ول جاڭا قونىستاعى القاپتا تۇرعان جالعىز اعاشقا كوزى ءتۇسىپ, ايەلى ەكەۋى اعاش وتىرعىزىپ, كوگالداندىرۋ جۇمىستارىن باستاعان بولاتىن. كەيىنىرەك مورتون نەبراسكا شتاتىنداعى گازەتتىڭ رەداكتورىنا اباتتاندىرۋ كۇنىنە ارناپ تۇرعىنداردىڭ اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزۋ كۇنىن وتكىزۋدى ۇسىندى. بۇل باستاما كەڭىنەن قولداۋعا يە بولدى. ەڭ العاشقى اعاش كۇنىندە شتات تۇرعىندارى ميلليونعا جۋىق اعاش وتىرعىزدى.
مورتوننىڭ تۋعان كۇنىنە وراي 1882 جىلى 22 ءساۋىر – اعاش وتىرعىزۋ كۇنى رەتىندە رەسمي جاريالاندى. ال 1970 جىلدان باستاپ جەر كۇنى قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە ەكولوگيالىق بىلىمگە ارنالعان مەرەكەگە اينالعان بولاتىن. وسى ايادا «پاركتەر شەرۋى» حالىقارالىق مەرەكەسى 1990 جىلدان باستالدى. وعان 141 ەلدەن 200 ميلليون ادام قاتىستى. 90-جىلداردىڭ باسىنان باستاپ جەر كۇنى – «پاركتەر شەرۋى» دەگەن ماعىنا بەردى. 1995 جىلدان باستاپ وعان رەسەي قورىقتارى مەن ۇلتتىق پاركتەرى قوسىلدى. ال 1997 جىلى پاركتەر شەرۋى بۇرىنعى كسرو-نىڭ بارلىق اۋماعىندا – ۋكراينا, بەلارۋس, قازاقستان, قىرعىزستان, تۇركىمەنستان, تاجىكستان جانە وزبەكستانداعى 150-دەن استام پاركتەردە وتكىزىلەتىن بولدى.
«التىن-ەمەل» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى مەكەمەسى 2013 جىلدان باستاپ وسى پاركتەر شەرۋى اكتسياسىن وتكىزىپ كەلەدى. بيىل بۇل شارانى ەلىمىزدەگى توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى ونلاين رەجىمدە وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بيىل وقۋشىلارعا ونلاين-تاپسىرمالار بەرىپ, تانىمىن كەڭەيتۋدى ويلاستىردىق. ۇزدىك شىعارما مەن جاۋاپتار يەسىنە ەكى كۇندىك جولداما سىيلايمىز. جەڭىمپاز «التىن-ەمەلدىڭ» عاجاپ تابيعاتىمەن تانىسىپ, قورىقشىلاردىڭ تىرشىلىگىن باقىلايدى», دەيدى «التىن-ەمەل» مۇتپ باس ديرەكتورى قالىق باياديلوۆ.
الماتى وبلىسى
