ماقالادا, ۇلتىمىزدىڭ ۇلى ويشىلى اباي مۇراسىن مىنا جاھاندانۋ زامانىندا حالقىمىزدى, اسىرەسە جاستاردى تاربيەلەۋگە قالاي پايدالانۋعا بولادى دەگەن سۇراققا بۇگىنگى ۋاقىت, زامان تالابى تۇرعىسىنان جاۋاپ بەرىلگەن. پرەزيدەنت بۇل جونىندە «…اباي مۇراسىنىڭ تيگىزەر پايداسى زور دەپ ەسەپتەيمىن. ۇلى اقىننىڭ شىعارمالارى بۇگىن دە وزەكتىلىگىن جوعالتقان جوق. ابايدىڭ وي-تۇجىرىمدارى بارشامىزعا قاشاندا رۋحاني ازىق بولا الادى», دەپ انىق ايتتى. اسىرەسە اباي شىعارمالارىندا ايتىلعان «تولىق ادامعا» جەتۋ ءۇشىن قانداي ماقساتتاردى ورىنداۋ كەرەك دەگەن ماسەلە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ماقالاسىندا تولىق اشىلعان. بۇل جەردە ەرەكشە ايتا كەتەتىن جايت: ابايدىڭ قازاقتى ىنتىماققا, بىرلىككە شاقىرۋى. ء«بىرىڭدى قازاق, ءبىرىڭ دوس, كورمەسەڭ ءىستىڭ ءبارى بوس» دەگەن ۇلى ويشىلدىڭ سوزىندە قانشاما تاعىلىم جاتىر. مەملەكەتتىڭ العا دامۋىنىڭ ءبىرىنشى شارتى ەلدىڭ بىرلىگى مەن تۇراقتىلىعى. ول ءۇشىن ەڭ الدىمەن مەملەكەت قۇراۋشى ۇلتتىڭ ءوزارا تاتۋلىعى مەن بىرلىگى, تۇتاستىعى مىعىم بولۋى كەرەك. ياعني, قازاقتىڭ ءبىر بىرىمەن دوستىعى, ىنتىماعى, اۋىزبىرشىلىگى قۇرىشتاي قابىسىپ تۇرسا جاراسادى. وسىنىڭ نەگىزىندە, ءبىز قازاقستاندا تۇراتىن بارلىق ۇلتتى ءبىر يدەيا توڭىرەگىنە توپتاستىرىپ, تۇتاس ءبىر حالىق بولىپ قالىپتاسىپ, زامان كوشىنەن قالماي, ادال ەڭبەك ەتۋگە جاعداي جاساپ, ەلىمىزدى وزىق دامىعان مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسا الامىز.
اباي وسيەتتەرىندە ادامنىڭ مۇراتىنا جەتۋىنىڭ جولى تەرەڭ ويلاۋ مەن ادال ەڭبەك ەتۋ ەكەنى ايتىلادى. ماڭداي تەرىن توگىپ ادال ەڭبەك ەتۋ, عىلىم مەن ءبىلىمدى يگەرۋ, ونەردى جەتىلدىرۋ – مىنە ابايشا ەڭبەكتىڭ ءمانى. ۇلى حاكىمنىڭ وسى وي-تۇجىرىمى بۇگىندە دە وتە وزەكتى. تالاپتانىپ ساپالى ءبىلىم الىپ, ونەر ۇيرەنىپ, ادال ەڭبەك ەتىپ قانا ادام العا قويعان ماقساتىنا جەتەدى, قوعام العا داميدى, حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتى وسەدى, مەملەكەتىمىز الەمنىڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا كىرەدى. بىراق ءبىزدىڭ قوعامدا ەڭبەككە, ەڭبەك ادامىنا دەگەن كوزقاراس قانداي دەڭگەيدە؟ ەڭبەككە دەگەن قۇرمەت بار ما؟ ەڭبەك ادامى ءادىل باعالانا ما؟ جوق, الدە ءارتۇرلى جولدارمەن بايىپ العان ادامداردىڭ مارتەبەسى ەڭبەك ادامدارىنان جوعارى ما؟ بۇگىندە قوعامدى وسى ماسەلە ويلاندىرادى. سوندىقتان دا بيلىك ادال ەڭبەكتى ەرەكشە قۇرمەتتەپ, جوعارى دارەجەدە باعالاي ءبىلۋى كەرەك. بۇل جەردە ادىلەتسىزدىككە, كوزبوياۋشىلىققا, نەمقۇرايلىلىققا ەشقانداي جول بەرىلمەۋى ءتيىس. ادال ەڭبەك ەتكەن ادام ءوز ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىن كورىپ, قوعامدا ۇلكەن قۇرمەتكە يە بولۋى شارت.
اباي شىعارمالارىندا ماسىلدىقتى, جالقاۋلىقتى, ەرىنشەكتىكتى اياماي سىناپ, ۇلتىمىزدى ادال ەڭبەك ەتۋگە شاقىرادى. بۇگىندە بارىمىزگە تانىس «ەڭبەك ەتسەڭ ەرىنبەي, تويادى قارنىڭ تىلەنبەي», «تاماعى توقتىق, جۇمىسى جوقتىق, ازدىرار ادام بالاسىن», دەگەن ۇلى ابايدىڭ ويلارىن ءار ادام ساناسىنا ءسىڭىرىپ, ءوزىنىڭ ادال ەڭبەگىمەن ەلىمىزدىڭ العا دامۋىنا ۇلەستەرىن قوسۋلارى كەرەك. مەملەكەتتىڭ, قوعامنىڭ بار كۇش-جىگەرى, بار مۇمكىنشىلىكتەرى, ەڭبەك ادامدارىنا بارىنشا جاعداي جاساۋعا باعىتتالۋى ءتيىس.
«ادام ءومىرىنىڭ ماقساتى – كەمەلدەنۋ مەن جەتىلۋ», دەيدى ۇلى اباي. مىسالى, شىنىعۋ ارقىلى كۇش-قۋاتىمىزدى, تەرەڭ وقۋ ارقىلى عىلىم-ءبىلىمىمىزدى, ونەر ۇيرەنۋ ارقىلى وي-ءورىسىمىزدى, شەبەرلىگىمىزدى جەتىلدىرەمىز. ابايشا بۇلاردان دا ماڭىزدىراق جەتىلۋ, ول – رۋحاني جەتىلۋ, ياعني جاندى جەتىلدىرۋ. ال جان جۇرەكتە ورىن تەپكەن. جان جەتىلمەگەن جاعدايدا ادامنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىندە كەمشىلىك بولادى. ىشكى دۇنيەسى تازارىپ, جەتىلگەن ادام عانا قاتەلىككە جول بەرمەي, باقىتتى ءومىر سۇرە الادى. ادام بالاسىنىڭ باقىتى ونىڭ جۇرەگىنىڭ تازالىعىندا, سوندا عانا ويلاعان ماقساتىنا جەتەدى. «بۇل – قازاق حالقىنىڭ ومىرلىك فيلوسوفياسى. ءبىزدىڭ حالقىمىز وسىنداي تانىم-تۇسىنىكپەن ءومىر ءسۇرىپ, ءوزى قيىن جاعدايدا وتىرسا دا, وزگە ۇلتتاردى باۋىرىنا باسقان. ۇنەمى ۇلكەنگە قۇرمەت, كىشىگە ىزەت كورسەتىپ, سۇرىنگەنگە سۇيەۋ, جىعىلعانعا دەمەۋ بولا بىلگەن», دەيدى پرەزيدەنت.
اباي ءوز شىعارمالارىندا ۇلتىمىزدىڭ, جالپى قازاق قوعامىنىڭ كەمشىلىكتەرىن اشىق سىناپ, ونى بولدىرماۋدىڭ جولدارىن كورسەتەدى. پرەزيدەنت ق.توقاەۆ وسى تۋرالى ايتا كەلە, ونى بۇگىنگى قازاق قوعامىنىڭ احۋالىمەن بايلانىستىرىپ, اباي سىناعان كەمشىلىكتەر قوعامىمىزدا بۇگىن دە ورىن الاتىنىن, بۇل سىننان بارلىعىمىز , ونىڭ ىشىندە بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەر مەن ۇكىمەت مۇشەلەرى دە قورىتىندى شىعارۋلارى ءتيىس ەكەنىن ايتادى.
ۇلى اباي ءار سوزىمەن ۇلتىمىزدىڭ ورەسىن ءوسىرۋدى كوزدەدى. سوندىقتان دا ابايدى تەرەڭ تانۋعا ءمان بەرۋىمىز كەرەك, اسىرەسە جاس ۇرپاققا تەرەڭ ۇعىندىرعانىمىز ابزال. ول ءۇشىن ءاربىر قازاقستاندىق اباي تويى قارساڭىندا ابايدىڭ وسيەتتەرىن, وي-تۇجىرىمدارىنىڭ ءمان-ماعىناسىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ, وسى وسيەتتەردى ورىنداۋدا «مەن نە ىستەدىم, نە ىستەۋىم كەرەك, قانداي كەمشىلىكتەر جىبەردىم, ونى قالاي تۇزەيمىن, ەلدىڭ دامۋىنا قانداي ۇلەس قوستىم» دەپ, تەرەڭ ويلانىپ, تولعانىپ, كەلەشەككە جوسپار قۇرىپ, ونى ورىنداۋ ءۇشىن تىنىمسىز ەڭبەكتەنۋى كەرەك.
ءبىز اباي وسيەتتەرىن باسشىلىققا الىپ, اباي جولىمەن جۇرەتىن بولساق, ۇلتىمىزدىڭ رۋحى دا, ۇياتى دا, نامىسى دا جوعارى بولادى. ارقايسىمىز پرەزيدەنتىمىز ق.توقاەۆتىڭ وسى باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى تۇجىرىمداردى سانامىزعا ءسىڭىرىپ, اباي جولىمەن ءجۇرۋىمىز كەرەك. اباي جولىندا ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن قاجەت نəرسەنىڭ بارلىعى بار: نارىق تا, دەموكراتيا دا, ادىلدىك تە, بəسەكەلەستىك تە, عىلىم-ءبىلىم دە بار. وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە ءبىزدىڭ قوعامدا, اسىرەسە جاستار اراسىندا وزىمىزدەگى بار نارسەنىڭ پارقىنا بارماي, بىزگە جات, شەتەلدىڭ قۇندىلىقتارىنا ەلىكتەۋ باسىم ەكەنى جاسىرىن ەمەس. قوعامدا مەكتەپ, ارناۋلى ورتا, جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرۋشىلەر اراسىندا م.اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانى مەن ابايدىڭ ولەڭدەرىن, قارا سوزدەرىن وقىماعان ادامدار كەزدەسەدى. پرەزيدەنت ايتقانداي, ءبىز ۇلتتىق سانانى جاڭعىرتامىز جانە باسەكەگە قابىلەتتى ۇلت بولامىز دەسەك, اباي شىعارمالارىن وقۋ, ءتۇسىنۋ ونى ساناعا ءسىڭىرۋ جۇمىستارىنا ۇلكەن ءمان بەرىلۋى كەرەك. ءار شاڭىراقتا ابايدىڭ كىتاپتارى مەن م.اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانى تۇرۋى كەرەك.
ءاربىر قازاقستاندىق اباي شىعارمالارىن وقىپ, ءتۇسىنىپ, ونى كۇندەلىكتى ءوز وتباسى مۇشەلەرىن تاربيەلەۋدە پايدالانعانى دۇرىس. باق پەن تەلەديدار ارقىلى بەرىلەتىن ماعىناسى تومەن, ارزان, تەرىس تاربيە بەرەتىن شوۋ حابارلاردى ازايتىپ, ونىڭ ورنىنا تەرەڭ ويلاستىرىلعان اباي مۇرالارىن ءتۇسىندىرۋدى, ناسيحاتتاۋدى ناۋقانعا اينالدىرماي, تۇراقتى تۇردە بەرىپ وتىرۋ قاجەت. ءدىني ورىنداردا اباي وسيەتتەرىن ۋاعىزداپ وتىرۋدى قولعا العان ءجون. ءبىلىم وشاقتارىندا ابايتانۋ ءپانى ەنگىزىلىپ, جۇيەلى تۇردە وقىتىلۋى كەرەك. ابايدى وقىپ, ونى بويىنا ءسىڭىرىپ, تاربيەلەنگەن ادام ەشقانداي قياناتقا, بۇزاقىلىققا بارمايدى, ولار ەڭبەكقور, يماندى, ادامگەرشىلىگى جوعارى, وتانسۇيگىش بولىپ وسەدى, ەلىنە ادال قىزمەت ەتەدى, قوعامدى العا دامىتۋعا بار كۇش-جىگەرىن جۇمسايدى. قورىتا ايتقاندا, ەل پرەزيدەنتى ق.توقاەۆتىڭ ماقالاسى بىزگە الداعى ۋاقىتتا نە ىستەۋ كەرەك دەگەن ساۋالعا تولىق جانە جان-جاقتى جاۋاپ بەرىپ وتىر.
قۋانىش ايتاحانوۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى
