رۋحانيات • 13 ناۋرىز, 2020

ءبىزدىڭ شاكەڭ

740 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

اتا-اناسىنىڭ ازان شاقىرىپ قويعان اتى – ءشامشيددين. ءبىز ءشامشى دەگەن ەسىمىمەن تانىدىق, ادامدارمەن قارىم-قاتىناسىنا, ەل الدىنداعى قىزمەتىنە بولا اينالاسىنداعىلار قازىر «شاكە», ء«بىزدىڭ شاكەڭ» دەيدى.

ءيا, وسى جۇرت ءبىزدىڭ شاكەڭدى بىلەدى. سون­دىقتان جۇرت بىلگەن شاكەڭ تۋ­رالى جازۋ – كۇن استىندا جارىق شاممەن بار نارسەنى ىزدەگەندەي نەمەسە جۇرتتىڭ ءبارى وقىپ قويعان كىتاپتى العاش رەت اشقالى وتىرعانداي قىلىق. ولاي بولاتىنى – كوپشىلىك كورىپ جۇرگەن شاكەڭدى سەن دە كورىپ ءجۇرسىڭ, بىراق كوپتىڭ كوزى كورەگەن. ولار بايقاپ جۇرگەندى سەنىڭ بايقاماۋىڭ مۇمكىن. بايقاماعان, بىلمەگەن نارسەڭدى تۇس­پالداپ ايتا سالۋعا اق قاعازدىڭ ال­دىنداعى, اق قاعازعا جازىلعاندى وقيتىن وقىرماننىڭ الدىنداعى ارىڭ جىبەرمەيدى. ايتەۋىر كوڭىل ءۇشىن قى­زىل ءسوزدىڭ قىرمانىن ساپىرىپ, سويلەم كوبەيتىپ جازا سالعانمەن, جۇرتتىڭ كوڭىلىنەن شىقپاسا, ونىڭ قاجەتى شامالى. قاجەتى بار نارسە – ءوزىم بىلەتىن شىندىق.            

ءبىز ءبىر توپتا وقىدىق. مەكتەپتى جاڭا ءبىتىرىپ كەلىپ وقۋعا تۇسكەندەردىڭ كوبى باسقا توپتا. ول توپتا التىنبەك سارسەنباي ۇلى, دارحان مىڭباي, نۇرتورە ءجۇسىپ, ەركىن قىدىر, نۇرلان ماۋكەن ۇلى, بەيبىت قۇسانبەك, بەيبىت ساپارالى, جۇسىپبەك قورعاسبەك, باتىر­بەك سادىحان, جۇماعالي ارعىنباي, ىرىمتاي ساعىنبەك, ءۇمىتحان التاي (جاندارى جانناتتا بولعىر التىنبەك سارسەنباي ۇلى, نۇرلان ماۋكەن ۇلى, بەيبىت قۇسان­بەكتەر بۇ كۇندە پەيىشتىڭ تورىندە, ۇلت ۇرپاعىنىڭ جادىندا) سەكىلدى بۇگىندە ەلگە اتى بەلگىلى ۇل­دار مەن قىزدار وقىدى. بۇلار شە­تىنەن ءبىلىمپازدار, ىزدەنىمپازدار, ۇيىم­شىلدار بولىپ شىقتى. ال ءبىزدىڭ توپتا مەكتەپتى بۇرىنىراق ءبىتىرىپ, بىرنەشە جىل ءومىردى كورىپ, وڭ-سولىن تانىپ, ازداپ ىستىق-سۋىعى باسىلىپ كەلگەندەر. بۇلاردىڭ انا توپتاعى تىز ەتپە جۇيرىكتەر سەكىلدى الىپۇشپا مىنەزى جوق, قوڭىرتوبەل, بىرتوعا, سابىرلى. وسىلاردىڭ ىشىنەن الابوتەن العا ۇمتىلىپ تۇراتىنى – ءشامشى. «كەتتىك, جىگىتتەر! تاۋعا شىعامىز!», دەپ جۇرتتى جۇمىلدىرا بيىككە ۇم­تىل­دىراتىن دا وسى ءشامشى. ءشام­شى ايتقان سوڭ تاۋعا سان مارتە بار­دىق. سونداي ساتتەردە الاۋدى اينالا القاقوتان وتىرا قال­عاندا وزگە اقىنداردىڭ ولەڭدەرىن جا­ڭىل­ماي جاتقا سوعاتىن وسى ءشامشى. «العا, جىگىتتەر, فۋتبولعا!», دەپ بار ەتاج­داعى جىگىتتەردى سوڭىنان ەرتە الاڭ­عا الدىمەن شىعاتىن دا, الدىنا كەلگەن الا دوپتى الا توردا اۋناتىپ تاستايتىن دا وسى ءشامشى. الگى «ياللا» دەگەن ەسترادا انسامبلىندەگى گي­تارا تارتىپ, قۇيقىلجىتا ءان سالىپ تۇراتىن وزبەك جىگىتىنىڭ شاشى سەكىلدى دۋدار-دۋدار شاشى باسىنا سىيماي, ۇنەمى توپتىڭ الدىندا شەشىلە سويلەسە, كوسىلە وي تاستاپ بارا جاتاتىن دا وسى ءشامشى. ايتىپ جاتقانىن تىڭداپ وتىرساڭ, مۇ­نىڭ بارماعان جەرى, بىلمەيتىنى جوق سىقىلدى. ءوزى بارىپ, كوزىمەن كورىپ كەلگەندەي بىردە سوناۋ قيىر شىعىستاعى ۆەتنام وقيعاسىن, ەندى بىردە وڭتۇستىك كورەيا مەن سولتۇستىك كورەيا اراسىنداعى ساياسي جۇيە ايىرماسىن ايتىپ كەتەدى. ەندى بىردە امەريكانىڭ پرەزيدەنتىمەن بىرگە كوفە ءىشىپ كەلگەندەي, اقش-تىڭ ساياساتىن ساپىرادى.

ۇنەمى ءبىر جاققا اسىعىپ بارا جات­قان سەكىلدى قيمىلى جىلدام, قوز­عالىسى تەز ءارى ءوزىن سەرگەك, ىلعي كو­ڭىلدى ۇستايتىن, ءازىل-قالجىڭى كىمگە دە بولسا ءازىر ءبىزدىڭ ءشامشى – ويدىڭ ادامى. ويلانباي سويلەمەيدى. مەنىڭشە ول حاديستەردىڭ بىرىندە ايتىلعان ء«بىر ساعات ويلانۋ – ءبىر جىلدىق قۇل­شىلىقتان قايىرلى» دەگەندى جادىنا بالا كۇنىنەن ساقتاپ العان. قاشان كور­سەڭ وي ۇستىندە. ساعان ۇنەمى ويلى كوزبەن قارايدى. كەز كەلگەن جاعدايدى اقىل­عا سالىپ, سارالاپ, قورىتىندى جا­ساۋعا كەلگەندە ودان اسقان بىلەرمەن ىزدەپ قاجەتى جوق. ۋنيۆەرسيتەتتى مەكتەپتە جۇرگەندە-اق ءبىتىرىپ تاستاعان سياق­تى قولىنا كىتاپ, داپتەر ۇستاماي-اق دارىسحاناعا كىرىپ-شىعىپ جۇرە بە­رەتىنى, كەز كەلگەن ۇستازدىڭ كەز كەل­­گەن سۇراعىنا ورنىنان تۇرىپ جاۋاپ بەرە بەرەتىنى – ونىڭ ويلاۋ قابى­لەتىنىڭ, ايتىلعان ويدىڭ قيسىنىن تەز تابۋ ماشىعىنىڭ جاستا­يىنان دۇرىس قالىپتاسقاندىعىنان. سويلەۋ مەن ايتۋ ءبىر ەمەس. ول – سويلەۋدىڭ ەمەس, ايتۋدىڭ ادامى. ەستۋ مەن تىڭ­داۋ دا ءبىر ەمەس. ول ءسابي شاعىنان ەستى­گەنىنىڭ ءبارىن ەسىنە ساقتاۋعا ەمەس, ايتىل­عان ويدى تىڭداۋعا داعدىلانعان. تىڭ­داعانىنان تۇجىرىم شىعارۋعا جاس­تايىنان ماشىقتانعان. سوندىقتان دا ونىڭ ويى وزىق, اقىلى الدا.

مەن بىلەتىن شاكەڭنىڭ جۇرە­گىن­­دەگى ادامدارعا دەگەن ماحاببات پەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىمى ءبىر ساتكە باسەڭدەگەن ەمەس. قاشان كورسەڭ كەزدەس­كەن جاندى قۋانا قۇشاق جايىپ قارسى الىپ جاتقانى. ۇلكەنىنە ىزەتىن, كىشىسىنە ءىلتيپاتىن كورسەتىپ, كوپتەن بەرى كورە الماي جۇرگەن ەڭ جاقىنىن كورگەندەي قۋانادى. سولاردىڭ كەي­بىرىنىڭ پەندەشىلىگىنە بولا كۇيىنىپ, رەن­جىگەن دە ەمەس. تەك «قويا بەر!» دەيدى دە تىنادى. اينالاسىنداعىلاردىڭ شامشىگە رەنجىگەنىن دە بىلمەيمىن. سوندا تەگى, ەشكىمدى رەنجىتپەسە, ەش­كىم وعان رەنجىمەسە, ونىڭ پەندەگە ءتان مىنەزى قايدا؟ اپىراۋ, ول دا ەت پەن سۇيەكتەن جارالعان ەمەس پە ەدى؟ ىزا­­لانىپ بىرەۋدى ۇرماسا, اشۋلانىپ بىرەۋدى بالاعاتتاماسا, رەنجىپ بىرەۋ­دى عايباتتاماسا, تىم بولماسا وكپەلەۋىنە دە بولاتىن ەدى عوي. جوق, ءبىزدىڭ شاكەڭدە ونداي مىنەز بولعان ەمەس. بولمايتىنى – ونداي ساتتە سوناۋ ورتا عاسىرلاردا ءجالالاددين رۋ­مي ايتقان: «ەگەر ادام وزگەلەردەن جاماندىق نە ز ۇلىمدىق كورسە, ول – ءوز مىنەز-قۇلقىنىڭ سول ادامداردان كورى­نىس تابۋى» دەگەن قاعيدا ساناسىندا قاي­تا جاڭعىرىپ, وزگەلەردىڭ كەمشىلىگى ءۇشىن ءوزىن دە كىنالى سانايتىندىعىنان بولسا كەرەك.

بىلەرمەندەردىڭ ايتۋى بويىنشا, پاك جۇرەك­تىلەردىڭ ءۇش ەرەكشەلىگى بولا­دى ەكەن. بىرەۋى ەشكىمدى رەن­جىت­پەيتىندىگى, ەكىنشىسى ەشكىمگە رەن­­­­جىمەيتىندىگى, ءۇشىنشىسى جاساعان جاق­­سى­لى­عى ءۇشىن ەشكىمنەن العىس كۇتپەيتىندىگى. مەنىڭ­شە, ءبىزدىڭ ءشامشى وسى ءۇش قاسيەتىمەن دە ەرەكشەلەنەتىن پاك جۇرەكتى جان. شىندىعىندا ول قانشاما ادامعا قايىرىمدىلىق جاسادى, قانشاما ادامعا جاقسىلىعىن كورسەتتى. بىردە-ءبىرىن جاريا قىلىپ ايتقان دا نەمەسە بىردە-بىرىنەن ال­عىس كۇتكەن دە ەمەس. ۇلى ابايدىڭ «ادام­زاتتىڭ ءبارىن ءسۇي, باۋى­رىم دەپ»­­­ دەگە­نىن ساناسىنا ۇيالاتىپ, جۇ­رە­­گى­نە تۇندىرىپ العان ول ادامداردى ۇلتىنا, ۇلىسىنا, جۇزىنە, جەرىنە, رۋىنا قاراپ جاقسى كورمەيدى. كىمدى بولسا دا «قۇدايدىڭ جاراتقان ءبىر ق ۇلى» دەپ ىستەگەن ىسىنە, اتقارعان ادال قىز­مەتىنە بولا قۇرمەتتەيدى.

پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س.ع.س): «ادام­­داردىڭ تۇسىنىگىنە قاراي سويلەڭ­دەر!» دەپتى. ءبىزدىڭ شاكەڭ ەڭبەكتەگەن ءسابيدىڭ دە, ەڭكەيگەن كارىنىڭ دە, قاتار­داعى قاراپايىم جاننىڭ دا, شىرەن­گەن شەنەۋنىكتىڭ دە تۇسىنىگىنە قاراي سويلەۋدى جاقسى مەڭگەرىپ العان. سون­دىقتان دا ونىڭ ويى ءوتىمدى, پىكىرى ۇتىمدى.

قازاقتا «قازاناتتىڭ اسىلى شاپ­ساڭ – تۇلپار, ساتساڭ – پۇل, ازاماتتىڭ اسىلى تۇزدە – مىرزا, ۇيدە – قۇل» دە­گەن ماتەل بار. وسى ءسوز ءدال ءبىزدىڭ شا­كەڭە قاراتىپ ايتىلعان سەكىلدى. ءبىر قاراساڭ, مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى ەلدىك ماسەلەلەردى شەشەتىن ەلتۇتقالاردىڭ ورتاسىندا جۇرگەنى, ەندى ءبىر قاراساڭ, بىلەگىن ءتۇرىپ تاستاپ, ءۇيىنىڭ اينالاسىن تازالاپ جاتقانى.

ونىڭ بويىنا قاراپايىمدىلىق ءتان. ول ەشقاشان ەل الدىندا كەۋدەسىن كەرىپ «مەنى كوردىڭ بە؟» دەگەندى مەڭ­زەيتىن قىلىق كورسەتكەن ەمەس. قاشان كور­سەڭ بەتەگەدەن بيىك, جۋساننان الاسا. قانشاما جۇمىستى دابىرا-داق­پىرتسىز تىندىرىپ جۇرەدى, بىراق ول الدەكىمدەر سەكىلدى تۇيمەدەيدى تۇيە­دەي قىلىپ جاريا قىل­عان ەمەس. الدەكىمدەر سەكىلدى ءوزىن ءوزى جارنامالاپ تىراشتانبايدى,­ قاي­سىبىرەۋلەر سەكىلدى ءوزى تۋرالى وزگە­لەرگە ناسيحاتتاتپايدى دا. ءباز بىرەۋ­لەر ماقتاۋ قاعاز السا دا ەلدەن ءسۇيىن­شى سۇراپ, دۇرىلدەتىپ توي جاساپ جاتادى. ءبىزدىڭ شاكەڭنىڭ ءبىر باسىندا اتاق تا, ماراپات تا جەتەرلىك. بىراق ول ەشقاشان ەشكىمگە مەن وسىنداي ەكەنمىن دەگەن دە ەمەس. ءبىزدىڭ شاكەڭ بەلدى, بەدەلدى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن باس­قارىپ كەلەدى. كەي گازەت, جۋرنالدى, سايتتى, پورتالدى قاراساڭ, مۇقابانىڭ ءبىرىنشى بەتىندە باس رەداكتوردىڭ ءوزىنىڭ فوتوسىنىڭ تۇرعانىن, بولماسا ىشىندە ول تۋرالى ماقتاۋ, دارىپتەۋ سوز­دەردىڭ جۇرگەنىن كورەسىز. بۇل – جۋرناليستىك ەتيكاعا, ونىڭ ار جاعىن­دا ادامي قۇندىلىققا جات قىلىق. وسى جاعىنان ءبىزدىڭ شاكەڭ تازا ادام. ول قىزمەتتىك – ادامي ادەپتى ساقتاپ, ءوزىنىڭ سۋرەتى تۇرماق, جاريالانىپ با­را جاتقان ماقالالاردا ءوزى تۋرالى ءبىر اۋىز ماقتاۋ ءسوز جازىلسا, ءوز قولى­مەن الىپ تاستايتىن. جۇرت ءبىزدىڭ شاكەڭ­دى وسىنداي قاراپايىمدىلىعى مەن پاراساتتىلىعى ءۇشىن دە ەرەكشە قادىر­لەيدى.

ادامزاتتىڭ ەكىنشى ۇستازى – ءابۋ ناسىر ءال-فارابي بابامىز «دوسكەر­لىك – ادامگەرشىلىكتىڭ بيىك بەلگىسى» دەگەندى اي­تىپتى. ءيا, ءبىزدىڭ شاكەڭ – دوسكەر ادام. ياعني دوستىققا ادال ازامات. ءومىر بولعان سوڭ ادام باسىنان نەشە ءتۇرلى وقيعالار وتەدى. سولاردىڭ ءبى­رازىن دوستارمەن بىرگە ءبىزدىڭ شاكەڭ دە باسىنان كەشىردى. بىراق ول – ءاۋ باس­تاعى دوستىعىنا ادال كۇيىندە قالا بىلگەن پاراسات يەسى. باسىنا تۇسكەن از عانا قيىندىققا بولا نەشە جىلعى دوسىنان تەرىس اينالىپ كەتەتىندەر دە جوق ەمەس. ال ءبىزدىڭ شاكەڭ ءوز ۇس­تانىمىنا قاشاندا بەرىك. قاسىندا ءجۇ­رىپ, پەندەشىلىكپەن ساتىپ كەتكەن دوسىنا كەشىرىممەن قارايدى. سول كە­شىرىمى ارقىلى الگى ساتقىن دوستى بەيشارا كۇيگە ءتۇسىرىپ, پۇشايمان حالدە قال­دىرادى دا ءوزى ەڭ­سەسىن تىك ۇستاعان قالپى الشاڭ باسىپ العا كەتىپ بارا جاتادى. كەتىپ بارا جاتقاندا ونىڭ جادى­نا ءۇندى حالقىنىڭ ۇلى پەرزەنتى ماحاتما گان­ديدىڭ «كەشىرۋ ۇمىتۋ ەمەس» دەگەنى ورالاتىن­ دا شىعار... ونى تەك ءبىزدىڭ شاكەڭنىڭ ءوزى عانا بى­لەدى.

ءبىزدىڭ شاكەڭ – كوپ وقيتىن بىلىم­قۇمار جان. جاساعان جاقسىلىعىن جا­ريا قىلمايتىنى سەكىلدى, كىتاپ وقىپ جاتقانىن دا جۇرتقا دابىرا قىلمايدى. بىردە ۇيىنە بارسام, تاسا­داعى ءوز بولمەسىندە ەتپەتىنەن جاتىپ الىپ باس الماي كىتاپ وقىپ جاتىر ەكەن. كىتاپقا بەرىلگەنى سونشالىق, اي­نا­لاسىنداعى دابىردى ەستىمەيدى دە. تا­عى بىردە جۇمىسىنداعى كابينەتىنە رۇق­ساتسىز كىرسەم, الدىندا جايىلىپ جاتقان گازەت-جۋرنالداردان باس الا الماي وتىر. كوبى ورىس تىلىندەگى با­سىلىمدار. ونداعى جاريالانىمدار ىشىنەن وقيتىنى – كوبىنە سوڭعى اق­پاراتتار مەن ساياسي-ساراپتامالىق ماقالالار. وزىنە قاجەتتى ويدى نەمەسە مالىمەتتى تاۋىپ, وزىندىك پىكىرىن تۇ­جىرىپ الادى دا ءوزى باسقارىپ وتىرعان باسىلىمعا باعىت بەرەدى.

ول – ساۋاتتى رەداكتور. ءبىز «ونەر» باسپاسىندا بىرنەشە جىل بىرگە قىزمەت اتقاردىق. از جىلدىڭ ىشىندە قانشاما كىتاپقا رەداكتور بولدى. بىردە-بىرىندە رەداكتور ءشامشى پاتتەەۆ تاراپىنان قاتە كەتكەن ەمەس جانە قولجازبانى جىلدام وقيتىن. سەبەبى ول مەكتەپتە دە, ۋنيۆەرسيتەتتە دە جاقسى وقىعان, ساۋاتتى جازىپ ۇيرەنگەن, تەز وقىپ ماشىقتانعان. ۇنەمى كىتاپ وقىپ داعىدىلانعان شاكەڭنىڭ قاي ءماتىن بولسا دا جىلدام ءارى ساۋاتتى وقيتىنى – ونىڭ جۇرە ءبىتتى قالىپتاسقان ما­شىعى.

ءبىزدىڭ شاكەڭ ساۋاتتى رەداكتور عانا ەمەس, ءبىلىمدى دە بىلىكتى مەنەد­جەر. كۇنى كەشە حا­لىق­ارالىق «تۇركىستان» اپتالىعىن باسقارىپ جۇرگەندە اپتاسىنا ءبىر-اق رەت شىعاتىن باسى­لىم­نىڭ تارالىمىن كۇرت كوبەيتتى. وقىرمانىنا وقىلاتىن تىڭ تاقىرىپتار ۇسىندى. ەڭ باستىسى, ول ادامدى دا, ماماندى دا تاني الادى. بىلىكتى مامانداردى اينالاسىنا جيناپ, گازەت ءىسىن ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋعا جۇمىلدىردى. اتتارى الاشقا بەلگىلى اعا بۋىن قالامگەرلەر ديداحمەت ءاشىمحان, تىنىشبەك دايراباەۆ, كولباي ادىرباەۆتاردىڭ زامان سوزگەرلىك قابىلەتتەرىنىڭ جاڭا قىرىنىڭ اشىلۋىنا جول اشتى. ءوز قاتارلاستارى جاڭابەك شاعاتاي, تاڭ­سۇلۋ الدابەرگەنقىزى, رىمتاي ساعىنبەكتەرگە وزدەرىنىڭ وڭ جامباسىنا كەلەتىن تاقىرىپتارىن تاۋىپ بەرىپ, ەمىن-ەركىن جاسقانباي جازۋىنا ىقپال ەتتى. بۇلاردىڭ ءىزىن باسار جاس كادر­لاردى باۋلۋدا دا ول تالعامپازدىق تانىتتى. بۇگىندە حالىقارالىق تاقى­رىپتا جازۋعا قالىپتاسقان جۋرناليستەر – ەسەنگۇل كاپقىزى, گۇلبي­عاش وماروۆا, ءنازيا جويامەرگەن, ت.ب وسى «تۇركىستاندا» جۇرگەندە قالام­دارىن ۇشتادى. قازىردە رۋحانيات تاقىرىبىنا قامشى سالدىرماس جۇي­رىك جۋرناليستەر – گۇلزينا بەكتاس, كام­شات تاسبولات, دينارا مىڭجاسار, ت.ب وسى باسىلىمدا ءجۇرىپ شەبەرلىگىن شىڭ­دادى. بۇلاردىڭ دا سوڭىنان ەرىپ كەلە جاتقان جاس بۋىندى ءبىزدىڭ شاكەڭ تاڭداپ ءجۇرىپ جۇمىسقا العان. ءسويتىپ جۋرناليستيكا ماماندارى اراسىنداعى كاسىبي ساباقتاستىقتى ۇنەمى جالعاپ وتى­رۋ ءداستۇرىن قالىپتاستىردى. قازىر «قازاق گازەتتەرى» جشس-نىڭ تىزگىنىن ۇس­تاپ وتىر. قۇرامىندا بىرنەشە گازەت, جۋرنال, سايت, پورتال بار بۇل ۇجىم­دى باس­قارۋدا دا ونىڭ جوعارىدا ايتىل­عان ادامي قاسيەت­تەرىمەن بىرگە كاسىبي بىلىگى ءوز ناتيجەسىن بەرەرى ءسوزسىز.

اللا تاعالانىڭ ەڭ جاقسى كورەتىن امالى اتا-انا­عا جاقسىلىق جاساۋ ەكەن. ءبىزدىڭ شاكەڭ اتا-انا­سىنىڭ كو­ڭى­لىنە قاياۋ ءتۇسىرىپ كورگەن ەمەس.

اللا تاعالا ءوزىنىڭ قۇلدارىنا تۋىس­تارىمەن جاقسى قارىم-قاتىناستا بولۋدى تاپسىرىپتى. ءبىزدىڭ شاكەڭ ءوزىنىڭ تۋعان-تۋىسقاندارىمەن, اعا-ءىنى باۋىرلارىمەن توننىڭ ىشكى باۋىنداي بىرلىكتە ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى.

مۇحاممەد پايعامبار سابيلەردى وتە جاقسى كورىپتى, بالالارىن يىعىنا وتىر­عىزىپ الىپ ەركەلەتكەننەن ءلاززات الىپتى. ءبىزدىڭ شاكەڭ دە اللا تاعالا بەرگەن, قاسىندا جۇرگەن سۇيىكتى جارى زاۋ­رەشتەن كورگەن ءتورت ۇلىنىڭ ءبىرىن ارقا­سىنا كوتەرىپ, ءبىرىن قۇشاعىنا الىپ, ءبىرىن جەتەكتەپ ءجۇرىپ جەتىلدىردى. ءبارى دە قازىر ۇلتىنا قىزمەت ەتەر پاراساتتى ۇلدار بولىپ ەرجەتتى.

مۇحاممەد (س.ع.س) پايعامبارىمىز ء«مۇ­مىن ادام لاعنەت ايتۋشى كىسى بولماۋى كەرەك» دەگەن ءحا­ديسىن قالدىرىپتى. وسى حاديستە ايتىلعاندى جا­دىندا بەرىك ۇستاپ قالعان ءبىزدىڭ شاكەڭنىڭ بىرەۋ­گە لاعنەت ايتىپ جاتقانىن دا كورگەن ەمەسپىز.

«شىن بايلىق مال-م ۇلىكتىڭ كوپ بولۋىندا ەمەس, ناعىز بايلىق – رۋحاني بايلىق» دەگەن وسيەتتى دە ءبىزدىڭ شاكەڭ بۇرىننان بىلگەن. سوندىقتان دا ول رۋحاني ازىق الۋعا جاس كۇنىنەن ۇم­تىلعان. بىردە ول مەنى وڭتۇستىك قا­زاقستان وبلىسىن ارالاتۋعا ءوز ما­شيناسىمەن الىپ شىقتى. سوندا سوناۋ جەردىڭ ءتۇبى جەتىسايعا جەتكەنشە ءبىزدىڭ شاكەڭ ءان سالىپ باردى. قولىنا دومبىرا الىپ, ەل الدىندا ارا-تۇرا ءان سالىپ جۇرگەن, مەنىڭ بىلەتىنىم ونىڭ جاتقا بىلگەن اندەرىنىڭ وننان ءبىرى عانا ەكەن. حالىق اندەرىن, حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ اندەرىن, قازىرگى كومپوزيتورلاردىڭ ەڭ سوڭعى حيت اندەرىن دە قازاقشا دا, ورىسشا دا جاڭىلماي بىرىنەن سوڭ ءبىرىن شىرقاعاندا اڭ-تاڭ بولدىم. ويتكەنى قانشا جىل قاسىندا ءجۇرىپ, ونىڭ جادىندا وسىنشا ءان جيناقتالىپ جاتقانىن بىلمەپپىن. قايتاردا شا­كەڭنىڭ قاسىندا ء«اۋ» دەۋگە ارىم بارماي, تەك ونى تىڭداۋمەن بولدىم.

ءبىزدىڭ شاكەڭ كەمەل ادام, ياعني تولىق ادام بولۋعا ءاۋ باستان دايىن بول­عان. ءاۋ باس­تان دەگەنىم – انانىڭ قۇرساعىندا جاتقاننان دەگە­نىم. يا ول اناسىنىڭ قۇرساعىندا جاتقاندا-اق ءار اتقان تاڭ سايىن ازاننىڭ قيراعا­تىن ەستىدى. شىر ەتىپ دۇنيەگە كەلگەن­دە ونىڭ ءۇنىن اۋەلى اللا ەستىگەن, ساي­رامدا جاتقان سان­سىز باب, وتى­راردا ون­سان باب, تۇر­كىستاندا تۇمەن باب, باب­تاردىڭ بابى – ارىستان باب, سولار­دىڭ جال­عاسى قوجا احمەت ياساۋي بابالارى قۇلاق تۇرگەن. اتاسى وقىعان بەس ۋاق نامازدىڭ ىر­عاعى­مەن بەسىگىندە تەربەلگەن. تۇساۋى اجەلەرى اۋەلەت­كەن قۇران كارىم اياتتا­رىمەن كەسىلگەن. يمان­دىلىقتىڭ ۇرىعى سىڭگەن كيەلى توپىراققا كىن­دىك قانى تامعان ءبىزدىڭ شاكەڭنىڭ كەمەل ادام بولۋعا نەگىزى ءاۋ باستان وسىلايشا قالانعان.

 

ساعاتبەك مەدەۋبەك ۇلى 

سوڭعى جاڭالىقتار