بۇل شتابتىڭ باستى مىندەتى – الەمدىك ەكونوميكاداعى وزگەرىستەر, مۇناي باعاسىنىڭ ءتۇسۋى مەن اقش دوللارى باعامىنىڭ كوتەرىلۋى, رەسەي ءرۋبلى مەن تەڭگە اراقاتىناسىنىڭ وزگەرۋى سەكىلدى سىرتقى فاكتورلاردىڭ جاعىمسىز اسەرىنەن باتىسقازاقستاندىقتاردى قورعاۋ.
- ءبىز وسىنداي جاعدايدا ءوڭىر بويىنشا قانداي كەشەندى شارالار اتقاراتىنىمىزدى ناقتىلاپ, انتيكريزيستىك جوسپارىمىزدى دايىنداپ جاتىرمىز. شتاب مۇشەلەرى – وبلىستىق باسقارمالار مەن باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارى. ەڭ باستى مىندەتىمىز – الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋارلاردىڭ باعاسىن وسىرمەۋ. مونيتورينگ ارقىلى تاۋار وندىرۋشىلەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, باعانىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتايمىز. جۇمىس جاساپ جاتقان كاسىپورىندارعا قانداي كومەك بولادى, ەكسپورت-يمپورتتىڭ اسەرى, سونىڭ ءبارىن تالقىلايمىز. باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا مەملەكەت تاراپىنان ۋادە ەتىلگەن بارلىق الەۋمەتتىك كومەك سول كولەمىندە جەتكىزىلەدى. بۇل سالادا ەشقانداي الاڭداۋشىلىققا نەگىز جوق. الەۋمەتتىك كومەك الاتىن ازاماتتار ءۇشىن جىل سوڭىنا دەيىن تولەنەتىن جاردەماقى مولشەرى تولىق قاراستىرىلعان, - دەدى باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇحتار مانكەەۆ.
قازىرگى بولجام بويىنشا شۇعىل ارەكەت شتابى جىل سوڭىنا دەيىن جۇمىس ىستەمەك. بىراق مۇحتار مانكەەۆتىڭ ويىنشا «بىرنەشە اي ىشىندە ەكونوميكا ءوز قالپىنا كەلۋى ءتيىس».
ارينە, ەكونوميكالىق داعدارىستان جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر دە زارداپ شەگۋى مۇمكىن. سوندىقتان باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمدىگى كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا ارنالعان «بيزنەستى قولداۋ كارتاسى», «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى», «يمپورتتى اۋىستىرۋ» سەكىلدى مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا ولارعا دا كومەك كورسەتپەك. «وسى اتالعان باعدارلامالاردا نەسيەنىڭ سۋبسيدياسىن تومەندەتۋ, كەپىلدىككە جەتپەي جاتقان قارجىنىڭ 85%-عا دەيىن مولشەرىن مەملەكەت تاراپىنان بەرۋ سەكىلدى ناقتى قۇرالدار بار, ءبىز ولاردى قولدانامىز. ءبىزدىڭ وبلىسقا قاي تاۋار قانداي كولەمدە كەلىپ جاتىر, وسىنى قاراپ, سول باعىتتاعى كاسىپورىندارمەن جۇمىس ىستەيمىز. ارينە, بۇل جەردە بيزنەستىڭ بۇكىل سالاسى قارالمايدى, حالىق ەڭ ءجيى, كۇندەلىكتى تۇتىناتىن الەۋمەتتىك تاۋارلارعا ارنالاتىن بولادى» دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
- ءبىز بۇگىن وبلىس اۋماعىنداعى تاۋار بالانسىن زەرتتەپ شىقتىق. قانداي تاۋاردى شەتتەن الامىز, وزىمىزدە قانداي قور بار, ەكسپورتتىق مىندەتتەمەلەرىمىزدىڭ مولشەرى قانداي, سونىڭ ءبارىن ەسەپتەدىك. بىردەن ايتا كەتەيىن, ءدال بۇگىن ايماقتاعى الەۋمەتتىك تاۋارلار قورى دا, بالانس ناتيجەسى دە وڭ, الاڭداۋعا ەش نەگىز جوق. سوندىقتان الدەبىر تاۋارلار دەفيتسيت بولىپ, باعاسى كوتەرىلىپ كەتەدى دەگەن بولجام جوق. ال 19 زاتتان تۇراتىن الەۋمەتتىك تاۋارلار ءتىزىمىن كۇن سايىن قاراپ وتىرامىز. بۇل باعىتتا ءبىزدىڭ تاجىريبەمىز جەتەرلىك. وبلىس اۋماعىندا بىرنەشە جىلدان بەرى تۇراقتاندىرۋ قورى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ورال قالاسى بويىنشا 20 نۇكتەدە الەۋمەتتىك تاۋارلار ساۋداسى ۇيىمداستىرىلعان. بۇعان قوسا «التىندار» ساۋدا جۇيەسىنىڭ 17 كەشەنىنە تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ تاۋارلارى قويىلىپ جاتىر. تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ قارجىلىق اينالىمى 300 ملن تەڭگەدەن استام, جىلدىڭ ءار كەزەڭىنە بايلانىستى دەفيتسيتكە اينالۋى مۇمكىن تاۋارلار الدىن الا ساتىلىپ الىنىپ, نارىقتا تاپشىلىعى سەزىلە باستاعان ساتتە اينالىمعا شىعادى. قوردىڭ تاۋەلسىز كوميسسيا مۇشەلەرى بار, بولاشاق جوسپارلاردى سولارمەن تالقىلايمىز, - دەيدى مۇحتار مانكەەۆ.
ايتپاقشى, باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا الەۋمەتتىك تاۋارلار باعاسىن نەگىزسىز وسىرگەن وقيعا كەزدەسكەن جاعدايدا, «109» جەدەل اقپارات نۇستەسىنە حابارلاسىپ, اقپارات بەرۋگە بولادى. باعا مونيتورينگىن «سمارت ورال» ءموبيلدى قوسىمشاسىنىڭ «پرايس سكانەر» قىزمەتى ارقىلى دا رەتتەۋگە بولادى. سونىمەن بىرگە بيىلعى ەرىكتىلەر جىلى وڭىردە قۇرىلىپ جاتقان ۆولونتەرلەر قوزعالىسىنىڭ ءبىر توبى الەۋمەتتىك باعالاردى قاداعالاۋمەن اينالىسپاق.
قازاقستاندا الەۋمەتتىك ازىق-ت ۇلىككە قويىلاتىن قوسىمشا باعا مولشەرى زاڭمەن بەكىتىلگەن, ەگەر ودان اسىپ كەتسە, كاسىپكەرگە شارا قولدانىلادى.
ايتا كەتەيىك, باتىس قازاقستان وبلىسىندا 651 مىڭ ادام تۇرادى, بۇل حالىقتىڭ جارتىسىنان كوبى ورال قالاسىندا شوعىرلانعان.
باتىس قازاقستان
