مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2019 جىلعى قىركۇيەك ايىنداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «2020 جىلى ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىق, اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويلارىن اتاپ ءوتۋ جايلى, سونىمەن قاتار عۇلاما تۇلعالارىمىزدىڭ ەڭبەكتەرىن حالىق اراسىندا دارىپتەۋىمىز كەرەك» دەپ ايتىلعان. وسى تۇرعىدا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 9 قاڭتارىندا پرەزيدەنتىمىزدىڭ «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسى جارىق كوردى. اتالعان ماقالادا اباي مۇراسىنىڭ تيگىزەر پايداسىنىڭ زور ەكەندىگى, ۇلى اقىننىڭ شىعارمالارى بۇگىن دە وزەكتىلىگىن جوعالتپاعانى جانە ابايدىڭ وي-تۇجىرىمدارى بارشامىزعا قاشاندا رۋحاني ازىق بولاتىندىعى ايتىلعان.
اباي ارقاشان شىن نيەتىمەن ەلدى العا جىلجۋعا كۇش سالدى, ءوسىپ-وركەندەۋگە تىلەۋلەس بولا وتىرىپ, وسى يدەياسىن بارىنشا ءوز شىعارمالارىندا دارىپتەگەن. ال ىلگەرىلەۋدىڭ نەگىزى ءبىلىم مەن عىلىمدا ەكەنىن انىق بىلگەن ول, قازاق حالقىن بار جان-تانىمەن دامىلسىز وقىپ-ۇيرەنۋگە شاقىردى. ءوز شىعارمالارىندا «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» دەپ, ءبىلىمدى يگەرمەيىنشە, بيىكتەردىڭ باعىنا قويمايتىنىن ايتتى. ول ء«بىز عىلىمدى ساتىپ مال ىزدەمەك ەمەسپىز», دەپ تۇجىرىمداپ, كەرىسىنشە ەل داۋلەتتى بولۋى ءۇشىن عىلىمدى يگەرۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى. پرەزيدەنتىمىز عۇلاما ابايعا «ۇلتتىق بولمىستىڭ ۇلگىسى», «مەملەكەت ءىسىنىڭ مۇددەلەسى», «جاڭا قوعامنىڭ جاناشىرى», «الەمدىك مادەنيەتتىڭ تۇلعاسى» دەپ جان-جاقتى ناقتى باعا بەرەدى. قازىر الەم كۇن سايىن ەمەس, ساعات سايىن وزگەرۋدە. سوندىقتان بارلىق سالادا جاڭا مىندەتتەر مەن تىڭ تالاپتار قويىلۋدا. عىلىمداعى جاڭالىقتار ادامدى العا جەتەلەيتىندىكتەن, اقىل-ويمەن عانا وزاتىن كەزەڭ كەلدى دەپ سانايمىز. زامان كوشىنە ىلەسىپ, ىلگەرى جىلجۋ ءۇشىن ءبىز سانانىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. بۇل قادام وركەنيەتتىڭ وزىق تۇستارىن ۇلتتىق مۇددەمەن ۇيلەستىرە ءبىلۋدى تالاپ ەتەدى.
ويشىل ابايدىڭ تۋىندىلارىنىڭ ارقايسىسى جەكە زەرتتەۋگە, ارنايى كوسىلىپ جازۋعا سۇرانىپ تۇرعان رۋحاني قازىنا. اباي ولەڭدەرىنىڭ ماڭىزى وتە زور, وندا اقىننىڭ بۇكىل ءومىرى بەينەلەنگەن, جارقىن بولاشاعى مەن ارماندارى تۋرالى باياندالادى. ونىڭ ۋايىمداتقان ماسەلەلەرى قازىرگى زامانعا ساي كەلەدى. ادامداردى ادامگەرشىلىك, يماندىلىق, گۋمانيزم جانە بەيبىتشىلىك ماسەلەلەرى ءالى كۇنگە دەيىن الاڭداتىپ كەلەدى. بۇل اقىننىڭ كوركەمسوزىنىڭ قۇدىرەتى. ابايدىڭ شىعارماشىلىعى تاڭعاجايىپ كۇش, كەرەمەت تەرەڭدىك پەن جان-جاقتى بولىپ كەلەدى.
قورىتىندىلاي كەلە, عۇلاما اقىن, ويشىل ابايدىڭ مۇراسىن ۇعىنۋ عاسىردان-عاسىرعا جالعاسا بەرەدى, ونىڭ ماعىنالى ولەڭدەرى ەشقاشان دا ءوزىنىڭ كۇشىن جوعالتپايدى. ۇلتتى تاربيەلەيمىن دەسەك ابايدىڭ ولەڭدەرىمەن, شىعارمالارىمەن سۋسىنداتۋ كەرەك. سەبەبى اباي شىعارمالارىنداعى ادام بويىنداعى قاسيەتتەر ادامگەرشىلىك تاربيەسى, ەڭبەك ەتۋ, ءبىلىم جانە عىلىم, ادامگەرشىلىك رۋح پەن ادىلەتتىلىك جايلى جازىلۋى, ەڭبەكتەرىنىڭ وشپەس مۇرا ەكەندىگىنە كەپىلدىك بەرەدى. اباي قالدىرعان ءىلىمدى تانۋ ارقىلى ءبىز ءوز بولمىسىمىزدى تانىپ, بولاشاعىمىزدى باعدارلايمىز.
اكپار ايجان,
ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ كىشى عىلىمي قىزمەتكەرى
