ەڭ الدىمەن دەپۋتاتتار اسحات داۋىلباەۆتىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى قىزمەتىنە تاعايىندالۋىن داۋىسقا سالدى. ءماجىلىس توراعاسى ءوز كەزەگىندە ا.داۋىلباەۆتىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەستەگى وكىلەتتىك مەرزىمىنىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى ونى قايتا تاعايىنداۋ ءۇشىن كانديداتۋراسى ۇسىنىلىپ وتىرعانىن ايتىپ ءوتتى. ناتيجەسىندە, اسحات داۋىلباەۆتى كونستيتۋتسيالىق كەڭەس مۇشەسى قىزمەتىنە تاعايىنداۋ تۋرالى قاۋلى قابىلداندى.
ودان كەيىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى يپوتەكالىق قارىزدار جانە كورسەتىلەتىن تولەم قىزمەتتەرى نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىن رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋ جونىندە ماجىلىستەگى قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى گۇلجان قاراقۇسوۆانىڭ بايانداماسى تىڭدالدى. سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتاي سابيليانوۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ينتەرنەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋ جونىندە بايانداما وقىدى. دەپۋتاتتار داۋىسقا سالىپ, زاڭ جوبالارىنىڭ قورىتىندىسىن ازىرلەۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى.
ال الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا «ارداگەرلەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ جوباسى تۋرالى بايانداماسىندا باسقا مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىندا جاۋىنگەرلىك قيمىلدار اتقارعان ارداگەرلەردى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ جونىندەگى حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىن ورىنداعان اسكەري قىزمەتشىلەرمەن بىرگە جەكە ساناتقا ءبولۋدى ۇسىندى. زاڭ جوباسىندا ارداگەرلەر ءۇشىن الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ بىرنەشە شاراسىن بەلگىلەۋ قاراستىرىلعانىن, سونىمەن بىرگە كوميتەت زاڭ جوباسىن جۇمىسقا الۋعا ءارى ول بويىنشا قورىتىندىنى 2020 جىلدىڭ 24 ماۋسىمىنا دەيىن ۇسىنۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
«اتالعان زاڭ جوباسى قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى كوزدەيدى. زاڭ جوباسىندا ارداگەرلەر ءۇشىن بىرقاتار الەۋمەتتىك قۇقىقتىق كەپىلدىك بەلگىلەۋ قاراستىرىلعان. وسىلايشا قۇجاتتا سوتسياليستىك ەڭبەك ەرلەرىنە جانە ءۇشىنشى دارەجەلى ەڭبەك داڭقى وردەندەرىنىڭ يەگەرلەرىنە 138,6 اەك-كە دەيىن ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى مولشەرىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق باسقا مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىندا بولعان سوعىس قيمىلدارىنا قاتىسۋشى ارداگەرلەرگە 6,19 اەك مولشەرىندە ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى بەلگىلەۋ ۇسىنىلادى», دەدى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا.
ودان ءارى دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بەيبىت جينالىستاردى ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ءتارتىبى تۋرالى» زاڭ جوباسىن جۇمىسقا الدى. زاڭ جوباسىن تانىستىرعان زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆتىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2019 جىلعى 2 قىركۇيەكتەگى جولداۋىن ورىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن. قۇجاتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – ازاماتتاردىڭ بەيبىت جانە قارۋسىز جينالۋعا, جينالىستار, ميتينگىلەر مەن دەمونستراتسيالار, شەرۋلەر مەن پيكەتتەر وتكىزۋگە كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋ, سونداي-اق ەلدى مەكەندەردەگى ارنايى ورىنداردى انىقتاۋ. ول كوميتەتتىڭ زاڭ جوباسىن جۇمىسقا الۋعا جانە ول بويىنشا 2020 جىلعى 27 قاراشاعا دەيىنگى مەرزىمدە قورىتىندى ازىرلەۋگە دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.
سونداي-اق وتىرىس بارىسىندا اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكسىنىڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ جاريالىق, قۇقىقتىق داۋلاردى شەشۋ ماسەلەسى ءالى دە شەشىمىن تاپپاعانىن ەسكەرتە كەلە, بۇگىندە جاريا-قۇقىقتىق داۋلار, اسىرەسە ازامات پەن مەملەكەتتىك اپپارات ماسەلەلەرىندە تاراپتاردىڭ تەڭسىزدىگى جانە ازاماتتاردىڭ مۇمكىندىكتەرى مەملەكەتتىك اپپارات رەسۋرستارىمەن سايكەس كەلمەيتىنىن ايتتى. «بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى پرەزيدەنت اكىمشىلىك ادىلەت قۇرىلىمىن ەنگىزۋ قاجەتتىگىن بەلگىلەدى. وسى مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن ادىلەت مينيسترلىگى جوعارعى سوتپەن بىرلەسىپ, اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكسىنىڭ جوباسىن ازىرلەدى. كودەكس جوباسى بىرنەشە ماقساتتى كوزدەيدى. بىرىنشىدەن, ازاماتتارعا باسقارۋشىلىق شەشىمدەردى قابىلداۋ پروتسەسىنە بەلسەندى قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كەپىلدىكتەر جيىنتىعىن بەكىتۋ ەسكەرىلگەن. ەكىنشىدەن, جوعارى تۇرعان ورگان مەن سوتتا بيلىك ورگاندارى داۋلاردى قاراۋ كەزىندە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن بەلگىلەۋ قاراستىرىلعان. بيلىك وكىلەتتىگىن تەك مەملەكەتتىك ورگاندار عانا ەمەس, وزگە دە تۇلعالار جۇزەگە اسىراتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, «اكىمشىلىك ورگان» ۇعىمىن بەكىتۋ ۇسىنىلادى. كودەكستىڭ جوباسىندا مىندەتتى تۇردە داۋلاردىڭ سوتقا دەيىنگى شاعىمدانۋ ينستيتۋتى ەنگىزىلەدى. الايدا بۇل سالىق جانە كەدەن داۋلارىنا تارالمايدى. شاعىمدى قاراۋ بويىنشا ءىس جۇرگىزۋ جەدەلدەتىلگەن تارتىپپەن, 15 كۇنگە دەيىن وتەدى. اتالعان ينستيتۋت ازاماتتاردىڭ ماسەلەلەرىن تەز شەشۋگە, ۋاقىتتى ۇنەمدەۋگە جانە سوت شىعىستارىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار سوت اكتىلەرىنىڭ ورىندالۋىنا سوت باقىلاۋ ينستيتۋتى ەنگىزىلەدى», دەدى مارات بەكەتاەۆ.
وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. بۇل جونىندە مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ ءتورايىمى انار جايىلعانوۆا بايانداما جاسادى. اتالعان زاڭ جوباسى نەگىزىندە اۋىلدارعا بىلىكتى مامانداردى تارتۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى تانىستىرىلىپ, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە ارنالعان كونكۋرستىق راسىمدەر 14 كۇنگە قىسقارتىلاتىنى ءمالىم بولدى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى سىبايلاس جەمقورلىق ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالمادى. «سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىق نەمەسە مەملەكەتتىك قىزمەتكە كىر كەلتىرەتىن تەرىس قىلىق جاساعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگى قارالاتىن ادامداردى باسقا مەملەكەتتىك قىزمەتكە اۋىسۋىنا بايلانىستى جۇمىستان بوساتۋعا تىيىم سالۋ ۇسىنىلادى. وسىنداي شەكتەۋلەر قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان ادامداردى جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتۋدىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن قولدانىستاعى زاڭدا ءوز ەركى بويىنشا جۇمىستان بوساتۋ دا قاراستىرىلعان», دەدى ا.جايىلعانوۆا.
سونداي-اق «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ سالاسىنداعى ازاماتتىق-قۇقىقتىق جاۋاپتىلىق ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىس پەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ماقۇلداندى. زاڭ جوباسىن تانىستىرعان ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ يادرولىق زالال كەلتىرگەنى ءۇشىن ازاماتتىق-قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەسىن دە قوزعادى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا زاڭنامالىق دەڭگەيدە 1997 جىلعى ۆەنا كونۆەنتسياسىنىڭ ەرەجەلەرىن قولدانۋ شارتتارى رەگلامەنتتەلمەگەن.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كوشى-قون پروتسەستەرىن رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ ەكىنشى وقىلىمى ءوتتى. بايانداما جاساعان الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى كارىباي مۇسىرمان «ورالمان» ءسوزىنىڭ ورنىنا, الداعى ۋاقىتتا «قانداس» اتاۋى قولدانىلاتىنىن ايتتى.
تالقىلاۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار تاراپىنان ايتىلعان پىكىرلەر ەسكەرىلە وتىرىپ, زاڭ جوباسى ودان ءارى جەتىلدىرىلمەك. زاڭ جوباسىمەن 9 كودەكسكە جانە 21 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
