ايماقتار • 25 ناۋرىز، 2020

شىعىستاعى جەر-سۋ اتاۋلارى: ماڭىراق تاۋىنا قاتىستى اڭىز

144 رەتكورسەتىلدى

بايدىڭ سوزىنە باسقالار قۇلاق اسىپ، اقساق قويدى قالدىرىپ ءجۇرىپ كەتەدى.

كەشە سايت وقىرماندارىنىڭ نازارىنا كاتونقاراعاي اۋدانىنداعى مايەمەر اۋىلىنىڭ اتاۋىنىڭ شىعۋ تاريحىن بايانداعان ەدىك. بۇگىن وسكەمەندەگى ورالحان بوكەي اتىنداعى قالالىق ورتالىق كىتاپحانا قىزمەتكەرى گۇلزيرا جۇماعۇلوۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن 2012 جىلى جارىق كورگەن «التاي اڭىز-اڭگىمەلەرى» كىتاپشاسىنان وبلىسىمىزداعى ماڭىراق تاۋىنا قاتىستى دەرەكتى ۇسىنامىز.

***

زايسان كولىنە تاياۋ ورنالاسقان ماڭىراق دەيتىن تاۋ بار. بۇل تاۋدىڭ وقشاۋ اتى قىزىعۋشىلىق تۋعىزادى.

ما

باياعىدا وسى ولكەدە قازاق حالقى كوشىپ-قونىپ جۇرەتىن. ومىردە ءبارى الما-كەزەك اۋىسادى، قۋانىش تا، قايعى دا، جاقسىلىق پەن جاماندىق تا. قازاقتاردىڭ باسىنا دا وسىنداي قارالى كۇندەر ورناپ، جاۋ شاۋىپتى. جاۋ بەيبىت جاتقان قازاق اۋىلدارىن تالاپ، مالدارىن ايداپ اكەتىپ، قىز-كەلىنشەكتەرىن كۇڭدىككە سالىپتى. اقساقالدار باس قوسىپ، كەڭەسىپتى. تاۋ ىشىندە جاسىرىنۋدى ۇيعارىپتى.

بيىك تە تىك شاتقالعا شىعۋ وتە قيىنعا سوعادى. اسىرەسە، ءبىر قوي وتارعا ىلەسە الماي، قايتا-قايتا ءسۇرىنىپ، ارتتا قالا بەرىپتى. ء«بىر ءسات ايالداۋعا ۋاقىت جوق، جاۋ وكشەلەي قۋىپ كەلەدى، قويدى نە ىستەيمىز؟» دەپ داعدارىپتى كوشتەگىلەر. قويشىلار: «قويدى تاۋ باسىنا كەزەك-كەزەك كوتەرىسىپ شىعارايىق، ءوزى جەتە المايدى» دەسىپتى.

م
ءبىر باي قويشىلارعا دۇرسە قويا بەرىپتى: «بۇكىل جۇرتتىڭ باسىنا قاۋىپ ءتونىپ تۇرعاندا، ءبىر كوتەرەم قويدى نەسىنە ءسوز قىلاسىڭدار؟ وسى جەرگە تاستاپ كەتە بەرەمىز. اناۋ ءبىر كەزەڭنەن تەزىرەك ءوتىپ جاسىرىنۋىمىز كەرەك». بايدىڭ سوزىنە باسقالار قۇلاق اسىپ، اقساق قويدى قالدىرىپ ءجۇرىپ كەتەدى. كەزەڭنەن اسقان كوش كوزدەن تاسا، ورنىقتى جەر تاۋىپ، مالدارىن ءيىرىپ تاستاپ، تۇنەمەلىككە ازىرلەنە باستايدى. سول كەزدە تاۋ ەتەگىنە جاۋلار دا جەتەدى. ءارى-بەرى شاپقىلاپ، كوزگە ەشتەڭە ىلىنبەگەن سوڭ قايتۋعا بەت العاندا ماڭىراعان قويدىڭ داۋىسى قۇلاققا شالىنادى. دىبىسقا قۇلاق ءتۇرىپ، ەلسىز جەردە نەعىپ جۇرگەن قوي دەپ اڭتارىلىپ قالادى. داۋىس شىققان جەرگە قاراي ءجۇرىپ، جۇرتتا قالعان قويدى تاۋىپ الادى، جاقىندا عانا ءجۇرىپ وتكەن كوش ءىزىن دە بايقايدى.
شاپقىنشىلار كوشتىڭ ىزىمەن سۋىت ءجۇرىپ وتىرىپ جاسىرىنعان جەرلەرىنىڭ ءدال ۇستىنەن تۇسەدى. قازاقتاردى اياماي قىرىپ، ءتىرى جاندى قۇتقارمايدى. سودان بەرى تاۋ «ماڭىراق» اتانىپتى.

 

دەرەكتەردى جيناستىرعان – كىتاپحانا قىزمەتكەرى

گۇلزيرا جۇماعۇلوۆا

 

سۋرەتتەر e-history.kz سايتىنان الىنعان

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ايدىن ءجۇنىسحان

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى: جولاۋشىلار اعىنى مەن كولىك سانى ازايدى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 18:10

بەتپەردە كيگەن كوكتەم - 6

قوعام • بۇگىن، 17:09

د دارۋمەنى - ينفەكتسيالاردىڭ «جاۋى»

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 16:47

شىمكەنت: تسيفرلى وتباسىنىڭ ءبىر كۇنى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 15:58

ازيانىڭ احۋالى قانداي بولماق

ەكونوميكا • بۇگىن، 15:23

ۇقساس جاڭالىقتار