– قۋانىش, جاستاردىڭ كوپشىلىگى ارمان قۋىپ شەتەل استى. ءسىز ءۇشىن شەتەلدە ءبىلىم الۋدىڭ تيىمدىلىگى نەدە؟
– مەن الماتى وبلىسى قاپشاعاي قالاسىندا ءوستىم. الماتى قالاسىندا مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن 2016 جىلى قىتايدىڭ چۋنتسين قالاسىنداعى Southwest University-گە وقۋعا ءتۇستىم. اللا قالاسا, قىتاي ءتىلىنىڭ مامانى بولامىن. بيىل – وقۋدى بىتىرەتىن جىلىم. بۇل ەلدى تاڭداۋ سەبەبىم, قازاقستان مەن قىتاي سەرىكتەس ەلدەر. قازىر قىتاي ءبىزدىڭ ەلگە ءبىرتالاي جوباعا ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر. الداعى تاڭدا بۇل ەلمەن بارىس-كەلىس, الىس-بەرىسىمىز جيىلەيتىن بولعاندىقتان قىتاي ءتىلىن ۇيرەنۋگە نيەت ەتتىم. ءتىل بىلگەننەن كەيىن سول ەلدىڭ مادەنيەتى مەن تاريحىنا نازار اۋداراسىڭ. قىسقاسى, ءتىل ءبىلۋ ارقىلى جاقسى دۇنيەنى سىڭىرەمىن دەسەڭ, سەن ءۇشىن الەم اشىق.
– قازاقستان مەن قحر اراسىندا ستۋدەنتتەردى ەلگە قايتارۋ جونىندە ەكىجاقتى كەلىسىم بار. سول ۋاقىتتا باسقا ستۋدەنتتەر سياقتى ەلگە نەگە قايتپادىڭىز؟
– ءيا, ءبىز تۇراتىن ولكەدەگى ىندەتكە بايلانىستى احۋال كۇرت ناشارلاعاننان كەيىن ءبىر شارا جاساۋ كەرەك بولدى. ستۋدەنتتەردى ەۆاكۋاتسيالاۋدىڭ الدىندا قازاقستاننىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ارقايسىمىزعا جەكە-دارا حابارلاسىپ ەسكەرتتى. ءبىرىنشى حابارلاسقان كەزىندە ەلگە قايتۋعا قارسىلىعىمدى ءبىلدىردىم. كەيىن ەلگە قايتۋ جونىندە ءوزىم حابارلاستىم. ول رەيس بويىنشا اقپان ايىنىڭ 12-ءسى كۇنى تۇندە چۋنتسين قالاسىنان ۇشىپ, 13 اقپاندا بەيجىڭ قالاسىنان نۇر-سۇلتان قالاسىنا ۇشۋ كەرەك بولدى. بىراق مەن تايلاندتىڭ بانگكوك قالاسىنا بيلەت الىپ قويعان بولاتىنمىن. سوندىقتان ەلگە ۇشاتىن رەيسكە ۇلگەرە المادىم. شىنىمدى ايتسام, جاعدايدىڭ بۇلاي ءورشي تۇسەتىنىن بىلمەدىم. ونىڭ ۇستىنە جەكە قارجىلاي ماسەلەلەر تۋىنداپ, ەلگە ورالۋدىڭ ءساتى تۇسپەدى.
وسىلايشا ءبىز ءبىلىم الىپ جۇرگەن چۋنتسين قالاسىندا ىندەتپەن اۋىرعانداردىڭ سانى كۇن سايىن كوبەيە ءتۇستى. دەنساۋلىعىمىزدى ۋايىمداعاندىقتان, باسقا ەلگە اۋىسۋعا تۋرا كەلدى. 14 كۇنىمىز بانگكوك قالاسىندا ءوتتى. جەرگىلىكتى ەلدە ءجۇرىپ-تۇرۋ ۋاقىتى اياقتالعان سوڭ, ۆەتنام مەملەكەتىنىڭ استاناسى حانوي قالاسىنا تۇراقتادىق. جاعداي تىپتەن, ۋشىققانىن تۇسىندىك. جانىمدا تاعى 3 دوسىم بار. سودان توپتا بىرگە وقيتىن بالا ەكەۋمىز قازاقستاننىڭ ۆەتنام سوتسياليستىك رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىگىنە باردى. ەلشى ەرلان بايجانوۆ بىزگە كومەگىن ايامادى. دەرەۋ ارنايى ۆيزانى دايىندايتىن ورتالىققا حابارلاسىپ, بارلىق قۇجاتىمىزدى رەتكە كەلتىرىپ, بەلگىلى مەرزىمگە دەيىن ۇزارتىپ بەردى.
– جاھاندىق ىندەت القىمنان الىپ تۇرعان كەزدە ول ايماقتىڭ قازىرگى احۋالى قانداي؟ تۇرعىنداردىڭ تىرشىلىگى قالاي؟
– حانوي قالاسىندا ءبارى بىرقالىپتى. قالادا 15 كۇندىك كارانتين ءجۇرىپ جاتىر. بۇگىن ءتورتىنشى كۇن... ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرى بەلگىلى ۋاقىتقا دەيىن جۇمىس ىستەيدى. كۇندىز دە ءجۇرىپ-تۇرۋ شەكتەلگەن. كەشكىسىن پاترۋلدىك ماشينالار داۋىس زورايتقىش قۇرالدارمەن سىرتقا شىقپاۋ تۋرالى ەسكەرتۋلەر ايتادى. مەن تۇراتىن قوناقۇيدىڭ جانىنداعى ازىق-ت ۇلىك دۇكەنى ساعات 16.00-دە جابىلادى. ساقتىق شارالارىن بارىنشا ساقتاۋدامىز. ءبىر بولمەدە 2 ادام عانا تۇرۋعا رۇقسات ەتىلگەن. كورشىلەرىمىز وتە جاقسى. بايقاعانىم, جەرگىلىكتى تۇرعىندار كوبىنەسە اعىلشىنشا سويلەيدى. باستاپقىدا تايلاند پەن ۆەتنامعا كەلگەندە قىتاي تىلىندە سويلەي باستاساق, باستارىن الا قاشاتىن. قىتايدان كەلگەنىمىزدى ءبىلىپ, ىندەت جۇقتىرعانداردىڭ قاتارىنا قوساتىن بولۋى كەرەك. «قازاقستان دەگەن ەلدەنبىز» دەسەك, تۇرعىنداردىڭ 70-80 پايىزى ءبىزدىڭ ەل تۋرالى بىلمەيدى. تەك «Soviet Union» دەگەندە عانا باستارىن شۇلعيدى. وسىدان كەيىن شەتەلدە تۋعان ەلىمىزدىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىن تانىستىراتىن تىڭعىلىقتى جوبالاردى كوبىرەك قولعا الۋ كەرەك-اۋ دەگەن وي كەلدى.
قوناقۇي ەسكى قالاشىقتا ورنالاسقان. كورشىلەرىمىزدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇل قالاعا تۋريستەر كوپ كەلەدى ەكەن. بىراق, ءدال قازىر ساياحاتتاپ جۇرگەن تۋريستەردىڭ سانى كوپ ەمەس, ءتىپتى جوق دەۋگە دە بولادى. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي جانىمدا تاعى دا 3 بالا بار. سونىڭ ءبىرى نەمىس بالاسىن وسى اپتادا ەۆاكۋاتسيالايدى. گەرمانيا ەلشىلىگىنە كومەك سۇراپ ءجيى بارا بەرگەندىكتەن, ولار ەلگە قايتۋعا بيلەت الىپ بەرگەن. گەرمانيادا جاعداي, ءتىپتى قيىن دەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءوزى تۇراتىن ەلدى مەكەندە مىڭنان استام ادام ىندەت جۇقتىرىپ ۇلگەرگەن. سوعان قاراماستان قايتۋعا بەل بۋدى. ەندى وعان اماندىق جانە ساتتىلىك تىلەيمىز! ال ءبىز ەلشىلىكپەن WhatsApp جەلىسى ارقىلى تىعىز بايلانىسىپ تۇرمىز. ەگەر ەۆاكۋاتسيالايتىن بولسا, حاباردار ەتەمىز دەگەن.
– بۇكىل الەم قاشىقتان وقىتۋ رەجىمىنە كوشۋدە. وسىعان بايلانىستى سىزدەردىڭ جوو قانداي ءادىستى قولدانۋدا؟
– ءبىز دە ونلاين وقىتۋ جۇيەسىنە كوشتىك. بيىل وقۋدى اياقتايتىن جىل بولعاندىقتان, ەمتيحان ۋاقىتتارى قىركۇيەك ايىنا شەگەرىلدى. ساباق ۋاقىتى ءار سارسەنبى كۇنى بەيجىڭ ۋاقىتىمەن تاڭعى ساعات 08:50-دە باستالادى. ينتەرنەتتىڭ جىلدامدىعى وتە جوعارى ءارى جىلدام. ەستۋىمشە, ۆەتنام ينتەرنەت جىلدامدىعى بويىنشا الدىڭعى 10 ەلدىڭ قاتارىنا كىرەدى. مىسالى, ينتەرنەتكە قوسىلاتىن تاريفتىك باعا وتە ارزان. ءبىر تاريف 5000 دونگ. ءبىزدىڭ ۆاليۋتامەن ەسەپتەسەك, 94,5 تەڭگە بولادى.
– تۋعان ەلدى ساعىنىپ جۇرگەن بولارسىز؟
– ءيا, اتا-انامدى, ءۇيدى قاتتى ساعىندىم. ۇيدەن كەتكەلى, مىنە, 6 ايدىڭ ءجۇزى بولىپتى. سونىمەن بىرگە اۋىلداعى دوستارىمدى دا ءجيى ەسكە الامىن. ەلىمە, جەرىمە, بارشا الەم جۇرتشىلىعىنا اماندىق تىلەيمىن.
اڭگىمەلەسكەن
ايىم بولاتقىزى
