ماجىلىستە كەشە «ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىك ەلدەرىنىڭ باسەكەلەستىك تۋرالى مودەلدىك زاڭى – ۇلتتىق زاڭنامالاردى ۇيلەستىرۋدىڭ نەگىزى رەتىندە» اتتى ۇكىمەت ساعاتى بولىپ ءوتتى. دەپۋتاتتار الدىندا باسەكەلەستىكتى قورعاۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ب.قۋاندىقوۆ ءسوز سويلەدى.
ب.قۋاندىقوۆتىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, اگەنتتىك كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ودان ءارى جۇرگىزەتىن قىزمەتىنە 5 مىڭنان استام ءوتىنىشحاتتاردى قاراعان. 2013 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىڭ قاتىسۋىمەن كاسىپورىندار قۇرۋ تۋرالى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 37 ءوتىنىشى قارالىپ, ولاردىڭ ۇشەۋىنەن باس تارتىلىپتى.
ماجىلىستە كەشە «ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىك ەلدەرىنىڭ باسەكەلەستىك تۋرالى مودەلدىك زاڭى – ۇلتتىق زاڭنامالاردى ۇيلەستىرۋدىڭ نەگىزى رەتىندە» اتتى ۇكىمەت ساعاتى بولىپ ءوتتى. دەپۋتاتتار الدىندا باسەكەلەستىكتى قورعاۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ب.قۋاندىقوۆ ءسوز سويلەدى.
ب.قۋاندىقوۆتىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, اگەنتتىك كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ودان ءارى جۇرگىزەتىن قىزمەتىنە 5 مىڭنان استام ءوتىنىشحاتتاردى قاراعان. 2013 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىڭ قاتىسۋىمەن كاسىپورىندار قۇرۋ تۋرالى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 37 ءوتىنىشى قارالىپ, ولاردىڭ ۇشەۋىنەن باس تارتىلىپتى.اتاپ ايتقاندا, جۇرگىزەتىن قىزمەتىنە باس تارتۋ العان مەملەكەتتىڭ قاتىسۋىمەن كاسىپورىنداردى جەكەشەلەندىرۋ نەمەسە مەملەكەتتىك مەكەمە ەتىپ قايتا قۇرۋ جانە ولاردى باسەكەلەس ورتاعا بەرۋ قاجەتتىلىگىنە قاراماستان, مۇنىڭ ءبارى ورىندالماعان. سەبەپتەردىڭ ءبىرى رەتىندە مەكەمە باسشىسى مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردان جانە 100 پايىزدىق مەملەكەتتىڭ قاتىسۋىمەن زاڭدى تۇلعالاردان ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىن كوزدەيتىن «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭنىڭ نورمالارى, سونداي-اق, كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى ءۇشىن اتالعان اكتيۆتەردىڭ تارتىمسىزدىعى بولىپ تابىلادى دەگەندى العا تارتتى. اگەنتتىك بۇل پروبلەمالاردى بولدىرماۋ ءۇشىن قىزمەتىن ودان ءارى جۇرگىزۋگە باس تارتىلعان مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردىڭ نارىقتا اق, جشس نىسانىندا قالۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن نورمالاردى الىپ تاستاۋدى ۇسىنىپ وتىر.
اگەنتتىك توراعاسى بەك شەڭبەرىندە مونوپولياعا قارسى رەتتەۋدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسىن قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى ەكەندىگىنە ەرەكشە توقتالدى. اسىرەسە, باسەكەلەستىك تۋرالى مودەلدىك زاڭدى قابىلداۋ بارىسىن اتاپ كەتتى. كەلىسىمگە سايكەس, ەلىمىزدىڭ «باسەكەلەستىك تۋرالى» زاڭىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. سونىڭ بەدەرىندە بيىلدان باستاپ 78 تەرگەۋ اياقتالسا, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ورگاندارعا قاتىستىسى – 27, ال نارىق سۋبەكتىلەرىنە قاتىستىسى 45 ءىس مارەسىنە جەتكىزىلگەن. مونوپولياعا قارسى زاڭنامانى بۇزعانى ءۇشىن بيۋدجەتكە تۇسىمدەر سوماسى 181,8 ملن. تەڭگەنى قۇراعان. زاڭدى قابىلداۋ الەمنىڭ ۇزدىك مونوپولياعا قارسى ۆەدوموستۆولارىنىڭ قاتارىنا كىرۋ مۇمكىندىگىن اشادى. بۇدان باسقا, كەيىننەن اتالعان زاڭنىڭ نەگىزىندە كودەكس جاساۋ جوسپارلانادى, ول حالىقارالىق شارت نىسانىندا بولادى. توسقاۋىلداردى ازايتۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇمىس شەڭبەرىندە ب.قۋاندىقوۆ اعىمداعى جىلى سالالىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا ىسكە اسىرۋعا 18 ۇسىنىس جىبەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى. بارلىق ۇسىنىستار تاۋار نارىقتارىندا انىقتالعان پروبلەمالاردى شەشۋ بويىنشا شارالار بولىپ تابىلادى. تالداۋ قورىتىندىلارى تسەمەنت, اۆياتسيالىق كەروسيندى وتكىزۋ نارىقتارىندا, ينتەرنەت جەلىسىنە قولجەتىمدىلىك قىزمەتىنىڭ بولشەك نارىعىندا باسەكەلەستىك جەتكىلىكسىز دامىعاندىعىن كورسەتكەن.
سونداي-اق, وتىرىستا پالاتانىڭ ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى سەيىتسۇلتان ايىمبەتوۆ قوسىمشا بايانداما جاسادى. كوميتەت توراعاسى بەلارۋس, قازاقستان جانە رەسەي ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىگىنىڭ اۋماعى 20 ملن. شارشى شاقىرىم نەمەسە بۇل الەمدىك قۇرلىق جەردىڭ 15 پايىزىن قامتيتىندىعىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, وندا 170 ملن.-نان استام ادام تۇراتىندىعىنا نازار اۋدارتتى. 2012 جىلى كەدەن وداعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ساۋدا كولەمى 68,5 ملرد. اقش دوللارى بولىپ, 2010 جىلمەن سالىستىرعاندا 45,5 پايىزعا ۇلعايعان. الايدا, وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ كەدەن وداعى ەلدەرى نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىمەن سالىستىرعاندا تەڭ جاعدايدا بولمايتىنى ايتىلماي قالمادى. ماسەلەن, قابىلدانعان بىرىڭعاي تەحنيكالىق رەگلامەنتكە سايكەس, قازاقستاندىق كونديتەرلەردىڭ ونىمدەرى مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىندە ماركالانۋعا ءتيىس. وتاندىق وندىرۋشىلەر وسى تالاپتى ورىنداپ جۇرگەنىمەن, رەسەيلىك كامپيتتەر قازاق تىلىندە ماركالانبايتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. دەپۋتاتتىڭ پايىمىنشا, وسىنىڭ ءبارى وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قىسىمعا ۇشىراتادى, سونىڭ سالدارىنان كەدەن وداعىنىڭ نەگىزگە الىنعان قاعيداتتارى مەن ماقساتتارى بۇرمالانىپ, دۇرىس تۇسىنبەۋشىلىككە اكەلىپ سوعادى.
ۇكىمەت ساعاتى بارىسىندا قازاقستاندىق كاسىپكە رلىكتى مەملەكەتتىك قولداۋ, كەدەندىك-تاريفتىك رەتتەۋ شارالارىن جەتىلدىرىپ, ىشكى نارىقتى قورعاۋ تەتىكتەرىن دامىتۋ قاجەتتىگى دەپۋتاتتار تاراپىنان وتكىر قويىلدى. ارتىنان وتىرىستى ۆيتسە-سپيكەر سەرگەي دياچەنكو قىسقاشا ءسوز سويلەپ قورىتقاننان كەيىن, ءتيىستى ۇسىنىمدار قابىلداندى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
