اداسقان ارمان الىستان قول بۇلعايدى

شاحمەت قۇسايىنوۆ اتىنداعى اقمولا وبلىستىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا امەريكا دراماتۋرگى دجون ستەينبەكتىڭ “ادامدار مەن تىشقاندار” اتتى تۋىندىسىنىڭ پرەمەراسى بولىپ ءوتتى. ونەر ۇجىمىنىڭ ورەسىن كەڭىتكەن, كورەرمەندى ويلى سەزىمگە بولەگەن شىعارمانى نۇرعيسا تىلەنديەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى اكتەرلىك ونەر جانە رەجيسسۋرا كافەدراسىنىڭ V كۋرس ستۋدەنتى بولات ابدراحمانوۆ ءساتتى قويىپ شىقتى. بيىل ءوزىنىڭ ون ءتورتىنشى ماۋ­سىمىن باستاعان تەاتر ەلىمىزدىڭ سول­تۇستىك وڭىرىندەگى قازاق ونەرىن ناسيحاتتاۋدىڭ وشاعى سانالادى. بىراق, رەپەرتۋارىنىڭ كەڭدىگىمەن ەرەكشەلەنەتىن ۇجىم كوپتەگەن شەت ەل اۆتورلارىنىڭ ەڭبەگىن ساحنالاپ ۇلگىردى. ايتسەدە, بۇدان بۇرىن امەريكا دراماتۋرگتەرىنىڭ جالعىز ەڭبەگى (ۆەستسايد تاريحى) كورەر­مەن­گە ۇسىنىلعان ەدى. مىنە, ۇجىم ەكىن­شى ءارى جاۋاپتى قادامعا بەل باي­لاپ, ونى تابىستى اتقارىپ شىق­تى دەۋىمىزگە بولادى. كورەرمەن “ادامدار مەن تىش­قاندارعا” ءۇش كۇن بويى قول سوقتى. بۇل استە وڭاي شارۋا ەمەس. ستەين­بەكتىڭ تەرەڭ فيلو­سو­فيا­لىق وي­لارىن جاس رەجيسسەر قالايشا ويناتا ءبىلدى؟ ادامدى سان قىرلى دۇنيەنىڭ شاتتىعى مەن نالاسىن, جاقسىلىعى مەن جاماندىعىن ايىرۋعا ۇيرەتەتىن, كەلەر كۇنگە قۇلشىنىس پەن تال­پىنىسقا باۋ­ليتىن ارمان, ءۇمىت, سەنىم ۇعىم­دا­رى ۇمتىلىسقا جە­تە­لەيدى. ءار ادام­نىڭ جولى ءار باس­قا, ونىڭ ساتتىلىگى مەن جاڭ­ساق­تىعى ساناداعى ۇستىن­دارعا باي­لا­نىستى. درا­مانىڭ باس­تى ايتپاعى ادام­دار­دىڭ كۇيكى ءتىر­لىكتىڭ قۇر­ساۋىندا قالىپ, رۋ­حاني ازعىنداپ, ءوزىنىڭ “مەنىنە” ءمان بەرمەي, ءتىپتى ارمان­داۋعا دا مۇر­شا­سى كەلمەي, ءبىر كۇندىك تىشقانشى ءومىردىڭ جەتەگىندە ءجۇرىپ جىعىلاتىنىن كورسەتۋ بولاتىن. ارمانسىز ءتىر­شى­لىك جوق. بۇل – ماڭگىلىك تاقىرىپ. سيۋجەت باستالعاندا ەكى دوس – دجوردج (باعلان يمانعازينوۆ) بەن لەنني (تولەۋبەك كوڭباي) كۇنكورىس قامىمەن جۇمىس ىزدەپ, جەر بەتىن ارالاپ جۇرەدى. دجوردج ءوز پايىمى بار رومانتيك جىگىت, ال لەنني الاڭ­عاسار, ۇمىتشاق تا ۇرىنشاق, كە­مى­رۋ­شىلەر ىشىنەن تىشقانداردىڭ تە­رىسى جۇمساق ءارى نازىك بولعان­دىقتان, ءوزىن دە ايالاپ, سيپاعاندى جاق­سى كو­رەتىن بەيباق. بولمىس-ءبىتىمى ءارتۇرلى ەكى دوستىڭ ارمانى بىرەۋ عانا ياعني, ازىن-اۋلاق رانچو ساتىپ الىپ, جەمىس-جيدەك, جاڭعاق باۋىن ءوسىرۋ, مي­لليونداعان جاسىل, كوك ءتۇستى قويان­دار اسىراۋ. قىزىل-جاسىل قيال­دىڭ جەتەگىندەگى جىگىت­تەر­دى تاع­دىر قارا تورىنىڭ (مۇحيت پا­لىم­بەتوۆ) رانچوسىنا كەزىكتىرىپ, سوندا جۇمىسقا ورنا­لا­سا­دى. ونداعى شىم-شىتىرىق وقي­عالار ارمانداردى دا اعىزىپ وتەتىندىگى شىنايى ساح­نا­لا­نىپ وتەدى. لەنني قارا تورى­نىڭ جەڭىل ءجۇرىستى “ايداي سۇلۋ” ايەلىن (ايمان مايما­مى­رو­ۆا) كەزدەيسوق كىش­كەن­تاي تىشقان سەكىلدى قىل­قىن­دى­رىپ, ءومىرىن قيا­دى. ءوزىنىڭ ەڭ جا­قىن دوسىن اۋىر جازادان الىپ قالۋ ءۇشىن دجوردج ونى ولتىرۋگە بەل بۋىپ, تو­سىن شەشىمىن جۇزەگە اسى­رادى. لەننيدىڭ كولدىڭ ارعى بە­تىن­دەگى ور­ىندالماس ارمانىنا قاراپ تۇ­رىپ كوز جۇمۋى جان دۇنيەڭدى شى­مىر­­لاتادى. دجوردج بايعۇس ءومىردىڭ ءمان-ماعىناسىنان ايى­رىلىپ, بۇل­ىڭ­­عىر ارمانىنان الىستاپ قالا بەرەدى. جۇمىستىڭ جوقتىعى, تابىل­عاننىڭ وزىندەگى اۋىرلىعى مەن از­اپتىعى, قارا جۇمىسشىلاردىڭ, جە­ڭىل­تەك مىنەزدى قىز-كەلىنشەكتەردىڭ تاع­­دىرى, ءوزىن جوعارى ساناي­تىن­داردىڭ ءالسىز بەن دارمەنسىزگە داۋىس قانا ەمەس, قول كوتەرىپ, قىسىم جا­ساۋى, اقشا ماسەلەسى, ادىلەت­سىز­دىك­پەن كۇرەس سياقتى پروبلەمالار شى­عارما جەلىسىندە بارىنشا شي­را­تىلا تۇسەدى. ادام بويىنداعى اقىل مەن پاراسات, ءوزارا سىي­لاس­تىق, ءتۇسى­نىستىك ۇعىمدارىنىڭ جيىن­تىعى بوي­شاڭ (زۇلكاپىل باتيحان), كەندي (قايرات مىر­زا­بو­لاتوۆ) وبرازدارى ارقىلى رەاليستىك جانە رومان­تي­كالىق جەلىمەن بەرىلەتىنى جۇرت­شىلىقتى جىلى اسەرگە بولەيدى. لەنني – ارمان, كەندي – ءۇمىت, دجوردج – ۋاقىتتىڭ نى­شا­نى دەپ الساق, شىعارمادا وسىناۋ ءۇش ۇعىمنىڭ جالعاستىعى مەن جالعاندىعى شەبەر بەينە­لەنەتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. تەاتر قوي­ىلىمى شىعارمانىڭ ناقتى سيۋجەتتىك جە­لىسىمەن عانا ساح­نا­لان­بايتىنى انىق. سپەكتاكلدە بۇگىنگى كۇننىڭ كو­رىنىستەرى, تىنىس-تىرشىلىگى, قو­عامدىق-ساياسي, الەۋ­مەت­تىك ءما­سە­لە­لەرى قامتىلا وتى­رىپ سۋرەتتەلۋى رە­جيسسەردىڭ تا­لان­تىنا باي­لا­نىس­تى. بۇل ور­ايدا بو­لاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن دا­رىن­دى جاس رەجيسسەر بولات ابدراحمانوۆ ۋاقىتتىڭ اي­شىق­تى, وزەكتى بەينەسىن نانىمدى سۋ­­رەت­تەي بىلگەندىگىنە شاك كەل­تىر­مە­ي­مىز. مۇندا تەاتر ترۋپ­پا­سى­نىڭ, اۋەن, كيىم, دەكوراتسيا, گريم, جا­رىق بەرۋ ماسەلەسىمەن اي­­نا­لى­سا­تىن ادامداردىڭ جان­قيار ەڭبەگى بولەكتەپ ايتۋعا تۇرارلىق. قويىلىم سوڭىندا بولات ابدراحمانوۆپەن از-كەم ءتىل­دەسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن. “ديپلومدىق جۇ­مىس­تا الدىمەن نەنى قويۋ كەرەك ەكەن­دىگى تاڭدالادى, دەيدى ول. كوك­شەتاۋعا كەلگەنىمدە قوبال­جىع­انىم راس. بۇل ءوڭىردىڭ ونەرگە قاتىستى ەرەك­شە­لىگى, ءوز كورەرمەنى بار. تەاتر­دىڭ رەپەر­تۋارلىق سايا­ساتىنىڭ قارىمى جوعارى ەكەن. ءتورت اي بويى ءارىپ­تەستەرىمە باۋىر باسىپ, كوپ ءنار­سەنى ءۇي­رەن­دىم. اعايىندارىما ال­عى­سىم شەكسىز. كوك­شەتاۋ تەاترى مەنى ىزدەنىسكە باس­تادى. گوردون كرەگ ايت­قانداي, رە­جيسسەر تولىق ءتا­­ۋەلسىز بولا المايدى. ونىڭ ەڭ­بە­گى دراماتۋرگ جازعان ءما­تىنگە, ترۋپ­­پاعا, سۋ­رەتشىگە, كوم­پو­زي­تورعا باي­لانىستى. كاسىبي تۇرعىدان كەل­سەك, رەجيسسەر ءوز ويىنىڭ 60 پا­يىزىن جۇزەگە اسىرا السا, با­قىتتى سانالادى ەكەن. مەن كوك­شە­تاۋدان وسى دەڭگەيلەس ادام رەتىن­دە اتتا­نا­تىنىما قۋانىش­تى­مىن”. باقبەرگەن امالبەك,  اقمولا وبلىسى.