بۇل باعىتتا رەسپۋبليكامىزدىڭ وندىرىستىك جانە ونەركاسىپتىك ءىرى ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى اقتوبەدە جۇزەگە اسىرىلعان اۋقىمدى جوبالار جەتەرلىك. سونىمەن بىرگە شاعىن جانە ورتاشا بيزنەستىڭ كوكجيەگىن كوتەرۋ ىسىندە دە ىرگەلى قادامدار جاسالدى. اتاپ ايتقاندا بۇگىندە وڭىردە شاعىن جانە ورتاشا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى 22-23 پايىز توڭىرەگىندە.
ءبىر قاراعاندا بۇل اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا تۇرارلىقتاي جوعارى كورسەتكىش ەمەس سەكىلدى. دەگەنمەن مۇنىڭ ءوزى ءوندىرىسى مەن ونەركاسىبى بىرىڭعاي جاقسى دامىعان ءوڭىر مىسالىندا تومەن كورسەتكىش ەمەس ەكەنىن ەسكەرگەنىمىز ءجون. ايتالىق ونەركاسىپتىك قۇرىلىمدارى دامىماعان نەمەسە مۇلدەم جوققا ءتان وڭىرلەردە بۇل كورسەتكىش جوعارى بولۋى ابدەن مۇمكىن. سوندىقتان اقتوبەلىك شاعىن جانە ورتاشا بيزنەس سەكتورىنىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسىن دامىتۋعا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى رەسپۋبليكالىق ورتاشا كورسەتكىشتەن تومەن بولۋىنا دا وسىنداي ولشەم تۇرعىسىنان قاراي بىلگەنىمىز ورىندى بولماق. سونداي-اق وڭىردە شاعىن جانە ورتاشا بيزنەسپەن شۇعىلدانۋشىلار ۇلەسۋ ەكونوميكالىق جاعىنان بەلسەندى حالىقتىڭ 33,5 پايىزىن قۇرايدى. بۇل دەرەك تە رەسپۋبليكالىق ورتاشا كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 3 پايىزعا تومەن بولىپ وتىر. مۇنىڭ باستى سىرى مەن سەبەبى ەكونوميكالىق بەلسەندى ازاماتتاردىڭ دەنى وڭىردەگى ءىرى كاسىپورىنعا شوعىرلانۋىنان تۋىندايدى.
ءجا, بۇل جەردەگى باستى گاپ پەن وي-تىلەك بۇل ساندى العا تارتۋ ەمەس, رەسپۋبليكادا جاريالانعان توتەنشە جاعداي مەن اقتوبەدە قابىلدانعان قاتاڭ كارانتيندىك رەجيم كەزىندە ايماقتاعى كاسىپكەرلىكتىڭ جاي-كۇيى قانداي ەكەنىنە كوز جۇگىرتۋدەن تۋىنداعانىن ايتۋ پارىز. وسى ورايدا پاندەميانىڭ سالعان تەجەۋى مەن تۇساۋى سالدارىنان وڭىردەگى شاعىن جىنە ورتاشا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ قابىرعالارىنا قارا تاستاي باتىپ جۇرگەن ماسەلەلەر از ەمەس ەكەنىدىگى ايقىن اڭعارىلادى. بۇلايشا پايىمداۋ جاساۋعا «اتامەكەن» وڭىرلىك پالاتاسىنىڭ call-ورتالىعىنا ۇلكەندى-كىشىلى كاسىپكەرلىك توپتار وكىلدەرى تاراپىنان تۇسكەن ءار ءتۇرلى ساۋالدار مەن الاڭداۋشىلىق ىڭعايىنداعى وي-پىكىرلەر ايقىن ايعاق بولا الادى. وسىعان بايلانىستى «اتامەكەن» ۇكپ اقتوبە وبلىستىق بولىمشەسىندە جاسالعان تالداۋلار مەن ساراپتامالار كەشەگى كۇنگە دەيىن ولاردى تولعاندىرىپ جۇرگەن باستى ماسەلە سالىق تولەمدەرىن تولەۋگە قاتىستى بولعانىن كورەمىز.
بۇل تۇستا نەگىزگى قابىرعالىق ماسەلەنىڭ ارا-جىگىن اشىپ الۋدىڭ قاجەتتىلىگى انىق. Covid-19-دىڭ قارا بۇلتى باسىمىزعا ۇيىرىلە باستاعان العاشقى كەزەڭدە بارلىق جەردەگىدەي اقتوبەلىك شاعىن جانە ورتاشا بيزنەس وكىلدەرى دە: ەندى ءبىزدىڭ الداعى ۋاقىتتاعى جاعدايىمىز قانداي بولماق, ءىس-قيمىلىمىزدى ودان ءارى جالعاستارى الامىز با دەگەن مازمۇنداعى ماسەلەلەر مازالاعانى جاسىرىن ەمەس.
ايتسە دە بۇدان ەكى اپتا بۇرىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جاساعان مالىمدەمەسىنەن كەيىن جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر اراسىندا ورىن العان الاڭداۋشىلىق كوڭىل-كۇي اۋانى كۇرت وزگەرىپ, وپتيميستىك باعىتقا قاراي بۇرىلعانىن بايقاۋعا بولادى. ويتكەنى مەملەكەت باسشىسى مالىمدەمەسىندە ەلىمىزدەگى شاعىن كاسىپكەرلىك وكىلدەرىنە قولداۋ مەن كومەك كورسەتۋدىڭ بارلىق شارالارى الىناتىنى ايقىن ايتىلعان بولاتىن. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس شاعىن جانە ورتاشا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرمەۋ ءۇشىن موراتوري جاريالانعانى سونىڭ باستى ءبىر كورىنىسى.
ولارعا جاسالاتىن جەڭىلدىكتەر تەك ءبىر عانا سالىق جانە نەسيە تولەمدەرىنە قاتىستى ماسەلەمەن شەكتەلىپ قالماعانى تاعى دا ايان. بۇل باعىتتا اقتوبە قالاسىنداعى ساۋدا ورتالىقتارىندا كاسىپكەرلەردىڭ جالعا الاتىن ورىندارى ءۇشىن وعان تولەنەتىن اقىنى 30-70 پايىزعا دەيىن ازايتۋ جونىندە جۇمىستار اتقارىلعانى مالىمدەمەدە قويىلعان مىندەتتەر ورىندالىپ وتىرعانىن كورسەتەدى.
ەل حالقىنا ارنالعان بۇكپەسىز اشىق سوزىندە مەملەكەت باسشىسى كاسىپورىنداردىڭ نەسيە تولەمدەرىن تولەۋدى كەيىنگە قالدىرۋ مەن شەگەرۋ جونىندە شەشىم الىنعانىن ايتقان ءمالىم. وسى ءىستى نورموتيۆتىك-قۇقىقتىق تۇرعىدان جان-جاقتى اتقارۋ ءۇشىن «اتامەكەن» وڭىرلىك پالاتاسى وكىلدەرى وڭىردەگى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك فيليالدارىمەن ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزۋ ۇستىندە.
-بۇگىنگى كۇنگە دەيىن شاعىن جىنە ورتاشا بيزنەس سۋبەكتىلەرى تاراپىنان نەسيەنى كەيىنگى قالدىرۋ ماسەلەسى بويىنشا 765 تاپسىرىس ءتۇستى. سوعان سايكەس جالپى سوماسى 11 ميلليارد تەنگە نەسيە قاراجاتى بويىنشا 694 تاپسىرىس ماقۇلداندى. ءسويتىپ, كاسىپورىندار ءۇشىن ءبىر ايدان ءۇش ايعا دەيىنگى نەسيە قاراجاتتارىن كەيىنگى قالدىرۋ مەرزىمى قاراستىرىلدى دەدى بۇل جونىندە «اتامەكەن» وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى انار دارجانوۆا.
جوعارىدا جازىلعان جايتتەردىڭ ءبارى قانداي قيىن كەزەڭ بولسا دا شاعىن جانە ورتاشا بيزنەس وكىلدەرىنە مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى قولداۋ جاسالا بەرەتىنىن العا تارتادى. ءتۇيىپ ايتقاندا, ورتاشا بيزنەس ورتادا نەمەسە كەيىنگى كەزەكتە قالماق ەمەس. مۇنىڭ باستى كەپىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ مالىمدەمەسىندە تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىلگەن قولداۋ تۇرلەرى دەمەكپىز.
اقتوبە وبلىسى
