كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ ءتوراعالىعىمەن سەلەكتورلىق رەجىمدە وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا 2012-2020 جىلدارعا ارنالعان مونوقالالاردى دامىتۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ ءتوراعالىعىمەن سەلەكتورلىق رەجىمدە وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا 2012-2020 جىلدارعا ارنالعان مونوقالالاردى دامىتۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
جيىندى اشا وتىرىپ, س.احمەتوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا بۇل باعدارلامانىڭ بىلتىر قاناتقاقتى جوبا رەتىندە ىسكە قوسىلىپ, بيىل تولىق كولەمدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ودان سوڭ العاشقى بولىپ ءسوز العان وڭىرلىك دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ 2012-2020 جىلدارعا ارنالعان مونوقالالاردى دامىتۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ بارىسى تۋرالى باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, 27 مونوقالادا 1,53 ملن. ادام, ياعني رەسپۋبليكا قالالارى تۇرعىندارىنىڭ 16,8 پايىزى تۇرادى. 6 قالا جوعارى, 19 قالا ورتاشا الەۋەتكە يە.
ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سوزىنە قاراعاندا, شاعىن قالالاردىڭ پروبلەمالىق ماسەلەلەرىن جۇيەلى شەشۋدى كوزدەيتىن باعدارلاما وتكەن جىلى باستالعان بولاتىن. بۇل ماقساتقا 6 ملرد. تەڭگە باعىتتالىپ, 170 جوبا ورىندالدى. اعىمداعى جىلعا قاراستىرىلعان 18,8 ملرد. تەڭگەنىڭ 10 ميللياردى نەمەسە قاراستىرىلعان قارجىنىڭ 54 پايىزى بولىنگەن.
ماقسات مونوقالالار ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ, جاڭا وندىرىستەر قۇرۋ ەكەنىن اتاعان ق.وسكەنباەۆ باعدارلامانىڭ باعىتتارىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنىڭ قاتارىنا تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن كاسىپورىنداردىڭ وندىرىستىك مۇمكىندىگىنە قاراي مونوقالالاردى وڭتايلاندىرۋ, شوب-تى دامىتۋ, ەڭبەك رەسۋرستارى وڭتايلىلىعىن ارتتىرۋ, الەۋمەتتىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ ماسەلەلەرى ەنەدى.
25 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلاتىن جانە جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 950,0 ملرد. تەڭگەدەن استام 47 ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان, دەگەن ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, وسىعان بايلانىستى ونى ورىنداۋ اكىمدەردىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىگىنە جۇكتەلەتىنىن دە اتاپ ءوتتى.
ول سونداي-اق, وتكەن جىلى تەمىرتاۋدا اتىراۋ, ماڭعىستاۋ, قاراعاندى جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارى اكىمدىكتەرى, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق, «وزەنمۇنايگاز» اق, «قازمىرىش» جشس, جانە «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس, «تەڭىزشەۆرويل» جشس باسشىلىقتارى اراسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدار جاسالعانىن حابارلادى. وسىناۋ قۇجاتقا جامبىل وبلىسى اكىمدىگى مەن «قازفوسفات» جشس اراسىندا دا قول قويىلدى.
ق.وسكەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا 2013 جىلى قارالعان 4,7 ملرد. تەڭگەنىڭ 1 ميللياردتان استامى يگەرىلگەن. شوب-تى مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىكتەرى قاتارىنا نەسيەلەر, قايتارىمسىز گرانتتار, كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋدى جۇزەگە اسىرۋ شارالارى ەنەدى. بارلىق مونوقالالاردا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ورتالىقتارى قۇرىلعان. ۇستىمىزدەگى جىلى ماماندار دايارلاۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 28 ملن. تەڭگە قاراستىرىلىپ وتىر.
ءبىرىنشى ۆيتسە-مينيستر كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ ءتيىمدى شارالارى رەتىندە كاسىپكەردىڭ 14 پايىزبەن الاتىن نەسيەسىنىڭ 10 پايىزىن بيۋدجەتتىڭ سۋبسيديالايتىنىنا, ياعني كاسىپكەردىڭ نەسيەنىڭ 4 پايىزدىق ايىرماسىن عانا تولەيتىنىنە ايرىقشا توقتالدى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, سونىمەن قاتار, مونوقالالارداعى شوب-تى قولداۋ ءۇشىن بولىنگەن قارجى يگەرىلمەي قالعان جاعدايدا ونى ەسەپكە الا وتىرىپ, كاسىپكەرلەردى نەسيەلەۋ شارتتارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىن بولادى.
ق.وسكەنباەۆتىڭ بايانداۋىنشا, ينۆەستيتسيالىق جوبالار شەڭبەرىندە مونوقالالاردى وركەندەتۋگە 2013 جىلى 6,3 ملرد. تەڭگە, اعىمداعى شارالارعا 6,6 ملرد. تەڭگە بولىنەدى. 2015 جىلعا دەيىن مونوقالالارداعى بارلىق اپاتتى ۇيلەر مەن عيماراتتاردى بۇزىپ تاستاۋ كوزدەلگەن.
وتىرىستا سونداي-اق, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى ن.ساۋرانباەۆ, باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمى ن.نوعاەۆ, قاراعاندى وبلىسى اكىمى ب.ابدىشەۆ, مونوقالالار –جىتىقارانىڭ اكىمى ا.جورابەكوۆ, قاراتاۋدىڭ اكىمى ق.ماقاشەۆقا ءسوز بەرىلىپ, ولار دا شاعىن قالالارداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسى تۋرالى باياندادى.
وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوڭىرلەردى دامىتۋ, وندىرىستەردى جاڭعىرتۋ, ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا ايرىقشا كوڭىل بولەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«مونوقالالاردا داعدارىس جاعدايىندا ەكسپورتتىق الەۋەتى تومەندەۋگە ۇشىراعان تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيالىق ءوندىرىس ورىندارى شوعىرلان عان», دەگەن س.احمەتوۆ, وسىعان وراي اكىمدەرگە ولاردىڭ ءىس-ارەكەتى ينجەنەرلىك جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋعا باعىتتالۋى قاجەتتىگىن, سوندا تيىسىنشە, باعدارلامانىڭ نەگىزگى باعىتتارى – ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا كوڭىل بولىنەتىندىگىن اتاپ كورسەتتى.
س.احمەتوۆ باعدارلامانى ءجۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەتتىگىن اتاي كەلە, وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنە وڭىرلەر اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ باعدارلاماعا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا لايىقتى ۇسىنىستار ازىرلەۋدى تاپسىردى.
مونوقالالار مەن وبلىستار اكىمدەرىنە قالالاردى ءارتاراپتاندىرۋ بويىنشا, پەرسپەكتيۆالى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى, سونداي-اق جەرگىلىكتى ءوندىرۋشىلەردىڭ ۇزاق مەرزىمدى تاپسىرىستارىن قامتاماسىز ەتەتىندەي جۇيە قۇراۋشى كاسىپورىندارمەن بىرلەسكەن ءارىپتەستىك باعدارلامالاردى پىسىقتاۋ قاجەت دەي كەلە, ۇكىمەت باسشىسى باعدارلاما شەڭبەرىندە بولىنگەن بيۋدجەتتىك قارجىنىڭ مەرزىمىندە يگەرىلۋى قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس, دەپ ءتۇيىندەدى ءوز ءسوزىن.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
