رۋحانيات • 21 قاڭتار، 2020

قايىق كۇتكەن كۇن

68 رەتكورسەتىلدى

اتىراۋدا وتكەن جازۋشى، دراماتۋرگ راحىمجان وتارباەۆ اتىنداعى III رەسپۋبليكالىق تەاتر فەستيۆالى – «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىندا ايماعىمىزدا ۇيىمداستىرىلعان ءداستۇرلى ءىرى مادەني شارالاردىڭ ءبىرى. توعىز تەاتردىڭ باسىن قوسقان ونەر الامانىنىڭ بەل ورتاسىندا بولىپ، بەس كۇن بويى كورنەكتى قالامگەردىڭ شىعارماشىلىعىمەن تىنىستادىق. توي تارقادى، كوڭىلدە كورىكتى وي قالدى.

اياقتالماعان ءان

فەستيۆال شىمىلدىعىن  نۇر-سۇلتان قالالىق ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق مۋزىكالىق دراما تەاترى «امىرە» قويىلىمىمەن اشتى.  قويۋشى رەجيسسەرى – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ن.جۇمانيازوۆ. باستى ءرولدى سومداعان – اكتەر ق.بۇعىباي.

امىرە  – فرانتسيادا. پاريج كونسەرۆا­تورياسىنىڭ پروفەسسورى، فرانتسۋز ايەلى ءبىر توپ ونەرپازدارمەن اۋدارماشى ارقى­لى تىلدەسىپ: – كەشىرىڭىزدەر، مۇنداي عالا­مات داۋىستىڭ بولۋى مۇمكىن ەمەس! ول تاما­عىنا دىبىس كۇشەيتكىش سالىپ العان! – دەپ امىرەدەن كوزىن اۋدارماي، ۇزاق قاراپ قالدى. ءانشىنىڭ جانىنداعىلار: – ءبىتتىڭ، امىرە دوس، مىنا حانىم قازىر سەنىڭ اۋزىڭدى اشىپ، كومەيىڭدى قوپارادى، – دەپ ك ۇلىپ، ازىلگە كەزەك بەرەدى.

ءيا، فرانتسۋزداردى وسىلاي تاڭعال­دى­رىپ قايتقان ايگىلى امىرە عوي ول. م.اۋەزوۆتىڭ «ەڭلىك-كەبەك» تراگەديا­سىنداعى جاپال ءرولىن العاش بولىپ سوم­داعان ونىڭ ارمانى اسقاق ەدى...

درامادا 1925 جىلى پاريجدە وت­كەن دۇنيەجۇزىلىك كورمەدە كەڭەستىك دەلە­گاتسيانىڭ قۇرامىمەن بىرگە ونەر كور­سەتكەن امىرە قاشاۋباەۆتى سول ەلدە ەميگراتسيادا ءجۇرىپ، ەلدى ساعىنعان مۇستافا شوقاي ىزدەپ كەلەدى. العاشقى جانە اقىر­عى كەزدەسۋ. ءانشىنىڭ بۇدان كەيىنگى ون جىل ءومىرى تىڭشىلاردىڭ تەپكىسىندە يت قورلىقپەن وتەدى. ايىپتىڭ باسى – مۇس­تافامەن تانىسىپ، بىرگە سۋرەتكە ءتۇسىپ، ونىڭ اماناتتاپ تاپسىرعان حاتىن ەلگە جەتكىزگەنى.

قويىلىم سوڭىندا امىرەنىڭ ساحنادا اۋناپ-قۋناپ ساعىنىشىن باسىپ: – سەندە كەۋ­دەمە سىيماي سوققان جۇرەگىمنىڭ ءدۇر­سىلى بار. وزىڭە تابان باسقانىمدا بار قاي­عى-قاسىرەتىمدى ۇمىتىپ، حالقىمنىڭ قوشە­مەتىنەن توبەم كوككە جەتكەندەي بولۋشى ەدى. قايران بۇيىرماعان دۇنيە-اي! قايران تولەگەن، شەگە! اقان سەرى اعاتايىم! ومىرگە ءان بولىپ كەلگەن امىرە، ءان بولىپ كەتتى دەگەيسىڭدەر، دەپ قايىر-حوش ايتىسۋى كورەرمەندى مۇڭايتتى. ونەر بايگەسىندە تەاتر ۇجىمى ءى ورىندى يەلەندى.  

 سەكسەۋىلگە بالتا وتپەيدى

فەستيۆال بارىسىندا تۇركىستان قالا­لىق ر.سەيتمەتوۆ اتىنداعى سازدى دراما تەاترى ساحنالاعان «مۇستافا شوقاي» درا­ماسىنىڭ دا كورەرمەنى بولدىق. مۇس­تافانىڭ جاس كەزىن ج.ماحانوۆ ويناسا، ورتا جاسىن م.قۇرمانبەكوۆ سومدادى. قويۋشى رەجيسسەرى – ا.ناۋرىزباەۆ.

قوعام قايراتكەرلەرى ا.بايتۇرسىنوۆ، م.دۋلاتوۆ، ءا.بوكەيحانوۆ، ت.رىسقۇلوۆ جانە م.شوقايدىڭ ماجىلىسىندە ولاردىڭ بىرىگۋگە انتتاسۋى – دراماداعى تاريحي وقي­عالاردىڭ باسىم تۇستارىنىڭ ءبىرى.

– از حالىقتىڭ سەركەسى بولعانشا، كوپ حالىقتىڭ ەركەسى بولعان جاقسى ەكەن، دۇنيە-اي! – دەپ كەۋدەسى كۇيىنىشكە تول­عان مۇستافانىڭ كورەشەگى كوپ بولدى. ءدام ايداپ، نەمىستىڭ دە نانىن جەدى. سول جەردە تۇتقىنعا تۇسكەن قانداستارىنا كەزىكتى. كونتسلاگەردەگى تەسىك توبەدەن سۋ سورعالاپ، بۇرىشتان ەگەۋقۇيرىق جور­عالاپ، قابىرعاسى كوگەرگەن دىمقىل، سىزدى جەردە بيتتەپ، كىردەن ءشىرىپ يىستەنىپ، قوتىر­دان قىشىنىپ، جۇقپالى دەرتتەن، اشتىقتان ءولىمشى حالگە جەتكەن تۇت­قىندارعا قاراپ، جانى تۇرشىكتى. «مۇس­تافا، باۋىرىم!» دەپ اڭقىلداپ، وزىنە قاراي ەمپەڭدەپ جۇگىرگەن قازاقتىڭ كوز الدىندا وققا ۇشقانىن دا كوردى. كورە-كورە كوڭىل سۋىندى، جۇرەك قارايدى.

كەڭ اشىلعان قازاقى قۇشاققا ەنىپ، مول جايىلعان داستارقان باسىندا مالداس قۇرىپ وتىرىپ، دارحان دالانىڭ ساف اۋا­سىمەن كەۋدەسىن كەرىپ تىنىستاي الماي، شەتتەپ ءجۇرىپ، شەرمەندە بوپ وتكەن ەسىل ەر­گە تۋعان جەردىڭ تورعىن توپىراعى دا بۇيىر­مادى. بۇل دا ءومىردىڭ وكسىگى عوي. 

مىنە، «مۇستافا شوقاي» دراماسىنان العان اسەرىمىز وسىنداي.

ورمەكشىنىڭ تورى

جەتىساي قالالىق ق.جانداربەكوۆ اتىن­داعى دراما تەاترى كورەرمەنگە «تۇنەك تورى» (ناشاقور تۋرالى نوۆەللا) درا­ماسىن ۇسىندى.  باستى ءرولدى جاس اكتەر س.ءارىپ­حانوۆ سومدادى. قويۋشى رەجيسسەرى – ە.قابدىل.

قويىلىم ءبىر توپ جاس پەن ءتارتىپ ساقشىسىنىڭ اراسىنداعى قاقتىعىسپەن باستالدى. كەلەسى كورىنىستە ارباعا تاڭىل­عان پروفەسسوردىڭ وتباسىنداعى مامىرا­جاي تىرشىلىككە كوڭىل اۋداردىق. باس كەيىپكەر جالقىتاي اتا-اناسىنا توع­جان ەسىمدى بويجەتكەندى تانىستىردى. داس­تارقان باسىنداعى جايماشۋاق بۇل باس­قوسۋدى كەنەتتەن سوعىلعان قوڭىراۋ ءۇنى بۇزدى. تەلەفوننىڭ ارعى جاعىنان ەستىل­گەن «قارىزىڭدى قايتار، ايتپەسە...» دەگەن وكتەم داۋىس شاڭىراقتىڭ جالعىز ۇلىن ءتۇن تورىندە سايران قۇرعان ناشاقورلار الە­مىنە سۇيرەپ اكەتتى. ايدىڭ-كۇننىڭ اما­نىندا بوتا تىرسەك بوزبالا ورمەكشىنىڭ تورىنا بارىپ توپ ەتە ءتۇستى. بۇل شىر­ماۋىقتىڭ ىشىندە پايداكۇنەمدىك، ەكىجۇز­دىلىك، ساتقىندىق، سايقالدىق، الداۋ، ارباۋ... نەبىر پالەنىڭ ءبارى بار. بۇل تور ماڭىنا جۋىعاندى ون وراپ الادى. جارى­عى جوق تۇنەكتەن كەرى جول تاۋىپ، شىعىپ كور...

پەسا اۆتورى اداسىپ بارىپ تاۋبەگە كەلگەن جالقىتايدىڭ وكسىككە تولى جاس  ءومىرىن سۋرەتتەۋ ارقىلى باتىر حالىقتىڭ بۇگىنگى ۇرپاعىنا تاجال بولىپ تونگەن ناشاقورلىقتى قوعامنان الاستاۋعا ۇن­دەيدى. ۇزدىك ستسەنوگرافيا اتالىمىنىڭ جەڭىم­پازى بولعان جەتىسايلىق تەاتردىڭ قويىلىمىنا جينالعان جاستاردىڭ كوپتىگى ءبىزدى قۋانتتى.

 سوڭعى ايالداما

«فاريزا اقىن نەگە جالعىزدىقتى تاڭ­دادى؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەگەن­دەر جانىندا جۇرگەن جىگىت-جەلەڭ اراسىنان دوس تابا الماي، قارىنداسقا مۇ­ڭىن شاققان مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ «فاريزاعا» دەگەن ولەڭىنە ۇڭىلەدى. ءپاني دۇنيە­دەن ءپارۋانا بوپ وتكەن اقىننىڭ قالام­داسقا دەگەن قامقور كوڭىلىنەن، تىلەۋ­لەس نيەتىنەن سىر ىزدەيدى. مۇمكىن ءور مىنەزدى قىزدىڭ مىسى باسىپ، مازداعان ءبىر سەزىم جىگىت كەۋدەسىندە تۇنشىعىپ جاتىپ ءسوندى مە ەكەن؟.. پەندەلەر وسى جايتتى بى­لۋگە نەگە قۇشتار؟

«فاريزا مەن مۇقاعالي» دراماسى وسىن­داي تۇماندى ويلاردان ارىلتىپ، ادامدار اراسىندا سەزىمنەن دە بيىك تۇرا­تىن رۋحاني جاقىندىقتىڭ بارىن العا تارتادى. جەتكىزبەيتىن دۇنيەنى قۋىپ، جانتالاسىپ جۇرگەندەرمەن ءىسى جوق، ولەڭ­نەن بەرىك قامال تۇرعىزىپ، وزدەرىنىڭ الە­مىندە ءومىر سۇرگەن قوس اقىندى ءوزارا مۇڭ تارقاتۋعا جەتەلەيتىن دە وسى پوەزيا قۇدى­رەتى.

فەستيۆال بارىسىندا بۇل قويىلىمدى ەكى ونەر ۇجىمى –  ماڭعىستاۋ وبلىستىق ن.ءجانتورين اتىنداعى مۋزىكالىق دراما تەاترى مەن قاراعاندى وبلىستىق س.سەي­فۋللين اتىنداعى اكادەميالىق قا­زاق دراما تەاترى كورەرمەن نازارىنا ۇسىندى. ەكى قويىلىمنىڭ دا رەجيسسەرى – ن.جۇمانيازوۆ. مۇقاعالي رولىندە ا.يمانقۇلوۆ (ماڭعىستاۋ)، ن.قالكەنوۆ (قاراعاندى)  ويناسا، فاريزا ءرولىن ە.كەرىمباەۆا (ماڭعىستاۋ)، د.زايتوۆا (قاراعاندى) سومدادى. ونەر دوداسىندا قاراعاندىلىق اكتريسا د.زايتوۆا «ۇزدىك ايەل ادام بەينەسى» اتالىمى بويىنشا  مارا­پاتتالىپ، ال اقتاۋ تەاترى ءىى ورىندى يەلەندى.

 تەمىربەكتىڭ تىلەگى

اقتوبە وبلىستىق ت.احتانوۆ اتىندا­عى دراما تەاترى «تەمىر-ناركوم» تاريحي درا­ماسىن ساحنالادى.

تەمىربەك جۇرگەنوۆتەي كورنەكتى مەم­لەكەت جانە قوعام قايراتكەرىنىڭ ساحنالىق وبرازىن جاساۋ ءۇشىن اۆتور كوپ ىزدەندى. رەجيسسەر قانشا ۋاقىتىن سارپ ەتتى ەكەن؟ ال اكتەر شە، ول قانداي سەزىمدى باس­تان كەشتى؟ قويىلىمنان كەيىن باستى ءرولد­ى سومداۋشى 28 جاستاعى جاس اكتەر ن.وتەعۇ­لوۆپەن از-كەم اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.  

– قويۋشى رەجيسسەر م.حابيبۋللين ماعان ۇسىنىس بىلدىرگەندە از-كەم ويلانىپ قالدىم. بۇل كىسى ومىردە بولعان ادام. كو­زىن كورگەندەر بار. سوندىقتان ناقتى دەرەك­تەرگە جۇگىنىپ، ءجىتى زەرتتەۋدى قولعا الدىق. تاريحشىلارمەن كەزدەستىك. ونىڭ ەلىمىز ءۇشىن قانداي ىستەر اتقارعانىن تولىقتاي بىلگەن كەزدە شىنىمدى ايتسام، كوزىمە جاس الدىم. ماعان «تەمكەڭ بولماعاندا بىزدە ونەر بولار ما ەدى؟» دەگەن وي كەلدى. ول كىسىنىڭ كيەسىنەن قورىق­تىم. ونىڭ ۇستىنە ەستۋىمىز بويىنشا، ر.وتارباەۆ سونداي كىسى... پرەمەرا ۇنا­ماي ما، ورنىنان تۇرىپ كەتىپ قالادى. وسىنى دا ويلاپ قاتتى ۋايىمدادىم.

اۆتور كوزى تىرىسىندە ءوزى قويىلىمدى كورىپ، باعاسىن بەرىپ كەتتى. كورسەتىلىمنەن كەيىن تالقىلاۋ بولعان كەزدە راحىمجان اعانىڭ ايتقان ءبىر ءسوزى كوڭىلىمدى بوساتتى.­ ول كىسى «مەن تەمىربەكتى اقتوبەدەن تاپ­تىم» دەگەندە ەڭكىلدەپ جىلادىم. وتە اۋىر دۇنيە. مۇنداي ۇلكەن پەسانى ءبىر ساعات ون بەس مينۋتقا سىيعىزۋ دا – رە­جيسسەردىڭ شەبەرلىگى. ءرولدى ويناۋ بارىسىندا مىنەزىم وزگەردى. ويتكەنى ومىردە جۇم­ساق اداممىن. تەمىردەي قاتتى، ءتىستى ادام­دى سومداۋ ءۇشىن ماعان ۇلكەن دايىن­دىق كەرەك بولدى، دەيدى اكتەر. اق­تىق مارەدە اقتوبەلىك تەاتر ءىى ورىندى يەلە­نىپ، اكتەر ن.وتەعۇلوۆ «ۇزدىك ەر ادام بەي­نەسى» اتالىمى بويىنشا ماراپات­تالدى.

 سۇلتاننىڭ ساعىنىشى

ساحنادا – قۇل بازارى. قوجايىن ساتۋ­عا شىعارىلعان قۇلداردىڭ ءباسىن بەل­گىلەۋدە. كەزەك بەيبارىسقا جەتتى. ءتارتىپ بويىنشا شىققان تەگىن تۇگەندەپ، جاماق حاننىڭ ۇلى ەكەنىن ايتقان بوزبالانى كەكەتىپ، مۇقاتقان شونجار: 

– و-و-و،  حاننىڭ ۇلىمىن دە! ءوزىڭدى زور ساناپ تۇرسىڭ عوي.ءتۇسىر تومەن باسىڭ­دى! –دەپ بۇيىرىپ، جانارىنا مۇڭ تۇن­عان بوزبالاعا كوز توقتاتا قارادى. سول­ ساتتە ونىڭ ءتۇيۋلى جۇدىرىعىنا نازا­رى ءتۇستى.

– قولىڭدا نە بار؟ قانە، كورسەت!

بۇيرىق ەكى رەت قايتالانعان سوڭ، بەي­بارىس امالسىز الاقانىن جازىپ كور­سەتتى. قولىنا قىسىپ ۇستاعانى – شوكىم­دەي عانا ءبىر ۋىس ءشوپ ەكەن. 

– ءيىسى قانداي جامان ەدى؟! قۇرت كوزىن!

قوجايىن بوزبالانىڭ قولىن قاعىپ جىبەرگەندە، الاقانداعى جۋسان جەرگە توگى­لىپ ءتۇستى. بۇل ۇستەمدىككە بەيبارىس ىش­تەي شيرىعىپ، ەسەيىپ، الداعى كورەجاق كۇن­دەرىنە تاس-ءتۇيىن بوپ بەكىنىپ، بەلىن بۋدى. باستى ءرولدى سومداعان اكتەر س.تاۆ­گەننىڭ وزىنە سەنىمدىلىگى ءبىزدى وقي­عانىڭ قويۋ­لانار جۋان ورتاسىنا قاراي جەتەلەي ءتۇستى.

اقمولا وبلىستىق ورىس دراما تەا­ترى ساحنالاعان «بەيبارىس سۇلتان» دراماسىنىڭ وزىندىك  جاڭالىعى مول بولدى. ادامزاتپەن بىرگە تۋىپ، بىرگە جاساپ كەلە جاتقان باقتالاستىق پەن جاۋ­گەرشىلىك زاماننىڭ قيان-كەسكى ۇرىس قيمىل­دارىن شالت قوزعالىس، قىلىش، ساداق، وي، مۋزىكا، پلاستيكا ارقىلى بەي­نەلەپ، كورەرمەنگە ءتىلسىز ءتۇسىندىرۋ – قويۋشى رەجيسسەر و.لۋتسيۆانىڭ ءساتتى شەشىمدەرىنىڭ ءبىرى بولدى. بۇل ەڭبەك باعالانىپ، ول «ۇزدىك رەجيسسەر» اتاندى.

 باس پەن ءباس

جوعالعان باسقا ءباس تىگىلگەن كۇندى دە كورگەن بۇل قازاق. مۇندايدا اياق استىنان جوق ىزدەۋشىلەر دە تابىلادى. سۇيىنشىگە بەرىلەر دوللاردىڭ بۋى قويسىن با، جۇرت الاوكپە شابىسقا ءتۇسىپ، باس ىزدەپ ءجۇر...

شىمكەنت قالالىق ج.شانين اتىن­دا­عى اكادەميالىق قازاق دراما تەاترى ساحنالاعان «باس» دراماسىن كورىپ وتىرمىز. دۇركىن-دۇركىن ساحنادان ماحام­بەت­تىڭ جالىندى جىرلارى حورمەن ايتىلىپ، زاماننىڭ زارى سانادا جاڭعىرا تۇسەدى. 

شولاق عۇمىر شولتاڭ ەتە تۇسكەنىمەن، كوزىنىڭ تىرىسىندە ماحامبەت بابامىز عا­زيز باسىن ەشكىمگە قورلاتپاعان بولاتىن. كورەسىنى ولگەن سوڭ كوردى… ر.وتارباەۆ­تىڭ «باس» دەپ اتالاتىن سيۋررەاليستىك درا­ماسىندا باتىردىڭ رۋحىن مازالاعان تىرىلەردىڭ حيكاياسى باياندالادى.

ارحەولوگ نوەل، باس سۇيەكتەن ات-تون­دارىن الا قاشىپ، كەيىن ونى جابىلىپ، سابىلىپ ءجۇرىپ ىزدەگەن شەنەۋنىكتەر (بۇ­گىنگىنىڭ ىقىلاستارى)، اۋىل اقساقالى قۇ­راق قاريانىڭ دۇعا-تىلەگى، جاڭگىر حان، بەي­بىت كۇننىڭ يساتايى مەن ماحامبەتى، اما­ناتقا ادال داۋلەت... ءبىرى تۇڭىلدىرەدى، ءبىرى سۇيىندىرەدى.

قويىلىمنان جاس اكتەرلارمەن بىرگە ءالى دە ساپتا كەلە جاتقان اعا بۋىن وكىلىن كورىپ، كوڭىل ءسۇيسىندى. ۇستازدارى مىقتى بۇل شاكىرتتەر شاش سەلدىرەپ، شاتتىق سيرەگەن كەمەل جاستا دا ەڭبەكقورلىعىمەن دارالانىپ تۇرادى. سونداي تالانتتى تۇل­عانىڭ ءبىرى – شىمكەنت تەاترىنىڭ اق­ساقال اكتەرى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءماجيت ىلياسقاروۆ. فەس­تيۆالدى قورىتىندىلاۋ ساتىندە قۇ­راق ءرولى ءۇشىن م.ىلياسقاروۆ «كورەرمەن كوزايى­مى» اتاندى. «راحىمجان وتار­باەۆ­تىڭ رۋحانيات قورى» تاعايىندا­عان ار­نايى جۇلدە رەجيسسەر ق.قاسىموۆقا بەرىلدى. تەاتر ۇجىمى ءىىى ورىندى يەلەندى.

 جالعىزدىق

فەستيۆالدىڭ شىمىلدىق جابار قويى­لىمى – اتىراۋ وبلىستىق ماحامبەت اتىن­داعى اكادەميالىق دراما تەاترى ساح­نالاعان «جالعىزدىق» دراماسى بولدى. قويۋشى رەجيسسەرى –  م.تومانوۆ. باستى رولدە – اكتەر ب.زينۋللين، انا بەينەسىندە – اكتريسا گ.كوشەرباەۆا وينادى. سونداي-اق پلاستيكا ارقىلى باس كەيىپكەردىڭ وتكەن شاعى مەن ارمان-اڭسارىن بەينەلەپ جەتكىزەر جيىنتىق وبرازدى سومداۋشى ءبىر توپ اكتەرلار قۇرامىنىڭ دا (ە.شامانوۆ، ا.بادەل، ە.جۇماتوۆ، ت.ب.) اتقارعان ءوز ميس­سياسى بار.

جازۋشى، دراماتۋرگ ر.وتارباەۆتىڭ «جالعىزدىق» شىعارماسى اناسى شامەن­نىڭ ء(شامسيا) رۋحىنا ارناپ جازىلعان بولاتىن. رەجيسسەر م.تومانوۆ وسى نە­گىزگە سۇيەنە وتىرىپ، كورەرمەنگە ەكى دۇنيە­دەن ءبىر-بىرىنە قول سوزعان انا مەن بالا اراسىن جالعاپ تۇرعان جىبەك ءجىپتى – عۇمىر­لىق ماحابباتتى ۇعىندىرۋعا كۇش سالدى. شىعارمادا وزەن جاعاسىندا قايىق كۇتكەن جولاۋشى بۇل ساپارعا وتباسىمەن شىقسا، ساحنالىق نۇسقاسىندا انا رۋحىمەن وڭاشا سىرلاسادى. بۇل پەسا ءسوزدى كوپ كەرەك ەتپەيدى، باس كەيىپكەردىڭ ارا-تۇرا كومەيىنەن لىقسىپ شىعاتىن جالعىز اۋىز ءسوزى جەتكىلىكتى، تۇسىنىكتى.

– اتىراۋلىق تەاتر حالىقتىڭ زور سۇيىس­پەنشىلىگىنە يە بولدى. كورەرمەن تال­عامىن وسىنداي تۋىندىلارمەن كوتەرۋ كەرەك. الەمدىك ماسشتابتاعى قويىلىم بولدى دەپ باعا بەرەمىن،  – دەدى  ەڭبەك ەرى، كسرو حالىق ءارتىسى، مەملەكەتتىك سىي­لىق­تىڭ يەگەرى، ادىلقازىلار القاسى­نىڭ توراعاسى ءاسانالى ءاشىموۆ.

ال جازۋشىنىڭ قىزى، جۋرناليست قاراگوز راحىمجانقىزى بولسا: – سوڭعى ۋا­قىتتا اكەم شارشادىم دەپ كوپ ايتاتىن. مەن ونىڭ ءومىر بويى اناسىن اڭ­ساپ، جوقتاپ وتكەنىن جاقسى بىلەمىن. شاعىن اڭگىمەدەن ساحنالىق تۋىندى جاساپ، كوپ ءسوزسىز-اق اكەمنىڭ جان جاراسىن، ساعى­نىشىن جەتكىزە بىلگەن اتىراۋلىق تەاتر­عا راحمەت! – دەپ قويىلىم سوڭىندا ءوز اسە­رى­مەن ءبولىستى.

بايراقتى بايگەدە مەرەيى ۇستەم بول­عان اتىراۋلىق تەاتر باس جۇلدەنى جەڭىپ الدى. ادىلقازىلار القاسىنىڭ توراعاسى ءاسانالى ءاشىموۆ ايتقانداي، بۇل جەتىستىك – ونەر ۇجىمىنىڭ ماڭداي تەرىن بەس سىلىپ العان ءادىل جەڭىسى!

... «جالعىزدىق»  دراماسى ىشكى سا­رايىڭدى مۇڭعا وراپ، كوپ ىشىندە جالعىز، جالقى ەكەنىمىزدى ەسكە سالادى. دارا داۋى­سىمىز ەستىلمەي، توبىر اراسىنا جۇتى­لىپ، جوعالىپ بارا جاتقانىمىزعا وكىن­دىرەدى. جان-جاعىڭدا – جىرتقىشتار، اينالاڭ تولعان يت-قۇستار... مەيىرىمگە مۇق­تاجبىز. كەڭ دۇنيە تارلىق ەتىپ، ءبىر-ءبىرى­مىزدى يىعىمىزبەن قاعىپ ءوتىپ، كۇرەسۋ مەن تىرەسۋدەن قالجىراعان ءتانىمىزدى وڭا­شا ارالعا جەتكىزەر قايىق كەرەك، قايىق!

ادەبيەت الەمىنىڭ اسا ءىرى وكىلى، دراماتۋرگ راحىمجان وتارباەۆتىڭ ۇلتتىق دراماتۋرگياعا قوسار ۇلەسى، تىندىرار تىرلىگى ءالى دە الدا بولاتىن. ءسوز زەر­گەرى­نەن كۇتەرىمىز كوپ ەدى. الايدا، جازارىن سارقىپ جازىپ كەتكەن جامپوز بار ما؟! ونىڭ دا سۇرلەپ ساقتاعان ەڭ سۇبەلى دۇ­نيەسى، ەڭ سوڭعى سىرى ءوز بويىندا كەتتى. عۇمىر بويى ىزدەگەن جوعىن تاۋىپ، كوڭىلى جاي­­لانارداي تالپىندىرعان جەتپىستىڭ جاعا­لاۋى جەتكىزبەدى...

 

باعيلا ساعىندىققىزى

 

اتىراۋ   

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قىلمىستىق ءىس قوزعالدى

ايماقتار • كەشە

باستى اقپارات (21.02.2020)

ۆيدەو • 21 اقپان، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار