عيماراتتاردىڭ سىرتقى قاسبەتى – قالانىڭ ساۋلەتتىك كەلبەتى
قالانىڭ ساۋلەتتىك كەلبەتىنە باسا ءمان بەرگەن قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆ كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ سىرتقى قاسبەتىن ارلەۋدى جۇكتەدى. بۇگىندە جوندەلۋى قاجەت 71 ءۇيدىڭ ءتىزىمى جاسالىپ, 2 كەزەڭ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. شاھاردىڭ كولىك اعىنى كوپ رەسپۋبليكا جانە تاۋكە حان داڭعىلى بويىنداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ سىرتقى كەلبەتى شىنىمەن سىن كوتەرمەيدى. ولاي دەيتىنىمىز, 1960-1961 جىلدارى سالىنعان باسپانالاردىڭ شاتىرى توزىپ, قابىرعالارى وڭا باستاعان. بۇل نىساندار قالانىڭ اجارىنا ەلەۋلى نۇقسان كەلتىرەدى. وسى ۇيلەردىڭ قاسبەتىن رەتكە كەلتىرۋ ماقساتىندا 41 نىسان انىقتالعان. جالپى 41 ءۇيدىڭ سىرتىن ارلەۋگە شىمكەنتتىك مەتسەناتتار ۇلەس قوسىپ, وعان 13 مەردىگەر مەكەمە تارتىلعان. مەردىگەر مەكەمەلەر مەن باسقارما ماماندارى ۇيلەردىڭ جاعدايىن زەردەلەپ, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. ال جوندەۋ جۇمىستارى ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا اياقتالادى. اباي اۋدانى بويىنشا جالپى اۋماعى 18 مىڭ شارشى مەترلىك 17 تۇرعىن ءۇيدىڭ سىرتىن ارلەۋگە 5 مەردىگەر مەكەمە جانە 133 قۇرىلىسشى جۇمىلدىرىلدى. قازىرگى تاڭدا 4 مىڭ شارشى مەتر قۇرىلىس ساتىلارى قۇرىلىپ, 6 مىڭ تەكشە مەتر قۇرىلىس ماتەريالدارى جەتكىزىلگەن. بۇگىندە اتالعان اۋداندا 12 تۇرعىن ءۇيدىڭ قاسبەتى رەتكە كەلتىرىلۋدە. ال ءال-فارابي اۋدانىندا 24 تۇرعىن ءۇيدىڭ سىرتى جاڭارتىلادى. وعان 8 مەردىگەر مەكەمە مەن 128 قۇرىلىسشى تارتىلعان. قازىر بۇل اۋداندا 14 ءۇيدىڭ قاسبەتىن رەتكە كەلتىرۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ەكىنشى كەزەكتە, تەمىرلان تاسجولى, بەيبىتشىلىك جانە جىبەك جولى كوشەسى بويىنداعى كوپقاباتتى 30 ءۇيدىڭ قاسبەتى جوندەلەدى. اتالعان كوشەلەردىڭ بويىنداعى تۇرعىندار بۇل يگىلىكتى ىسكە قولداۋ كورسەتكەن جەرگىلىكتى بيلىككە العىسى شەكسىز. سەبەبى بىرنەشە جىل بۇرىن ۇيلەرىنىڭ سىرتقى كەلبەتىن جوندەگەنمەن, قۇرىلىس جۇمىستارى كوڭىلدەرىنەن شىقپاعان. ءتىپتى سوعان جۇمسالعان قاراجات قۇنىن الىگە دەيىن ءبولىپ تولەپ كەلە جاتقانىن العا تارتادى.
ينفراقۇرىلىم ماسەلەسى رەت-رەتىمەن شەشىلىپ كەلەدى
شىمكەنت قالاسى ءۇشىن ەڭ ءبىر شەشۋى كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە – ينفراقۇرىلىم جۇيەلەرى. قالاعا جاڭادان قوسىلعان ەلدى مەكەندەردىڭ ينفراقۇرىلىم ماسەلەسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىلىپ كەلەدى.
بىرقاتار شاعىن اۋداندا ءالى دە وزەكتى ماسەلەلەر بار. قالا اكىمىنىڭ ەسەبىندە «تۇران» شاعىن اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى ينفراقۇرىلىم جۇيەلەرى بويىنشا شاعىمدارىن جەتكىزگەن ەدى. سول شاعىمدارعا وراي قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆ شاعىن اۋدان تۇرعىندارىمەن كەزدەسكەن بولاتىن. تۇرعىنداردى سول بۇرىننان كەلە جاتقان گاز, سۋ, جارىق جۇيەلەرىنىڭ قۇرىلىسى الاڭداتادى.
دەگەنمەن, تۇرعىنداردىڭ ماسەلەسىن كەزەڭ-كەزەڭمەن رەتكە كەلتىرۋدىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە «تۇراندا» 1200 ورىندىق مەكتەپ جانە جول قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, ورتالىق كوشەمەن قوعامدىق كولىك تە قاتىناي باستادى.
الايدا ەلدى مەكەن تۇرعىنى ياحيا قالحودجاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبىرشاما تۇرعىن ءالى دە قۇجاتتارىن زاڭداستىرا الماي ءجۇر. بۇگىندە ەلەكتر جارىعى, گاز جەكەنىڭ قولىندا. مەملەكەتتىك مەنشىككە قاشان وتەتىنىنە الاڭداۋلى.
قالالىق ەنەرگەتيكا جانە كوممۋنالدىق-شارۋاشىلىق باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان جامانكوز قازىرگى جۇمىس بارىسىنان حاباردار ەتتى. ياعني, «تۇران» شاعىن اۋدانىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن ەكى جوبا جاسالعان. ءبىرىنشى جوبا بويىنشا ساتىپ الۋ كونكۋرسى وتكىزىلدى. 2019 جىلدان باستاپ قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرۋدە. بيىلعى اتقارىلاتىن شارۋالارعا قوسىمشا قارجى ءبولىندى. ەكىنشى كەزەڭ بويىنشا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسى وتكىزىلۋدە.
جاعدايمەن تانىسقان شاھار باسشىسى بۇل جۇمىستاردىڭ ءبارى جوسپار بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى.
ء«ۇش جىلدىق جوسپار جاسالدى. كارىز جۇيەسىنەن باسقا اتالعان ينفراقۇرىلىم جۇيەلەر قۇرىلىسى 2021 جىلى تولىق اياقتالادى. ەندى ءار اۋدانداعى وزەكتى دەگەن ينفراقۇرىلىم ماسەلەلەرىمەن تانىسىپ شىعامىن», دەدى قالا اكىمى.
«تاسساي» شاعىن اۋدانى تۇرعىندارىنىڭ دا مۇڭ-مۇقتاجى شاش-ەتەكتەن. ونداعى تۇرعىندار قالا اكىمىنە قالدىق سۋلاردى كەتىرىپ, جول سالىپ, جارىق ورناتىپ بەرۋدى سۇرادى. مۇرات ايتەنوۆ جىل سوڭىنا دەيىن ينفراقۇرىلىم جۇيەلەرى رەتكە كەلتىرىلەتىنىن ايتىپ, وسى ماقساتتا سالالىق باسقارمالار ارقىلى جۇمىس كەزەڭ-كەزەڭىمەن قولعا الىنىپ جاتقانىن ءتۇسىندىردى.
ءباسى باعاسىنا ساي بولۋى كەرەك
جىل وتكەن سايىن شىمكەنتتە كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ سانى ارتا تۇسۋدە. وتاندىق جانە شەتەلدىك بەلدى قۇرىلىس كومپانيالارى تۇرعىنداردىڭ تاڭداۋىنا ساي ءتۇرلى ۇلگىدەگى باسپانالار تۇرعىزىپ جاتىر. ەندىگى ماقسات وسى باسپانالاردىڭ ساپاسى مەن باعا قولجەتىمدىلىگىن باقىلاۋعا الۋ. وسىعان وراي قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆ شاھاردا قۇرىلىسى قارقىن العان بىرقاتار نىساندى ارالادى.
مەردىگەر كومپانيا وكىلدەرىمەن كەزدەسكەن قالا باسشىسى قولعا العان جۇمىستى جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارۋدى مىندەتتەدى.
ەڭ اۋەلى مۇرات دۇيسەنبەك ۇلى ء«نۇرسات» شاعىن اۋدانىندا 21,5 گەكتار اۋماقتا سالىنىپ جاتقان ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىن ارالاپ كوردى. مۇنداعى 8 ءۇيدىڭ ىرگەتاسىنان باستاپ تۇرعىزىلۋىنا جاۋاپتى مەردىگەر مەكەمە – «ارت قۇرىلىس» كومپانياسى. باسشىسى بەكجىگىت تولەنديەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىسى 2018 جىلى باستالعان نىسان بيىل ماۋسىم ايىندا پايدالانۋعا بەرىلمەك. ءاربىر ءۇيدىڭ ءىشى-سىرتىن مۇقيات كورگەن قالا اكىمى قۇرىلىستى ءوز مەرزىمىندە تاپسىرۋدى جانە ساپالى اتقارۋدى ەسكەرتتى.
ء«بىرىنشى كەزەكتە ساپاعا ءمان بەرىڭىزدەر. تۇرعىنداردان ساپاعا قاتىستى شاعىم كوپ. ەڭ باستى تالاپ – وسى. ءبىز تۇرعىن ءۇي سالۋشىلارعا ءاردايىم قولداۋ كورسەتەمىز. ارينە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ قالا ەكونوميكاسىنا قوسار ۇلەسى مول. قالاعا كەلەتىن ينۆەستورلار دا الدىمەن قۇرىلىس بارىسىنا ءمان بەرەدى», دەدى قالا اكىمى.
ونان سوڭ شاھار باسشىسى «تۇران» شاعىن اۋدانىندا «Shymkent» اكك» تاپسىرىسىمەن سالىنىپ جاتقان 8 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن دا ارالاپ كوردى. مۇندا مەردىگەر «بەك ستروي سەرۆيس» جشس جوسپار بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە. قۇرىلىسى 2018 جىلى باستالعان ۇيلەر ءساۋىر جانە ماۋسىم ايىندا پايدالانۋعا بەرىلمەك.
«تۇران» شاعىن اۋدانىندا قۇرىلىسى اياقتالعان 1200 ورىندى ءبىلىم وشاعى ءتورتىنشى توقسانعا بالالاردى قابىلداۋعا دايىن. جالپى, شىمكەنت قالاسىندا بيىل 77 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعان. جۇمىستار كەستەگە ساي جۇرگىزىلۋى ءتيىس.
قالالىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەربول احمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىسى بيىلعا جوسپارلانعان 77 ءۇيدىڭ 24-ءى – كرەديتتىك, 8-ءى – ارەندالىق. ال «تۇران» شاعىن اۋدانىندا 41 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلەدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسى جاريالانعان.
«قۇرىلىس جۇمىستارى جوسپارعا سايكەس ىسكە اسۋدا. جۇمىس بارىسى 2 كەزەكتەن تۇرادى. ءبىرىنشى كەزەكتە 2 ءۇي تۇر. ونى ءساۋىر ايىندا تاپسىرامىز. ەكىنشى كەزەكتە – 6 ءۇي. ال ءبىز بارلىق 8 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن ءساۋىر ايىندا تولىق اياقتاماقپىز», دەيدى قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى.
