ايماقتار • 06 ناۋرىز, 2020

قارا سوزدەن قارىنا قۋات بايلاپ...

314 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

«اسەمپاز بولما ارنەگە,

ونەرپاز بولساڭ ارقالان.

سەن دە ءبىر كىرپىش دۇنيەگە,

كەتىگىن تاپ تا, بار قالان!»

قارا سوزدەن قارىنا قۋات بايلاپ...

 

اشىق, اسەم داۋىس تازا كۇمىستەي سىڭعىرلاپ تۇر. ۇلى حاكىمنىڭ ۇلاعاتىن زامانداستارىنىڭ سۇيەگىنە سىڭىرگىسى كەلەتىندەي. ءتىپتى, ساحناعا جانارى جەتپەگەن ادام اباي اتاسىنىڭ ولەڭىن جان دۇنيەسىمەن بەرىلىپ, سىبىزعىداي سىزىلىپ تۇرعان ادامدى ورىس قىزى دەسە, سەنبەستەي. تىلىندە ءبىر مۇكىس جوق.

وبلىس ورتالىعىنداعى شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملە­كەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى الەنا سولوپوۆا زەرەندى اۋدانىنداعى ترويتسك اۋىلىنىڭ تۋماسى ەكەن. بۇل جەردە نەگىزىنەن وزگە ۇلت وكىلدەرى تۇرادى. ءبىلىم وشاعى دا ورىس تىلىندە. جۇزدەسىپ, تىل­دەسكەن سوڭ الەنانىڭ ءتىل سىندىرار قازا­قى ورتاسى جوق جەردە قالايشا قازاق تىلىن­دە تازا سويلەيتىندىگىنە تاڭعالعانبىز. كە­يىپكەرىمىزدىڭ ءوزى بار جەتىستىگىم مەكتەپتە قا­زاق ءتىلى مەن ادەبيەتى پانىنەن ساباق بەرگەن تولتىر ابىشەۆا مەن سايران لەكەروۆا سياقتى ۇستازدارىمنىڭ ارقاسىندا دەيدى.

– «جاستا بەرگەن تاربيە, جاس قايىڭدى يگەنمەن ءبىر» دەي­تىن ءسوز بار قازاقتا, – دەيدى الە­نا سولوپوۆا, – ءتىل مايەگىن, قازاق ءتىلىنىڭ قۇدىرەتىن, بوياۋى مەن ناقىشىن ۇستاز­دا­رىمنىڭ ارقاسىندا بويىما ءسىڭىردىم. ودان سوڭ اباي الە­مىنە عاشىق بولدىم. تۇ­نىپ تۇرعان عيبرات. كەيدە زا­مانداستارىمنىڭ بو­يىنان ەرىنشەكتىك پەن جال­­­قاۋلىقتى, تو­عى­شار­لىقتى كورگەندە, شىركىن وسىلار اباي مۇراسىن ءتۇسىنىپ, ءتۇيسىنىپ وقى­سا عوي دەپ ارماندايمىن. وقي قالسا, ءسوز استارىنداعى ماز­مۇن مەن ما­عى­نانى ۇعار شاماسى بولسا, جان دۇنيەلەرىن­دەگى شاڭ-توزاڭنان ارىلىپ, كور­كەم كەس­­كىن­­دەرى قا­لىپ­تا­سار ەدى.

اباي مۇراسىنا عاشىق ارۋ اۋەلى 6-سىنىپتان و­زگە ۇلت وكىلدەرى اراسىن­دا ۇيىم­داستىرىلعان اۋدان­دىق ءتىل بايقاۋىندا جەڭىسكە جەتىپتى. سول ساتتەن باستاپ بويىندا ءوز بىلىمىنە دەگەن سەنىمدىلىك قالىپتاسقان. العا ۇمتىلعان. ءتۇپ­سىز تەرەڭ دارياعا ارمانسىز بويلاعان. ءىنجۋ-مارجانىن تەرگەن. قايتسەم دە رەسپۋبليكالىق باي­قاۋدا توپ جارامىن, سول ارقىلى اباي مۇراسىن وزگە ۇلتتىڭ قالاي قادىرلەيتىنىن كورسەتەمىن دەپ ماقسات قويعان ەكەن. ۋني­ۆەر­سيتەتتىڭ ءبىرىنشى كۋرسىندا وب­لىستىق ء«تىل پاراسات» باي­قا­ۋىنىڭ جەڭىم­پا­زى اتانعاندا تو­بەسى كوككە ءبىر-اق ەلى جە­تپەي قا­لىپتى. باي­­قاۋ جە­ڭىمپازى كەيىن رەسپۋبلي­كالىق جارىستا وب­لىس نامىسىن قورعاعان.

– بۇل جەردە ءتىل مەڭگەرگەن تۇلەكتەر كوپ بولدى. بايقاۋ وتە تارتىستى ءوتتى, – دەيدى الەنا, ء–ۇشىن­شى ورىن الدىم. سو­نىڭ ءوزى مەن ءۇشىن ۇلكەن مەرەي بولدى.

– دانا ابايدىڭ قانشا ولەڭىن جاتقا بىلەسىڭ؟ – دەپ سۇرادىق ءبىز.

–  بالكىم, وتىز, مۇمكىن قىرىق شى­عار. ساناماپپىن. قالعانىن جاتقا بىل­مەسەم دە, مازمۇنىن جادىما توقىپ, وقىپ شىقتىم. اسىرەسە, قارا سوزدەرىن قاي­تالاپ وقۋعا قۇمارمىن. جانىما جىگەر, بويىما قۋات, بىلەگىمە كۇش بە­رەدى.

بىلەك تۋرالى بىلىكتى قىز تەگىن ايتىپ تۇرعان جوق ەكەن. وسى جاسىندا-اق الەنا سولوپوۆا پاۋەرليفتينگتەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سپورت شەبەرى, ۇلتتىق ساناتتاعى تورەشى, ازيا­نىڭ ءتورت دۇركىن, قازاقستاننىڭ ون دۇركىن چەمپيونى بولعان. بىرىككەن اراب امىرلىگىندە, موڭعوليادا, وزگە دە بىرقاتار شەتەلدە ونەر كور­سە­تكەن. وتكەن جىلى وقۋداعى جانە سپورت­تاعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ شاكىرتاقىسىنا يە بولىپتى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قولعا الىنعان ء«جۇز جاڭا ەسىم» جوباسىنا قاتىسقان.

 

كوكشەتاۋ

 

سوڭعى جاڭالىقتار