قارجى سەكتورىندا 2017 جىل ۇلتتىق بانكتىڭ تورت رەت ينتەرۆەنتسيا جاساۋىمەن ەستە قالدى. بىراق, ساراپشىلار باس بانكتىڭ ستاتيستيكاسىنا قارجى سەكتورىنداعى ءاربىر فاكتوردىڭ تىركەلە بەرمەيتىنىن, تەك جاعىمدى وزگەرىستەر عانا ەسەپكە الىناتىنىن ەسكەرتەدى.
مىسالى, 2014 جىلى – 22 ملرد, 2015 جىلى 10 ملرد اقش دوللارى ينتەرۆەنتسيالانعان. ال 2016 جىلعى كورسەتكىش بۇدان تومەن. 2015-2016 جىلدارداعى باس بانك تاراپىنان قابىلدانعان ۇستامدىلىق ساياساتىنىڭ سالماعى 2017 جىلعا تۇسكەنىن ايتادى. سەبەبى ەلىمىزدە ءىجو-گە ءوسىم بەرەتىن ينديكتيكاتور ءالسىز. 2018 جىلعى ينتەرۆەنتسيا قىركۇيەك ايىندا وتكەنى بەلگىلى. جىل باسىندا تەڭگەنىڭ جاعدايى تۇراقتى بولدى.
2019 جىلى تامىز تامىز ايىندا دوللار باعامى 380 تەڭگەگە جەتكەن كەزدە دە ۇلتتىق بانك تەك سىرتتاي باقىلاپ وتىردى. ينتەرۆەنتسيا جاسالدى دەگەن رەسمي اقپارات شىققان جوق وتكەن جىلى.
قازىر باق-تا «قارجى نارىعى جاساندى جولمەن رەتتەلمەسە, تەڭگەنىڭ ءحالى قانداي بولار ەدى» دەگەن پىكىرلەر ءجيى ايتىلدى. الىپساتارلار تاراپىنان شابۋىل ءورشىپ بارا جاتقان سوڭ ۇلتتىق بانك ينتەرۆەنتسيا جاساۋعا شەشىم قابىلدايدى. سول سەبەپتى ساراپشىلار ۇلتتىق بانك الداعى ۋاقىتتا مۇنداي ارەتتەرىن اشىق تۇردە جۇرگىزۋگە ءتيىس ەكەنىن ايتادى. «ۇلتتىق بانك دوللار بويىنشا ساۋداعا ارالاسپايتىنىن ايتتى. ال قازىرگى ارەكەتى بيرجاداعى باستى ويىنشىنىڭ تىرلىگىنە ۇقسايدى. مۇمكىن, ۇلتتىق بانكتىڭ ورىنداعىسى كەلەتىن ءبىر جوسپارى بار شىعار. ءبىز قازىر باعامدى جاعىمدى سيپاتتا ۇستاۋ ءۇشىن وتە ۇلكەن مولشەردەگى دوللاردىڭ جۇمسالىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز», –دەيدى قارجىگەرلەر.
كەشەلى بەرى رەسەي مەن قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, ارمەنيانىڭ, ازەربايجاننىڭ, ارگەنتينانىڭ, سيريانىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتالارى 25 پايىزعا دەيىن قۇنسىزدانىپ كەتتى. ءتىپتى تەربەلمەيتىن قىرعىز سومى دا 10 پايىزعا ارزانداپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز
قارجىگەر مۇرات تەمىرحانوۆ ينتەرۆەنتسيا ۇلتتىق بانككە تەك شىعىن اكەلەتىنىن ايتادى. دامىعان ەلدەردە ينتەرۆەنتسيانى باعامدى رەتتەپ وتىرۋ ءۇشىن قولدانادى. ال ءبىزدىڭ جاعدايدا ۇلتتىق بانك ءۇشىن ول تەك شىعىن. دوللاردى ارزانعا ساتىپ, كەيىن ۆاليۋتالى قوردى تولتىرۋ ءۇشىن قىمباتقا ساتىپ الۋعا ءماجبۇر بولادى. ۇلتتىق بانك كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىم بولماعاندىقتان, مونەتارلى ساياساتتى ورىنداۋ ءۇشىن شىعىنعا ۇشىراۋى ابدەن مۇمكىن.
قارجى نارىعىنداعى ترەيدەرلەر بارلىق ەلدەردە بار. ۇلتتىق بانك ولاردى باقىلاۋعا الماسا, سولاردىڭ جەتەگىندە كەتۋى ابدەن مۇمكىن.
ۇلتتىق بانكتىڭ 1996 جىلدان بەرى ينتەرۆەنتسياعا جۇمساعان قارجىسىنىڭ 50 ملرد اقش دوللارىنان اسىپ كەتكەنى ەندى بەلگىلى بولدى. قارجىگەر ماقسات حالىق ۇلتتىق بانك 22 جىلدا 55 ملرد 627 ملن اقش دوللارىن جۇمساعان. بۇل ۇلتتىق قور مەن التىن ۆاليۋتالىق قوردان العان قارجى.
«ينتەرۆەنتسيانىڭ قايتارىمى دا بايقالادى. 22 جىلدا 24 ملرد 259,6 ملن اقش دوللارى قايتتى. 31 ملرد 367 ملن اقش دوللارى قايتپاي قالدى. ۇلتتىق بانك 22 جىلعا ەسەپتەگەن كەزدە بۇل ۇلكەن قارجى ەمەس دەيدى. تەك ەكى جىلدا عانا 35 ملرد اقش دوللارى جۇمسالدى. ەركىن اينالىم ءبىزدى ۇلتتىق قورداعى اقشانى جەلگە ۇشىرىپ جىبەرۋدەن ساقتاپ قالعانىن مويىنداۋعا ءتيىسپىز», دەيدى ماقسات حالىق.
«ۇلتتىق بانكتىڭ ينتەرۆەنتسياعا جۇمسالعان قارجىسى ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا مۋلتيپليكاتيۆتى اسەرى قانداي بولدى» دەگەن ماسەلە باق ءۇشىن تىڭ تاقىرىپ.
بۇل ساۋال ۇلتتىق بانك پەن تاۋەلسىز ساراپشىلار تاراپىنان تالداۋدى قاجەتسىنىپ تۇر.ەل ىشىندە بۇل ماسەلەنى ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكالىق بلوگى جابىق ەسىك جاعدايىندا تالدايتىن دا شىعار. بىراق «قورتىندىسى وسىلاي بولدى» دەپ ەشبىر قۇزىرلى ورىن جاريالاعان ەمەس.
«ۇلتتىق بانكتىڭ ينتەرۆەنتسياعا جۇمسالعان قارجىنى اشىق كورسەتۋىنىڭ ءوزى دە جاقسى. بىراق ينتەرۆەنتسياعا جۇمسالعان قارجىنى ەل ەكونوميكاسىنا جۇمساعان ءتيىمدى بولار ەدى. ينتەرۆەنتسيا ءماجبۇرلى قادام. بۇل ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىمىزدىڭ كەمشىلىگىنىڭ باعاسى» دەيدى ماقسات حالىق.
