەر, پرينتسيپتەر, نورمالار پايدا بولۋى مۇمكىن, ءتىپتى حالىقتىڭ تۇتىنۋ سيپاتى دا وزگەرۋى مۇمكىن.

ۇشىنشىدەن, COVID-19 ىندەتى بۇگىندە ءتىپتى سايلاۋ پروتسەستەرىنە دە ۇلكەن وزگەرىستەر اكەلۋدە. سول سەبەپتى سايلاۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدى جەتىلدىرۋ جاعىنان دا مۇمكىندىكتەر مول. مىسالى, وڭتۇستىك كورەيا پاندەميا جاعدايىنا قاراماستان, ءوز ەلىندە پارلامەنتتىك سايلاۋدى وتكىزدى, ياعني كەز كەلگەن ءۇردىستى بەيىمدەۋگە ءارى وزگەرتۋگە بولادى دەگەن ءسوز.

تورتىنشىدەن, توتەنشە جاعداي قوعامدا تسيفرلى ساۋاتتىلىق, تسيفر­لان­­دىرۋ ماسەلەسىنىڭ وزەكتىلىگىن ەرەك­­شە كورسەتتى. بۇل توتەنشە جاع­داي مەملەكەتتىڭ بىرقاتار سالاسىن­دا, اسىرەسە ءبىلىم, الەۋمەتتىك, ەڭبەك, قار­جى, ءتىپتى ويىن-ساۋىق يندۋس­تريا­سى­نىڭ وزىندە تسيفرلى تەحنولوگيا­لاردى دامىتۋ مۇمكىندىگىن بەرىپ وتىر­عانىن كورىپ وتىرمىز. سول ار­قىلى, حالىق­تىڭ تەحنولوگيا­لار­دى پايدالانۋ دەڭگەيى كۇرت وسەدى دەپ بولجاۋعا بولا­دى. ال تەحنولو­گيا ءاردايىم اشىق­تىق ءارى ترانس­پا­رەنتتىلىك قاعيداتتارىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا ەرەكشە سەرپىن بەرەدى.

بەسىنشىدەن, توتەنشە جاعدايدا ەرىكتىلەر, ازاماتتىق بەلسەندىلەر حالىققا ەرەكشە كومەكتەسۋدە. بۇل دا ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك, وسىنداي ازاماتتىق باستامالار لەگىن ءارى قاراي جالعاستىرۋ ارقىلى مەملەكەت ازاماتتاردىڭ ەلىنە, جەرىنە, ەلدى مەكەنىنە دەگەن جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن دە ۇيالاتادى. قازاقستاننىڭ ومىرلىك ۇستانىمى بولعان بىرلىك ءارى ىنتىماق دەگەن تۇسىنىك ەل ءۇشىن دە, مەملەكەت ءۇشىن دە ايرىقشا مانگە يە بولۋى مۇمكىن.

پرەزيدەنت ايتىپ وتكەندەي, «كەم­شى­لىكتەردى ءبىز كورىپ وتىرمىز. ودان ءتيىس­تى ساباق الىپ, قاجەتتى شارالاردى قا­بىل­دايمىز», ياعني ۇستانىمى بيىك ەل رەتىندە ءبىز دە پاندەميا جاعدايى­نان ءوز ساباقتارىمىز بەن ءوز مۇمكىندىك­تەرىمىزدى الاتىنىمىز ءسوزسىز.

 

الۋا جولدىبالينا,

پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم باسشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار