قوعام • 24 اقپان، 2020

حالىق ۇنىنە قۇلاق اسۋ قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟

78 رەتكورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى جولداۋىندا اتقارۋشى جۇيە جۇمىسىن مەيلىنشە جاريالى تۇردە جۇرگىزۋدى تاپسىرعان بولاتىن. «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» ۇعىمىنا ساي بارلىق دەڭگەيدەگى بيلىك وكىلدەرى الەۋمەتپەن ەتەنە بولۋعا قادام جاساۋدا. اسىرەسە، وڭىردەگى تۇرعىنداردىڭ تالاپ-تىلەگى مەن ۇسىنىس، پىكىرىنە قۇلاق اسۋ ءۇردىسى قالىپتاسۋدا.

جاقىندا الماتى وبلىسىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ جەتىسۋلىق 48 ازاماتتى جەكە ماسەلەلەرى بويىنشا قابىلدادى. وبلىس باسشىسىنىڭ الدىنا كىرگەن ازاماتتاردىڭ باسىم بولىگى باسپانا كەزەگى، ۇيلەرىن قۇجاتتاندىرۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرسە، بىرقاتارى مەديتسينالىق كومەك الۋعا قولداۋ كورسەتۋ، جول جوندەۋ، جەر ۋچاسكەسىن الۋ، كوپ بالالى وتباسى بالالارىنا وبلىس اكىمىنىڭ ءبىلىم گرانتىن بەرۋ، اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋدىڭ جاڭا مەحانيزمدەرىن ءتۇسىندىرۋ، ءتۇرلى باعىتتاعى وڭالتۋ ورتالىقتارىن اشۋدىڭ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرۋ، جۇمىسقا ورنالاستىرۋ سياقتى ماسەلە كوتەرگەن.

قابىلداۋعا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كىرگەن ديانا ايدارحانوۆا تالدىقورعان قالاسىندا كوزىندە اقاۋى بار بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ ورتالىعىن اشۋ تۋرالى ۇسىنىسىمەن بۇعان دەيىن دە كەلگەن بولاتىن. سول ۇسىنىستىڭ نەگىزىندە تالدىقورعاندا سالىناتىن وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ ىشىنەن كوز اقاۋى بار بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ ورتالىعى ءبولىمىن اشۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان. قازىر وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى دايىندالىپ جاتىر. دەگەنمەن ا.ايدارحانوۆا ول ورتالىقتىڭ سالىنۋىن كۇتسە، بالالار بىراز ۋاقىت جوعالتىپ الاتىندىقتان، كوزدى وڭالتۋعا ارنالعان ورتالىقتى دايىن نىسانداردىڭ بىرىنە ورنالاستىرۋ جاعىن قاراستىرسا دەگەن ۇسىنىسىن ايتتى. وبلىس اكىمى ءتيىستى سالا باسشىلارىنا قالاداعى جاڭادان سالىنىپ جاتقان كوپ قاباتتى ۇيلەردىڭ ءبىرىنشى قاباتىنان لايىقتى ورىن قاراستىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. ەڭبەكشىقازاق اۋدانى اششىساي اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ اتىنان كەلگەن باستاماشىل توپ اۋىلدى كوركەيتۋ، الەۋمەتتىك نىسانداردى كۇردەلى جوندەۋ مەن ولاردى سالۋ، سونىڭ ىشىندە مەكتەپ، بالاباقشا، ورتالىق ساياباق، مادەنيەت ءۇيىنىڭ ماسەلەلەرى كوتەرىلدى. بۇل رەتتە وبلىس اكىمى ءوزىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى لاززات تۇرلاشوۆتىڭ باستاۋىمەن اتالعان اۋىلعا كوميسسيالى تۇردە جۇمىس توبىنىڭ ارنايى شىعۋىن، اۋىلدىڭ جاعدايىن باعامداپ، قاجەتتىلىگىنە قاراي «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ قاجەتتىگىن ايتتى. كەلۋشىلەردىڭ ءبىرى ءاليا ابسەمەتوۆا كۇيەۋى ءبىرجان كارىباەۆ ەكەۋى جامبىل اۋدانىندا كارىباەۆتار وتباسىنىڭ وتباسىلىق ۇلگىدەگى بالالار ۇيىندە 7 بالاعا قامقورشىلىق جاساپ وتىر. ول وبلىس اكىمىنەن بالالاردى تاسىمالداۋعا كولىك الۋعا كومەك سۇرادى. اماندىق باتالوۆ وسى وتباسىنا شاعىن اۆتوبۋس الىپ بەرۋ، كوپ بالالى انا ءاليا ابسەمەتوۆانى ءوز سۇراۋى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرۋدى تاپسىردى. سول سياقتى تالدىقورعان قالاسىنداعى كوتتەدجدى قالاشىقتىڭ تۇرعىندارى تۇرعىن ءۇيدىڭ كەلىسىمشارتىن دايىنداۋ مەرزىمىن جىلدامداتۋدى سۇرادى. سەبەبى كوممۋنالدىق تولەمدەردى تولەۋگە كەلىسىمشارتتىڭ قولدارىندا بولماۋى كەدەرگى كەلتىرىپ وتىر ەكەن. قابىلداۋعا تالعار اۋدانىنداعى «بارون فۋد» جشس ديرەكتورى سەرگەي كالينين دە كەلدى. ول سەرىكتەستىك پەن تاعى دا 5 شارۋاشىلىقتى نەگىزگى تراسسامەن جالعايتىن 7-8 شاقىرىمدىق جولدى جوندەپ بەرۋدى سۇرادى. سەرىكتەستڭك نەگىزىنەن ەتتى مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. وندا قوي مەن قۇس جانە شوشقا ەتى وندىرىلەدى. بالىق تالىمباعى مەن قۇراما جەم زاۋىتى دا بار. «جول جوندەلسە، وسى شارۋاشىلىقتاردىڭ جۇمىستارىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە كوپ سەپتىگىن تيگىزەر ەدى»، - دەدى ول. سول سياقتى تۇرعىندار اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋ ماقساتىندا جەر ۋچاسكەسىن ءبولۋدى سۇراعاندار دا بولدى. سونىمەن قاتار «باقىتتى وتباسى»، «7-20-25» مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىنا قاتىسۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى دا بىلگىسى كەلگەن ازاماتتارعا مالىمەتتەر كەڭىنەن ءتۇسىندىرىلدى. جانە ازاماتتاردىڭ تۇرعىن ءۇي ءۇشىن تۇرعان كەزەك رەتى مەن كەزەگىنە قاراي ءۇي الۋ مۇمكىندىگىنىڭ شامامەن قاشان كەلەتىنى دە ايتىلدى. بارلىق سۇراقتارعا وبلىس اكىمى تولىققاندى جاۋاپ بەرىپ، ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىستى ناقتى تاپسىرمالار بەردى.

الەۋمەت پەن اكىم اراسىنداعى سۇراق-جاۋاپ ەسەپتى كەزدەسۋ كەزىندە دە جالعاستى. مىسالى، اماندىق باتالوۆتىڭ قورتىندى بايانداماسىنان كەيىن جينالىسقا قاتىسۋعاكەلگەن 29 ادام اشىق ساۋال قويىپ، ءوز ۇسىنىستارىن ايتتى. ياعني، تۇرعىندار تاراپىنان تۇسكەن 50 سۇراق بويىنشا ءتيىستى بولىمدەر مەن اۋدان اكىمدەرىنە ناقتى تاپسىرما بەرىلدى. ال الەۋمەتتى جولداردى جوندەۋ، ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى قولداۋ، ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋ، تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىنا قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرى، تۇرعىن ءۇيدى قۇجاتتارىن راسىمدەۋ مەن جەكەشەلەندىرۋ، اكىمنىڭ جەكە قابىلداۋىنا جازىلۋ، ارىق جۇيەلەرىن جوندەۋ، جابايى ساۋدامەن كۇرەس سياقتى ماسەلەلەر تولعاندىرادى ەكەن.

ماسەلەن، «100 جاڭا ەسىم» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى ايگەرىم بەرەكەشوۆا پانفيلوۆ اۋدانىندا قۇنى 76 ميلليون تەڭگە بولاتىن، قۋاتى 100 مۆت كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىنا بايلانىستى جوبانىڭ وڭىرلىك ۇيلەستىرۋ كەڭەسىندە ءۇش ايدان بەرى قوزعالىسسىز جاتقانىن ايتىپ، سول جۇمىستى قۋزاپ بەرۋدى سۇرادى. سول سياقتى امەريكالىق ينۆەستورلار «قورعاس» شەكارا ماڭى ورتالىعى اۋماعىنا ارنالعان بيزنەس جوبالارىن ۇسىنۋ ءۇشىن وبلىس اكىمىمەن كەزدەسكىسى كەلەتىنىن دە ايتتى. جيىندا جامبىل اۋدانى بىرلىك اۋىلىنا جول، سۋ، گاز، ينتەرنەت قوسۋ قاجەتتىگى تۋرالى ماسەلە قوزعالدى. اماندىق باتالوۆ جامبىل اۋدانىنىڭ اكىمى باعدات اليەۆكە: «سول اۋىلعا ارنايى بارىپ، تۇرعىندارمەن جيىن وتكىزىپ، قانداي قاجەتتىلىكتەرى بار ەكەنىن انىقتا. سوسىن ولاردى شەشۋگە قانشا قارجى كەرەك، قاراستىرايىق. كەز كەلگەن اۋدان اكىمى ءوز اۋىلدارىنىڭ جاعدايىن بەس ساۋساقتاي ءبىلۋى كەرەك»، - دەپ ەسكەرتۋ جاسادى. وسى جيىندا «جىگەر» مۇگەدەكتەر قوعامىنىڭ باسشىسى، «راحمەت ءۇشىن – زا سپاسيبو» دۇكەن-جوباسىنىڭ جەتەكشىسى اجار قىدىرالينا تەكستيلدى وڭدەپ، قايتا كادەگە جاراتاتىن جوباسىنا قارجىلاي قولداۋ سۇرادى. سول سياقتى پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ تۇرعىنى باتىرحان الماز اسىل تۇقىمدى ەشكى ءوسىرىپ وتىرعانىن، ونى 1 جارىم جىلدان بەرى اۋدانداعى تۋبەركۋلەز اۋرۋحاناسىنا تەگىن بەرىپ كەلە جاتقانىن تىلگە تيەك ەتىپ، وسى شارۋاشىلىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋ ءۇشىن ساۋىن اپپاراتتارى، توڭازىتقىش سياقتى قۇرال-جابدىقتار قاجەتتىگىن ايتتى. ياعني ونى ساتىپ الۋ ءۇشىن قارجىلاي قولداۋ قاجەت. وبلىس اكىمى تەكستيل وڭدەۋ جوباسىنىڭ ماسەلەسىن ميكروكرەديت بەرۋ ارقىلى شەشۋدى، ال ەشكى شارۋاشىلىعىنا «ەڭبەك»، «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» مەملەكەتتىك باعدارلامالارى شەڭبەرىندە جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر ارقىلى قولداۋ كورسەتۋدى تاپسىردى. سونىمەن بىرگە تالدىقورعاندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا ارنالعان ورتالىق سالۋ كەرەكتىگىن ايتتى. كەلەسى كەزەكتە الما، المۇرت وسىرەتىن باعى بار «سوتنيكوۆا» جەكە شارۋاشىلىعىنىڭ جەتەكشىسى، ەسكەلدىلىك ەۆگەنيا سوتنيكوۆا باكتەريالىق كۇيىك اۋرۋىنا قارسى قانداي دا ءبىر شارا قولدانىلماسا، باۋ-باقشالارىن ساقتاۋدىڭ قيىنعا تۇسەتىنىن ايتىپ كومەك سۇرادى. جاۋاپتان بەلگىلى بولعانىنداي، بيىلعا دەيىن بۇل اۋرۋعا قارسى شارالارعا سۋبسيديا بولىنبەي كەلگەن. بيىل بۇعان ارنايى قارجى قاراستىرىلىپ وتىر. كارانتين قىزمەتى زەردەلەۋ جاساپ، 700 گەكتار جەردى انىقتاپ، وعان قارسى شارالارعا 367 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ وتىر ەكەن.

وسى ەسەپتى جيىنعا بىرنەشە اۋداننىڭ تۇرعىندارى ونلاين رەجيمدە بەينەبايلانىس ارقىلى قوسىلعان ەدى. تىكەلەي جەلىدە قاراتال، كەربۇلاق، تالعار اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى سۇراق قويدى. قاراتالدىقتار كوپبىرلىك اۋىلىنىڭ جولىن جوندەۋ ماسەلەسىن كوتەرسە، سارىوزەك تۇرعىندارىن كەنتتەگى اۋىز سۋ ماسەلەسى مازالايدى. تالعارلىقتار «ساز-تالعار 7» سۋ قويماسىنا جوندەۋ جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن ايتتى. اتالعان ماسەلەلەردىڭ بارلىعى دا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ نازارىندا. ماسەلەن، كوپبىرلىك پەن بايشەگىر اۋىلى اراسىنداعى وبلىستىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولىنىڭ ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنا بيىل بيۋدجەتتەن 471،1 ملن. تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ، جولدىڭ جوندەۋ جۇمىستارى وسى جىلدىڭ قاراشا ايىنا دەيىن اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان. ال سارىوزەك اۋىلىنىڭ اۋىز سۋىنا قاتىستى جوبانىڭ IV كەزەڭىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى دايىندالىپ، ساراپتامادان وتكىزىلۋدە. ونى جۇزەگە اسىرۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1،2 ملرد. تەڭگە سۇرالىپ وتىر. وبلىس اكىمى رەسپۋبليكادان قارجى بولىنگەنىن كۇتىپ وتىرماي، ورتاق قارجىلاندىرۋ نەگىزىندە وبلىستىق بيۋدجەتتەن قاراجات ءبولىپ، قۇرىلىس جۇمىستارىن باستاي بەرۋدى تاپسىردى.

 

الماتى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

Covid-19: تاعى 3 ادام كوز جۇمدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

Covid-19: 184 ادام جازىلىپ شىقتى

كوروناۆيرۋس • كەشە

نۇكتە فيلوسوفياسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار