«وكىنىشكە قاراي, كەشە كوروناۆيرۋستەن ءبىر ايەل ادام قايتىس بولدى. بۇل ورنى تولماس اۋىر قازا. مارقۇمنىڭ جاقىندارىنا كوڭىل ايتامىز. ۆيرۋستىڭ ەل ىشىندە تاراۋى ءوسىپ كەلە جاتىر. بۇل جاعداي – كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ قاۋپىن تاعى ءبىر ەسكە سالىپ وتىر. قازىر بولىپ جاتقان جاعداي – ءبارىمىز ءۇشىن سىناق. وقشاۋلانۋ بويىنشا بيلىكتىڭ بارلىق تالابىن ورىنداۋ كەرەك. 28 ناۋرىزدان باستاپ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار ءۇش قالادا جاڭا شەكتەۋ شارالارى كۇشىنە ەنەدى. بۇگىن ۇكىمەت جاريالاعان نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىنا قاتىستى شەكتەۋلەر – كومەندانتتىق ساعات ەمەس. بىراق ول تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋ كەرەك», دەگەن ول حالىقتى ۇيدەن شىقپاۋعا شاقىردى.
ەسكە سالاي كەتەيىك, مينيستر كۇندىز وتكەن بريفينگتە توتەنشە جاعداي كەزىندەگى زاڭ بۇزۋشىلىق, كىرىسىنەن ايىرىلعاندارعا تولەماقىنىڭ بەرىلۋ ءتارتىبى, كاسىپكەرلىكتى جالعاستىرۋ جانە ءبىلىم بەرۋ, سونداي-اق ەلەكتروندى ۇكىمەت ارقىلى ونلاين قىزمەت الۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى بايانداپ, COVID-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرعان ەكى ناۋقاستىڭ اۋرۋحانادان شىققانىن ايتتى.
ءمينيستردىڭ حابارلاۋىنشا, ونىڭ ءبىرى الماتى, ەكىنشىسى نۇر-سۇلتان قالاسىندا ەمدەلگەن. ال ولاردىڭ جەكە مالىمەتتەرى تەك وزدەرىنىڭ رۇقساتىمەن عانا جاريالانۋى ءتيىس ەكەنىن ەسكەرتكەن د.اباەۆ: «كەشە وسى حابار تاراعان سوڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى پاتسيەنتتەر تۋرالى سۇراپ, كوپتەپ حابارلاستى. سوندىقتان دارىگەرلىك قۇپيانى ساقتاۋ جونىندە تاعى دا ەسكە سالامىز. ەشكىم كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعان ادام رەتىندە اتى شىققانىن قالامايدى. بۇل ادامداردىڭ بارلىعى ءوز ازاماتتارىمىز. ولار وزىنە قاتىستى جەكە مالىمەتتەردى جاريالاماۋعا قۇقىعى بار. ءبىز سول قۇقىعىن سىيلاۋىمىز كەرەك. سونىمەن بىرگە ەگەر ول ادامدار تۋرالى قانداي دا ءبىر اقپارات تاپساڭىزدار, ول كىسىلەردىڭ رۇقساتىنسىز ەشكىمگە بەرمەۋدى سۇرايمىز. ولاردى ەمدەۋ ءتارتىبى تۋرالى جۋرناليستەرگە دارىگەرلەر ايتىپ بەرەدى. مۇنداي سۇحباتتى ءبىز ۇيىمداستىرا الامىز», دەدى.
توتەنشە جاعداي كەزىندە ەلدەگى زاڭدىلىق پەن ءتارتىپ ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى بايانداعان ۆەدومستۆو باسشىسى قازىر بارلىق وڭىردە پروكۋراتۋرا, پوليتسيا جانە مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ وكىلدەرىنەن قۇرالعان ءموبيلدى توپتار جۇمىس ىستەپ جاتقانىن جەتكىزدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ولار بارلىق جەردە مەديتسينالىق ماسكالار مەن انتيسەپتيكتەردى رۇقساتسىز جوعارى باعادا ساتۋ دەرەكتەرىن انىقتاۋدا. سونداي-اق توتەنشە جاعداي باستالعاننان بەرى قىلمىستىق كودەكستىڭ 214 بابى بويىنشا 15 تەرگەۋ امالى باستالعان. اتاپ ايتقاندا, نۇر-سۇلتان, الماتى قالالارىندا جانە اقتوبە, الماتى, اتىراۋ, قاراعاندى, قوستاناي, باتىس قازاقستان وبلىستارىندا مۇنداي دەرەكتەر انىقتالىپ وتىر. «ەلوردادا جانە اقتوبە وبلىسىندا ماسكا جانە انتيسەپتيكتى زاڭسىز ساتقان 40 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. وسى اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق ىستەر بويىنشا 4 ملن ماسكا مەن 13 مىڭ ليتر انتيسەپتيك تاركىلەندى. ولار دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنە بەرىلىپ جاتىر», دەدى د.اباەۆ.
مينيستر توتەنشە جاعداي ەنگىزۋ سالدارىنان كىرىستەرىن جوعالتقان ازاماتتارعا تولەنەتىن قاراجات ماسەلەسىنە تاعى دا توقتالدى. «بۇل بويىنشا بۇگىن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعى شىعادى. سول جەردە توتەنشە جاعدايلار كەزىندەگى الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ بەرىلۋ ەرەجەسى كورسەتىلەدى», دەدى ول.
اتالعان تولەمدەر الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ مەملەكەتتىك قورىنان تولەنەتىنىن ايتقان داۋرەن اسكەربەك ۇلى ونىڭ تۇرلەرىن دە اتاپ ءوتتى. «تولەم 2 ءتۇرلى بولادى. ءبىرىنشى, توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى اقىسىز ەڭبەك دەمالىسىنا شىققاندارعا. ونىڭ كولەمى ايىنا 42 مىڭ تەڭگە. بۇل ۇساق, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ قىزمەتكەرلەرى بولۋى مۇمكىن. ولار سوڭعى جىلى مەملەكەتتىك قورعا 3 رەت اۋدارىم جاساعان بولۋى كەرەك. قاجەتتى ءوتىنىمدى جۇمىسشى ەمەس, جۇمىس بەرۋشى جاسايدى. ءوتىنىمدى اۋداندىق جانە قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ شتابتارىنا بەرۋ كەرەك. تولەمدەر توتەنشە جاعداي اياقتالعانشا جۇرەدى. تولەمنىڭ ەكىنشى ءتۇرى – جۇمىستان شىعىپ قالعاندارعا قاتىستى. ولار تولەمدى 1 ايدان 6 ايعا دەيىن الادى. تولەم كولەمى ايلىقتىڭ 40%-ىن قۇرايدى», دەگەن مينيستر بۇل تولەمدى الۋ ءۇشىن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىندا جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلىپ, ارىز بەرۋ قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى. ارىزدى ونلاين بەرۋگە بولادى. وسىنداي تولەمدەر 1,5 ملن ادامعا بەرىلمەك.
د.اباەۆ كاسىپكەرلەردى قولداۋ ماقساتىندا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارعا وتاندىق وندىرۋشىلەردەن تاۋاردى كونكۋرس وتكىزبەي ساتىپ الۋعا رۇقسات بەرگەنىن حابارلادى. «بۇرىن ول ەكى ايعا دەيىن سوزىلۋى مۇمكىن ەدى. بۇل تۇزەتۋلەر قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ ۇزدىكسىز جۇمىسىن جانە بيۋدجەتكە سالىق ءتۇسىمىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇدان باسقا, بۇل نورما كاسىپورىندارعا قىزمەتكەرلەرىن قىسقارتپاۋعا كومەكتەسەدى», دەدى ول.
سونداي-اق ەلىمىزدەگى ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت قالالارىنداعى جانە تۇركىستان, اقمولا, الماتى وبلىستارىنداعى بالاباقشالار جۇمىسىن توقتاتتى. ال قالعان وڭىرلەردە بالاباقشالار شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەيدى. بىراق بالاباقشالارعا بالالاردى اتا-انالار ءوز ەركىمەن اپارۋعا مۇمكىندىگى بار. ال اپارماعان جاعدايدا بالالاردىڭ بالاباقشاداعى ورنى ساقتالادى. قازىرگى ۋاقىتتا شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەيتىن بالاباقشالارعا تەك 67 مىڭ بالا كەلۋدە, بۇل كورسەتكىش 11%-دى قۇرايدى. «بۇل جەردە ءبىلىم باسقارمالارىنىڭ باسشىلارىنا ايتارىمىز, جالپى بالاباقشالاردا مۇمكىندىگىنشە از بالالار جيناقتالعان كەزەكشى توپتار جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت», دەدى مينيستر.
ورتا ءبىلىم بويىنشا مەكتەپ وقۋشىلارىن قاشىقتان وقىتۋ جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلعانىن, نەگىزگى كونتەنت رەتىندە تەلەۆيزيالىق ساباقتار مەن دايىن تسيفرلى رەسۋرستار ۇسىنىلاتىنىن ايتتى. «تەلەۆيدەنيەگە 2 مىڭنان استام ساباق تۇسىرىلەدى. قازىرگى تاڭدا 200-گە جۋىعى دايىن», دەدى مينيستر.
پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن قازاقستاننىڭ بارلىق قالالارىندا حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى جابىلدى. «الايدا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ 80%-دان استامىن egov.kz پورتالىنان الۋعا بولادى. سونداي-اق بىرقاتار قىزمەتتەر مەن سەرۆيستەر ءموبيلدى قوسىمشادا, تەلەگرامم مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە قولجەتىمدى. جاقىن ارادا ونلاين-قىزمەتتەر سانى ارتادى. سونىمەن قاتار 1414 بايلانىس ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇل ارقىلى ءبىر ۋاقىتتا مىڭنان استام ادام كەڭەس الا الادى. كەڭەس بەرۋ بەينەبايلانىس ارقىلى دا قولجەتىمدى. 21 ناۋرىزعا دەيىن قۇجات تاپسىرعان ازاماتتار قۇجاتتارىن سول تاپسىرعان ورتالىقتان 28 ناۋرىزعا دەيىن الا الادى», دەدى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى.
سونىمەن كەشەگى دەرەكتەرگە سايكەس ەلىمىزدە 111 ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان. نۇر-سۇلتان قالاسىندا – 61, الماتى قالاسىندا – 40, شىمكەنت قالاسىندا – 2 جاعداي تىركەلسە, قاراعاندى قالاسىندا – 4, الماتى وبلىسىندا – 1, اقتوبە وبلىسىندا – 1, جامبىل وبلىسىندا – 1, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 1 ناۋقاس انىقتالىپ وتىر.