ۇكىمەت • 25 اقپان، 2020

شاعىن جانە ورتا بيزنەس ۇلەسىن 50%-عا دەيىن ارتتىرۋ - ستراتەگيالىق مىندەت

76 رەتكورسەتىلدى

بۇگىن ۇكىمەت وتىرىسىندا قازاقستاندا بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ شارالارى قارالدى. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر. دالەنوۆ ايتقانداي، بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا باستى باعىتتار مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى، زاڭنامانى جاقسارتۋ جانە رەتتەۋ ورتاسىن جەڭىلدەتۋ بولىپ وتىر. 

2050 جىلعا قاراي ەكونوميكادا شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسىن 50%-عا دەيىن ارتتىرۋ — ستراتەگيالىق مىندەت.

«ەكونوميكاداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى وسۋدە. جەدەل دەرەكتەر بويىنشا 2019 جىلى ول 29،5%-دى قۇرادى. 2020 جىلعا قويعان مىندەتىمىز – جالپى ىشكى ونىمدە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسىن 30%-عا دەيىن، 2025 جىلعا قاراي 35%-عا دەيىن، 2050 جىلعا قاراي 50%-عا دەيىن جەتكىزۋ. بۇل دامىعان ەلدەردىڭ دەڭگەيىنە سايكەس كەلەدى»، — دەدى ر. دالەنوۆ.

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا، شاعىن جانە ورتا بيزنەس — ەكونوميكا جانە جۇمىسپەن قامتۋدىڭ نەگىزگى ەلەمەنتى. دامىعان ەلدەر شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارىنىڭ كوپتىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارىنىڭ سانى كوپ بولسا، ەكونوميكانىڭ كولەمى ارتا بەرەدى. سونداي-اق شەت ەلدەردىڭ كورسەتكىشتەرى بويىنشا ەكونوميكاداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى جوعارىلاسا، حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋى دا جوعارى بولادى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نەگىزگى جۇمىس ورىندارىن قۇرايدى.

وسىلايشا، ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ ستاندارتتارىنا سايكەس بولۋ ماقساتىندا، زاڭناما مەن رەتتەۋشىلىك ورتانى جاقسارتۋ ماڭىزدى.

كاسىپكەرلىكتى قولداۋ «بيزنەستىڭ جول كارتاسى»، «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جانە «ەڭبەك» باعدارلامالارى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى.

«2019 جىلى اتالعان باعدارلامالار اياسىندا 22 مىڭ جوباعا قارجىلىق قولداۋ كورسەتىلدى. بيزنەسكە جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ كورسەتىلدى جانە ينفراقۇرىلىم وتكىزىلدى. قارجىلىق قولداۋمەن بىرگە 106 مىڭ كاسىپكەر بيزنەستىڭ نەگىزدەرى مەن فۋنكتسيونالدىق باعىتتارى بويىنشا وقىتىلدى. 41 مىڭ كاسىپكەرگە سەرۆيستىك قولداۋ كورسەتىلدى. بۇل بۋحگالتەرلىك جانە سالىق ەسەبىن جۇرگىزۋمەن بايلانىستى قىزمەتتەر، زاڭ قىزمەتتەرى، ماركەتينگ ماسەلەلەرى جانە ت. ب.»، — دەدى ر. دالەنوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن مىناداي شارالار جۇزەگە اسىرىلدى.

بىرىنشىدەن. وتكەن جىلى بيزنەس-ورتانى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا 100-گە جۋىق تۇزەتۋدى كوزدەيتىن زاڭنامالىق باستامالاردىڭ 7 توپتاماسى قابىلداندى.

بيىل قازاقستان الەمنىڭ 190 ەلىنىڭ ىشىندە بيزنەس احۋالى جاعىنان اسا قولايلى توپ-25 ەلدىڭ قاتارىنا كىردى. 

ەكىنشىدەن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ميكرو جانە شاعىن بيزنەس ءۇشىن سالىق تولەۋگە جانە ولارعا تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە موراتوري ەنگىزىلدى. جالپى 1،2 ملن ميكرو جانە شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى ءۇش جىلدا سالىق بويىنشا 382 ملرد تەڭگەنى ۇنەمدەيدى.

سونداي-اق موراتوري ناتيجەسىندە 3 جىلدىڭ ىشىندە 100 مىڭعا جۋىق تەكسەرىس وتكىزىلمەيدى. بۇل اكىمشىلىك جۇكتەمەنى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە بيزنەستى جۇرگىزۋ تۇراقتىلىعىنا جاردەمدەسەدى. 

ۇشىنشىدەن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ادىلدىك پرەزۋمپتسياسى قاعيداتىن ەنگىزۋ بويىنشا نورمالار ۇسىنىلادى. بارلىق رەتتەلمەگەن داۋلى ماسەلەلەر بيزنەستىڭ پايداسىنا قاراي شەشىلەدى.

سونداي-اق اۋىسپالى كەزەڭ پراكتيكاسىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. بيزنەسكە قويىلاتىن تالاپتار وزگەرتىلەتىن بولسا، ولار بىردەن ەمەس، بيزنەسكە دايىندالۋعا ۋاقىت بەرۋ ءۇشىن، بەلگىلى ءبىر كەزەڭنەن كەيىن كۇشىنە ەنۋى ءتيىس.

بيزنەس-قاۋىمداستىق الدىندا باقىلاۋ-قاداعالاۋ ورگاندارىنىڭ بىرىڭعاي ەسەپ بەرۋ كۇنى ەنگىزىلەدى. مۇنداي ەسەپ جىل سايىن جۇرگىزىلەدى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا رەفورمالاردىڭ سەگىزىنشى توپتاماسىن قابىلداۋ، “بيزنەسكە ارنالعان ۇكىمەت” سەرۆيسىن ىسكە قوسۋ، سونداي-اق اقىلدى رەتتەۋ قۇرالىن ىسكە اسىرۋ قاجەت. بۇل قازاقستاندا بيزنەستى جۇرگىزۋدى ايتارلىقتاي جەڭىلدەتەدى»، — دەدى ر. دالەنوۆ.

بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا رەفورمالاردىڭ 8 توپتاماسى

زاڭنامالىق شارالاردىڭ 8 توپتاماسى شەڭبەرىندە بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن قالىپتى جاعداي جاساۋ بويىنشا زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردىڭ ىسكە اسىرىلۋى كوزدەلگەن. بۇل شارتتاردى تىركەۋ ءراسىمىن وڭايلاتۋ.

سونداي-اق قوسىمشا قۇن سالىعىن تولەۋشىنى تىركەۋ ءراسىمى جىلدامداتىلادى.

بيزنەستى تىركەۋ كەزىندە ونلاين رەجيمدە بانك شوتىن اۆتوماتتى تۇردە اشۋ كوزدەلەتىن بولادى. سونداي-اق جەكەلەگەن راسىمدەر بويىنشا قايتالاناتىن ارتىق حابارلامالار الىپ تاستالادى.

زاڭدى تۇلعالار بويىنشا جىلجىمايتىن م ۇلىك تۋرالى اقپارات اشىلادى. بۇل بيزنەس وپەراتسيالاردى قاۋىپسىز جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«بيزنەسكە ارنالعان ۇكىمەت» سەرۆيسى

قىزمەتتەردى كورسەتۋدىڭ بىرىڭعاي كەڭسەسى قاعيداتى بويىنشا مەملەكەت پەن بيزنەستىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ جاڭا فورماتى ەنگىزىلەدى. «بيزنەسكە ارنالعان ۇكىمەت» بىرىڭعاي كەڭسەسىندە كاسىپكەرلەر ءوز بيزنەسىن دامىتۋ، قۇزىرەتتەردى ارتتىرۋ مەن قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قىزمەتتەر مەن كونسۋلتاتسيالاردىڭ اۋقىمدى جيىنتىعىنا يە بولادى.

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اتاپ ايتقانداي، بىرىڭعاي كەڭسەدە كاسىپورىن اشۋ، سالىق دەكلاراتسياسىن بەرۋ، بانكتەردىڭ شارتتارىن سالىستىرۋعا جانە باسقا دا ارەكەتتەردى جاساۋعا بولادى. ەندى كاسىپكەرلەر تۋىنداعان بارلىق سۇراقتاردىڭ جاۋاپتارىن بىرىڭعاي كەڭسەدەن الاتىن بولادى. «بيزنەسكە ارنالعان ۇكىمەت» جوباسىن پيلوتتىق ىسكە قوسۋ وسى جىلدىڭ ماۋسىم ايىنا جوسپارلانعان.

«اقىلدى رەتتەۋ» قۇرالى

اقىلدى رەتتەۋ قۇرالىن جەتىلدىرۋ دامىعان ەلدەردىڭ ۇزدىك پراكتيكاسىنا سايكەس كەلەدى.

«اقىلدى رەتتەۋ» — كاسىپكەرلەر ءۇشىن ارتىق مىندەتتەردى، تىيىمداردى، شەكتەۋلەردى قىسقارتۋ جانە بيزنەس ءۇشىن نەگىزسىز شىعىنداردى ايقىنداۋ. «اقىلدى رەتتەۋ» قۇرالى بيزنەسپەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋدىڭ سەرۆيستىك مودەلىن، تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ اۆتوماتتاندىرىلۋىن جانە اقىلدى قايتا رەتتەۋدى قامتيدى.

قايتا رەتتەۋ

ر. دالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، جاڭا تالاپتى ەنگىزبەستەن بۇرىن ونىڭ بيزنەسكە تيەتىن ىقپالىن تالداۋ قاجەت. مۇنداي تالداۋدى جاڭا فورماتتا جاساۋ كەرەك. بۇل رەتتەۋدىڭ بارىنشا قىسقارۋى، ەكى ەسكى فۋنكتسيانىڭ ورنىنا ءبىر جاڭا فۋنكتسيا قاعيداتىن ەنگىزۋى جانە ت. ب.

وسىلايشا، بۇل كاسىپكەرلەر ءۇشىن رەتتەۋشىلىك ورتانىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋعا اكەلەدى.

«كوزدەلگەن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى، زاڭنامانى جانە رەتتەۋشىلىك ورتانى جاقسارتۋ الداعى 5 جىلدا شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ءوسۋىن ىقپال ەتەدى. 2025 جىلعا قاراي شاعىن جانە ورتا بيزنەستە جۇمىس ىستەيتىندەر سانى 4 ملن ادامعا دەيىن جەتەدى. شوب-تىڭ ءونىم شىعارۋ كولەمى 35 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى، شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ءجىو-دەگى ۇلەسى 2025 جىلعا قاراي 35%-عا دەيىن ارتادى. بيزنەس جۇرگىزۋ شارتتارىن جاقسارتۋ قازاقستاننىڭ “Doing Business” رەيتينگىندە 20-ورىنعا يە بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى»، — دەپ تۇيىندەدى ر. دالەنوۆ.

«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە. جۇماعازيەۆ ءوز كەزەگىندە پالاتا قۇرىلعان ساتتەن بەرى كاسىپكەرلەردىڭ 624 جۇيەلى پروبلەماسىن انىقتاعانىن جەتكىزدى. ونىڭ 501-ءى شەشىلدى. بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا 8-ءشى رەفورمالار پاكەتى بيزنەستىڭ جۇيەلى ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ نەگىزىندە جاسالدى. «اتامەكەن» ۇكپ ەلدەگى ىسكەرلىك احۋالدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان 50-دەن استام تۇزەتۋ ازىرلەدى. ولار جەر قاتىناستارىمەن، باسەكەلەستىكپەن، ەكونوميكامەن، بانك قىزمەتتەرىمەن بايلانىستى. 

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ءا. سمايىلوۆ بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ ۇكىمەت جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ايتتى. بەس جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ ءجىو-دەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس ۇلەسى 29،5%-دان 35%-عا دەيىن ارتۋى ءتيىس.

«بيىل ماۋسىم ايىنا دەيىن پيلوتتىق رەجيمدە “بيزنەسكە ارنالعان ۇكىمەت” سەرۆيسىن ىسكە قوسۋ كەرەك. كاسىپكەرلەرگە مەملەكەت تاراپىنان بارلىق كومەكتى جانە ۇكىمەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن بارلىق قىزمەتتەردى ءبىر كەڭسەدەن الۋعا مۇمكىندىك بەرۋ قاجەت. بيىل مامىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا 9-شى رەفورمالار پاكەتى ازىرلەنەتىن بولادى»، — دەدى ءا. سمايىلوۆ. 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىكتى دارىپتەيتىن قوماقتى قور

رۋحانيات • بۇگىن، 20:12

ەكى قىلمىستىق توپ ۇستالدى

ايماقتار • بۇگىن، 17:45

بالالار ۇيىندەگى ىزگىلىك شاراسى

ايماقتار • بۇگىن، 15:47

ەلتاڭبا تاريحى تالقىلاندى

رۋحانيات • بۇگىن، 14:54

ۇقساس جاڭالىقتار