بەيبىت اتامقۇلوۆ: تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى تۋرالى جاڭا زاڭ نەسىمەن ءتيىمدى؟

اتاپ ايتار بولساق, بىرىنشىدەن, كوپ پاتەر­لى تۇرعىن ءۇيدى كوندومينيۋم وبەك­تىسى رەتىندە تىركەۋ ءتارتىبى رەتتەلەدى جانە جەڭىلدەيدى. بۇگىندە كوندومينيۋمداردى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ كەيبىر باسشىلارى تاراپىنان كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ ورتاق مۇلكىن ساتىپ الۋ جانە ساتۋ, جالعا بەرۋ تۇرعىن ءۇي تۇرعىندارىنىڭ كەلىسىمىنسىز جۇرگىزىلەتىنى جونىندە ازا­مات­تاردىڭ, قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ كوپ­تەگەن ءوتىنىشتى كەلىپ تۇسۋدە. وسى­لايشا قاراپايىم تۇرعىنداردىڭ قۇقىق­تارى بۇزىلىپ, ولاردىڭ تاراپىنان نارا­زىلىقتار ارتۋدا. بۇل جاعدايدا كپتۇ پاتەر يەلەرى تۇرعىن ءۇيدى كوندومينيۋم وبەكتىسى رەتىندە تىركەۋ, تۇرعىن ءۇيدىڭ جالپى اۋدانىن, كوندومينيۋم وبەكتىسىنىڭ ورتاق مۇلكىن جانە ورتاق مۇ­لىكتەگى ءاربىر پاتەر مەن تۇرعىن ەمەس ءۇي-جاي­دىڭ ۇلەسىن, جەكەمەنشىكتەگى پا­تەرلەر الاڭى مەن تۇرعىن ەمەس ءۇي-جاي­­ل­ار­دىڭ اۋدانىن ايقىنداۋى قاجەت. ازا­ماتتىق كودەكستىڭ 209-بابىنا سايكەس, جىلجىمايتىن م ۇلىككە مەنشىك كوندومينيۋم نىسانىندا تۋىنداۋى مۇمكىن, بۇل رەتتە جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ جەكەلەگەن بولىكتەرى ازاماتتاردىڭ جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ جەكەمەنشىگىندە بولادى, ال جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ بولەك مەنشىكتە بولمايتىن بولىكتەرى جىلجىمايتىن م ۇلىك بولىكتەرىنىڭ مەنشىك يەلەرىنە ورتاق ۇلەستىك مەنشىك قۇقىعىمەن تيەسىلى بولادى. كوندومينيۋم وبەكتىسىن تىركەگەن­نەن كەيىن پاتەرلەردىڭ, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ بارلىق مەنشىك يەلەرى كوندومينيۋمعا قاتىسۋشىلار بولا­دى جانە كوندومينيۋم وبەكتىسىن باس­قارۋ جانە كوندومينيۋم وبەكتىسىنىڭ ورتاق مۇلكىن پايدالانۋ بويىنشا تەڭ قۇقىق­تارعا يە بولادى.

تاجىريبە كورسەتكەندەي, جاڭا ۇيلەردە جەكەلەگەن قۇرىلىس سالۋشىلار نەمەسە باسقارۋشى كومپانيالار كوپ پاتەر­لى تۇرعىن ءۇيدى كوندومينيۋم وبەكتىسى رەتىندە تىركەۋگە دەيىن ورتاق م ۇلىكتىڭ ءبىر بولىگىن ساتادى. وسىنداي زاڭسىز ارە­كەت­تەردىڭ الدىن الۋ جانە تەرىس پيعىلدى ازاماتتارعا بوتەن م ۇلىكتى باسىپ الۋعا مۇم­كىندىك بەرمەۋ ءۇشىن زاڭ ازىرلەۋشىسى وسىن­داي ساتتەردى ەسكەرەدى جانە زاڭ نور­مالارىنا سايكەس نىساننىڭ ورتاق مۇل­كىنىڭ الاڭى كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدى جوبالاۋ ساتىسىندا انىقتالاتىن بولادى.

ەكىنشىدەن, كپتۇ باسقارۋ بويىنشا پاتەر يەلەرىنىڭ جانە تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ قۇقىقتارى قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇگىندە تۇرعىن ۇيلەردى نەگىزىنەن پاتەر يەلەرىنىڭ كووپەراتيۆتەرى (پيك), باسقارۋشى كومپانيالار جانە وزگە دە ۇيىمدار باسقارۋدا. ولاردىڭ قىزمەتىن اشىق جۇرگىزۋىنە قاتىستى بىرقاتار ول­قى­لىق بار. بۇل حالىق تاراپىنان ولاردىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا قا­نا­­عات­تانباۋشىلىق تۋدىرادى, سونىڭ سال­­دارىنان پيك-كە دەگەن سەنىم تو­مەن­­دەپ, پاتەر يەلەرىنىڭ ءۇيدى كۇتىپ-ۇس­تاۋ­عا جانە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋگە قارا­جات جيناقتاۋعا قۇلشىنىسى ازايادى. سونى­مەن قاتار قۇرىلىس سالۋشىلار قۇ­­رى­لىس اياقتالعاننان كەيىن مەنشىك يە­لەرى­نىڭ كەلىسىمىنسىز وزدەرىنىڭ اففيليرلەنگەن باسقارۋشى ۇيىمدارىن قۇرادى, بۇل دا مەنشىك يەلەرىنە ۇناي بەرمەيدى. الايدا كوپ جاعدايدا وندا ۇيىمدار جاڭا پاتەردىڭ كىلتىن بەرمەيمىن دەپ بوپسالاي وتىرىپ, پاتەر يەلەرىن ءتيىمسىز شارتتارعا قول قويۋعا ماجبۇرلەيدى.

تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ ءوزى­نىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭ­­عىر­تىلۋى: ەڭبەك قوعامىنا قاراي جيىر­ما قادام» اتتى جولداۋىندا قاجە­تتى قۇ­قىقتىق جاعدايلار جاساۋدى جانە پاتەر يەسىنە ءوز ءۇيىن باسقارۋ مۇم­كىن­دى­گىن قام­تاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. جوعا­رى­دا كور­سەتىلگەن پروبلەمالاردى ەس­كەرە وتىرىپ, جۇمىس جانە زاڭدى كەلىسۋ شەڭ­­بەرىندە ين­دۋستريا جانە ينفرا­قۇ­رى­لىم­دىق دامۋ مينيسترلىگى مۇددەلى ورگان­دار­مەن, قوعام­دىق ۇيىمدارمەن جانە بىر­لەس­تىك­تەرمەن بىرلەسىپ, تۇرعىن­دارعا ءوز ءۇيىن ءوز بەتىن­شە نە شارت نەگىزىندە باسقارۋ­شى كوم­­پا­نيا­لاردى نەمەسە كپتۇ باس­قارۋ­شى­­سىن تارتا وتىرىپ باسقارۋعا مۇم­كىن­دىك بەرەتىن كوندومينيۋم وبەك­تىسىن باس­­قا­رۋ­­دىڭ تاسىلدەرى مەن نىساندارىن ازىرلەدى.

ەندى پاتەر يەلەرى مەن تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردى دەربەس باسقارۋ قالاي جۇر­گىزىلەتىنىنە توقتالايىق. جينالىستا مەن­­شىك يەلەرى ورتاق مۇلكىن باسقارۋ جانە كۇتىپ ۇستاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا مەنشىك يەلەرىنىڭ مۇددەسىن قورعايتىن ءۇي كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىن تاڭدايدى. كون­دومينيۋم وبەكتىسىن باسقارۋدىڭ ەكى نىسانى ء«بىر ءۇي – ءبىر بىرلەستىك نەمەسە جاي سەرىكتەستىك – ءبىر شوت» قاعيداتى بو­يىنشا جۇمىس ىستەيتىن بولادى. بۇل م ۇلىك يەلەرىنىڭ ءاربىر بىرلەستىگى, جاي سەرى­كتەستىك ءوزىنىڭ اعىمداعى جانە جيناق شوت­تارىن اشاتىنىن بىلدىرەدى. ء«بىر ءۇي – ءبىر بىرلەستىك – ءبىر شوت» قاعيداتى ءاربىر ءۇيدى باسقارۋدىڭ جەكە ءتاسىلىن كوزدەيدى.

ەكىنشى نۇسقا – باسقارۋ فۋنكتسياسىن كپتۇ باسقارۋشىعا نەمەسە باسقارۋشى كومپانياعا بەرەدى. جينالىستا پاتەر, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ يەلەرى دە ءۇي كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىن, كوندومينيۋم وبەكتىسىن باسقارۋ نىسانىن تاڭداۋعا نە باسقارۋ نىسانىن تاڭداۋ تۋرالى وكىلەتتىكتەردى ءۇي كەڭەسىنە, تەكسەرۋ كوميسسياسىنا بەرۋگە ءتيىس. ەگەر جينالىستا پاتەر, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ مەنشىك يەلەرى باسقارۋ فۋنكتسياسىن بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداسا, تيىسىنشە كپتۇ باسقارۋشىسىن نەمەسە باسقارۋشى كومپانيانى تاڭداۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋعا نە سونداي-اق وسىنداي وكىلەتتىكتەردى ءۇي كەڭەسىنە بەرۋگە ءتيىس.

ايتا كەتۋ كەرەك, زاڭدا ساقتالعان قول­دانىستاعى داۋىس بەرۋ ءپرينتسيپى, ءاربىر پاتەر يەسى, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايدىڭ داۋىس بەرۋ كەزىندە ءبىر داۋىسقا يە بولادى. ەگەر پا­تەر, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايدىڭ مەنشىك يەسى­نە بىرنەشە پاتەر, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جاي­لار تيەسىلى بولسا, وندا ءتيىستى داۋىس سانى بار.

وسى زاڭدا العاش رەت كوپپاتەرلى تۇر­عىن ءۇيدى باسقارۋ جونىندەگى باسقارۋشى جانە باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ بار­لىق قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى, فۋنكتسيا­لارى جازىلعان, سونداي-اق «كوپپاتەر­لى تۇر­عىن ءۇيدى باسقارۋشى» جانە «باسقارۋ­شى كومپانيالار» ۇعىمدارى بەرىلگەن.

جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ دەرەكتەرى بويىنشا ەلىمىزدەگى كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ جالپى سانى 79 613 بىرلىكتى قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە 57 274 ءۇي نەمەسە 72%-ى قاناعاتتانارلىق جاع­داي­دا. كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن ۇي­لەردىڭ سانى 18 120 بىرلىكتى نەمە­سە 23%-دى قۇرايدى. تۇرعىن ءۇي قو­رىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى قار­جى­­لان­دىرۋدىڭ بالاما نارىقتىق كوز­دەرىن ازىرلەۋ ماقساتىندا زاڭدا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى جيناق شوتتارىندا قارا­جات جيناقتاۋ جۇيەسىن پايدالانۋ كوزدەلگەن.

پاتەر يەلەرىنىڭ جانە تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ كۇردەلى جوندەۋگە ارنالعان جيناقتارىنىڭ ساقتالۋىنا, سونداي-اق م ۇلىك يەلەرى بىرلەستىگىنىڭ نەمەسە جاي سەرىكتەستىكتىڭ كۇردەلى جوندەۋگە الىن­عان تۇرعىن ءۇي زاەمىن وتەۋ جونىندەگى مىن­دەت­تەمەلەرىن ورىنداۋىنا ۇكىمەت قاۋلى­سىمەن ايقىندالعان كۇردەلى جوندەۋگە كەپىلدىك بەرۋ قورى كەپىلدىك بەرەدى.

قارجى نارىعىنىڭ بارلىق قاتىسۋ­شىلارىنىڭ مۇددەلىلىگى جانە ولاردى ءوزارا ءتيىمدى نەگىزدە تارتۋ ماقساتىندا ەكىنشى دەڭگەيى بانكتەردىڭ تۇرعىن ءۇي قورىن كۇردەلى جوندەۋگە قاراجات جيناق­تاۋعا قاتىسۋى ولاردىڭ قۇقىعى بولىپ تابىلادى, بانكتەردىڭ تىزبەسى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن جاسالعان شارتتار نەگىزىندە كۇردەلى جوندەۋگە كەپىلدىك بەرۋدىڭ مامانداندىرىلعان قورىمەن ايقىندالاتىن بولادى.

تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى سالاسىندا ءجيى كوتەرىلەتىن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – پاتەر­لەردى, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردى پاي­د­الانۋ, تۇرعىن ءۇي-جايلاردى تۇرعىن ەمە­س ۇيگە اۋىستىرۋ, ءۇي-جايلاردى قاي­تا جابدىقتاۋ جانە فۋنكتسيونالدىق ماقساتىن وزگەرتۋ كەزىندە تۇرعىنداردىڭ كەلىسىمىن الۋ قاجەتتىلىگى. جوعارىدا اتال­عان ماسەلەلەردى رەتتەۋ ماقساتىندا زاڭ بويىنشا پاتەردىڭ, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جاي­دىڭ كونسترۋكتيۆتىك بولىگىنىڭ جانە جال­پى ۇيدەگى ينجەنەرلىك جەلىلەردىڭ مەن­شىك يەسىنىڭ وزگەرۋى ساۋلەت, قالا قۇرى­لىسى جانە قۇرىلىس قىزمەتى تۋرالى زاڭ­نا­ماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. اتال­عان وزگەرىستەر مۇگەدەكتەردىڭ تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى بولعان جاعدايدا پاتەر, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلار يەلەرىنىڭ جازباشا كەلى­سىمى تالاپ ەتىلمەيدى. سونىمەن قاتار مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ 2018 جىلعى 5 قازان­داعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جالپىۇلتتىق ءىس-شا­رالار جوسپارىنىڭ 62 تارماعىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا, ەلدى مەكەندەردە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار ءۇشىن «كەدەرگىسىز ورتا» قۇرۋعا قاتىستى تۇرعىن ءۇي زاڭناماسى نورمامەن تولىقتىرىلادى, وعان سايكەس تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ مەنشىك يەلەرى مۇگەدەكتەر ءۇشىن كەدەرگىسىز قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس.

تۇرعىن ۇيدەن تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايعا قايتا جابدىقتالعان كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردەگى حوستەلدەردىڭ قىزمەتى, سونداي-اق كپتۇ-دە تۇراتىن ازاماتتار تاراپىنان ەرەكشە الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى. وندا تۇراتىن ادامدار قوعامدىق ءتارتىپ نور­مالارىن ءاردايىم ساقتامايدى. ازا­مات­تاردىڭ قاۋىپسىز جانە قالىپتى ءومىر ءسۇرۋى ماقساتىندا زاڭ شىعارۋشى زاڭ­­ناما­دا كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيدەگى تۇر­عىن­ ەمەس ءۇي-جايعا نەمەسە جەكە تۇرعان عيما­­راتقا, عيماراتتىڭ ءبىر بولىگىنە, جەكە تۇل­­عا­­لار­دىڭ ۋاقىتشا تۇرۋىنا ارنالعان جانە پاي­دالانىلاتىن, بەلگىلەنگەن قۇرى­لىس, ساني­تارلىق, ەكولوگيالىق, ورت­كە قار­سى جانە باسقا دا مىندەتتى نورمالار مەن ەرە­جە­لەرگە ساي كەلەتىن «حوستەل» ۇعىمى بەرىلدى.

ازاماتتاردىڭ قولايلى ءومىر ءسۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭنا­مالىق اكتىلەرىندە, زاڭمەن بەلگىلەنگەن مىن­دەتتەردەن باسقا پاتەرلەر مەن تۇر­عىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ مەنشىك يە­لەرى­نىڭ, سونداي-اق جالداۋشىلاردىڭ قۇقى ناقتىلاندى. اتاپ ايتقاندا, تۇنگى ۋاقىت­تا تىنىشتىقتى ساقتاۋ, ونىڭ ىشىن­دە ازا­مات­تاردىڭ قالىپتى دەمالىسى مەن تى­نىش­تىعىنا, وسى ءۇشىن بەلگىلەنگەن ارنايى ورىنداردا تەمەكى بۇيىمدارىن تۇتىنۋعا كەدەرگى كەلتىرمەۋ, پاتەردە, تۇر­­­عىن ەمەس ءۇي-جايدا جانە ولاردان تىس شۇ­عىل قاجەتتىلىكپەن بايلانىستى ەمەس شۋ شىعاراتىن جۇمىستاردى جۇر­گىز­بەۋ قاراس­تىرىلدى. قۇرىلىس, سانيتار­لىق, ەكو­لو­گيالىق, ورتكە قارسى جانە باس­قا دا مىندەتتى نورمالار مەن ەرەجەلەر قام­تىلدى. مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورى­نان بەرىلگەن تۇرعىن ءۇيدى جالداۋ جانە قوسىم­شا جالداۋ شارتىندا جالعا بەرۋشى جالداۋشىعا نىساندى باسقارۋعا داۋىس بەرۋ قۇقىعىن بەرە الادى.

بۇگىندە ەلىمىزدە ليفت جابدىق­تارىن قاۋىپسىز پايدالانۋ سالاسىندا قولاي­سىز جاعداي قالىپتاسقانىن جا­سىرۋ­عا بولمايدى. سول سەبەپتى 2012 جىل­­­دان باس­تاپ ليفتىلەردى مونتاجداۋ جانە قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا جۇ­مىس­تار­دى ليتسەنزيا­لاۋ تۋرالى زاڭعا تۇزەتۋلەر ەن­گىزىلدى. ارنا­يى تالداۋ جۇمىستارىندا بەل­گىلى بولعان­داي, ليتسەنزيالاۋدى جويۋ ءتيىستى تاجى­ريبەسى, بىلىك­تىلىگى جانە تەحني­كا­لىق جاراق­تان­دىرىلۋى جوق, وسى قاۋىپ­سىز بيزنەستى جۇرگىزۋ داعدىسىز سەرىك­­تەس­تىكتەردىڭ تۇتاس بلوگى پايدا بولدى. ليفت جابدىقتارىن تۇرعىن ءۇي كە­شەن­دەرىنە جەتكىزگەن, بىراق كەپىلدىك جانە كەپىلدەن كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ مىندەتتەمەلەرى بويىنشا جاۋاپ بەرمەگەن كومپانيالار بار. بۇل ەلىمىزدە ءليفتى اپاتتارىنىڭ كوبەيۋىنە اكەلىپ سوقتىردى. ساراپتاما كورسەتكەندەي, اپاتتاردىڭ جيى­لەۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبى – ليفتىلەردى مون­تاجداۋ جانە ودان ءارى پايدالانۋ ەرە­جە­لەرىن ساقتاماۋ سالدارىنان توراپ­تار مەن اگرە­گات­تاردىڭ توزۋى. وسى پروبلە­مالاردى شەشۋ ءۇشىن وكىلەتتى ورگان ليفتى­لەردى مونتاجداۋ جانە پايدالانۋ سالا­سىن­داعى تالاپتاردى كۇشەيتۋ جانە رەت­تەۋ بويىنشا مىناداي شارالار قابىلدادى:

– ليفتتەردى مونتاجداۋعا, قىزمەت كورسەتۋگە بىرىڭعاي تالاپتاردى انىقتاي­تىن جانە 16 نورماتيۆتىك تەحنيكالىق قۇجاتتاردى بىرىكتىرەتىن ۇلتتىق ستاندارت ازىرلەندى;

– ۇلتتىق ستاندارتتى مىندەتتى تۇردە قولدانۋ ماقساتىندا «ازاماتتىق قور­عاۋ تۋرالى» زاڭعا مۇگەدەكتەر ءۇشىن ليفتى­لەردى, ەسكالاتورلاردى, تراۆولاتورلار مەن كوتەرگىشتەردى مونتاجداۋ, پايدالانۋ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ, تەحنيكالىق كۋالاندىرۋعا قاتىستى ءتيىستى تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى;

– «ازاماتتىق قورعاۋ تۋرالى» زاڭعا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزە وتىرىپ, ليفتى­لەرگە قىزمەت كورسەتۋمەن اينالىساتىن زاڭدى تۇلعالاردى اتتەستاتتاۋدان وتكىزۋ قاراستىرىلدى.

سونداي-اق زاڭ شەڭبەرىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا الەۋمەتتىك ين­ف­راقۇرىلىم وبەكتىلەرىندەگى قاۋىپ­تى تەح­نيكالىق قۇرىلعىلاردى, ونىڭ ىشىن­دە ليفتىلەردى, ەسكالاتورلاردى قاۋىپ­سىز پايدالانۋدى مەملەكەتتىك قاداع­ا­لاۋ قۇزىرەتى بەرىلەدى. ال وكىلەتتى ورگان­دارعا الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم وبەك­تى­لەرىندەگى قاۋىپتى تەحنيكالىق قۇرىل­عى­لاردىڭ ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىگى سالا­سىن­داعى تاۋەكەل دارەجەسىن جانە تەكسە­رۋ پاراقتارىن ازىرلەۋ ءارى بەكىتۋ قۇزىرەتى بەرىلەدى. وسى اتالعان شارالار بۇل سالاداعى پروبلەمالاردى شەشۋگە جول اشادى.

بيزنەس-پروتسەستەردىڭ اشىقتىعىن قامتا­ماسىز ەتۋ جانە پاتەرلەردىڭ, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ جانە تۇرعىن ءۇي قۇقىقتىق قاتىناستارىنىڭ باسقا دا سۋبەكتىلەرىنىڭ مەنشىك يەلەرى ارا­سىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى جاقسار­تۋ ماق­ساتىندا وسى سالاعا ەلەكتروندى اقپاراتتىق رەسۋرستار مەن اقپارات­تىق جۇيەلەردى ەنگىزۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇي قاتى­ناستارى مەن تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىن تسيفر­لاندىرۋ كوزدەلىپ وتىر. تۇرعىن ءۇي قاتى­ناستارى جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋ­نال­­دىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى اق­پاراتتاندىرۋ وبەكتىلەرى ەلەكتروندى اقپاراتتىق رەسۋرستار, تۇرعىن ءۇي قاتى­ناستارى جانە تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى اقپاراتتىق جۇيەلەر بولىپ تابىلادى.

زاڭ جوباسىن پارلامەنتتە قاراۋ شەڭ­بەرىندە ۇكىمەت وتىرىسىندا ماقۇل­دانعان بىرىڭعاي رەسپۋبليكالىق مەديا-جوسپار بويىنشا زاڭ جوباسىنىڭ جاڭالىقتارى رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك تەلەارنالاردا, باسپاسوزدە, ينتەرنەت-رەسۋرستاردا كەڭىنەن ءتۇسىندىرىلىپ, وسى تاقىرىپتا بريفينگتەر وتكىزىلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون. ايتالىق, «حابار 24», «Qazaqstan», «پەرۆىي كانال ەۆرازيا», «31 كانال», «الماتى», «استانا تۆ», «كتك» تەلەارنالارىندا, «Egemen Qazaqstan», «كازاحستانسكايا پراۆدا», «ايقىن», «ليتەر», «ۆرەميا», «كاراۆان», «كۋرسيۆ» سىن­دى رەسپۋبليكالىق باسپاسوزدە, سون­داي-اق «inform.kz», «tengrinews.kz», «today.kz», «bnews.kz», «zakon.kz», «caravan.kz», «nur.kz» سىندى اقپارات­تىق ينتەرنەت-رەسۋرستاردا كوپتەگەن ماتەريال­ جاريالاندى. «ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى» رمم الاڭىندا ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمي­نيسترىنىڭ, وبلىس اكىمدىكتەرىنىڭ ءتيىستى باسقارماسى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋى­­مەن تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­­شىلىعىن جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرىنە ار­نالعان بريفينگتەر وتكىزىلدى. زاڭ جوباسىن پارلامەنت ماجىلىسىندە قاراۋ شەڭبەرىندە زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن تالقىلاۋ جانە ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن الماتى, شىمكەنت, كوكشەتاۋ, پەتروپاۆل جانە تاراز قالالارىندا دە­پۋتاتتاردىڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس توبى­نىڭ كوشپەلى وتىرىستارى وتكىزىلدى. 2019 جىلدىڭ 14 اقپانىندا Nur Otan پارتياسىنىڭ ورتالىق اپپاراتىندا دەپۋتاتتاردىڭ قاتىسۋىمەن كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي كوندومينيۋمىن مەملەكەتتىك تىركەۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ كوشپەلى وتىرىسى ءوتتى.

قابىلدانعان زاڭ كوپپاتەرلى تۇر­عىن ۇيلەردى كۇتىپ-ۇستاۋدى جاقسارتۋ ماسەلە­لەرىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل مۇ­لىكتىڭ مەنشىك يەلەرى بىرلەستىكتەرىنىڭ قىز­مەتىن جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرۋگە, ونىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا جانە پاتەر جانە تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردىڭ مەنشىك يە­لەرىن ورتاق م ۇلىكتى كۇتىپ-ۇستاۋ جانە جون­­دەۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە قاتىسۋدى جان­دان­دىرۋعا ىنتالاندىرادى دەپ پايىمداي­مىز.

بەيبىت اتامقۇلوۆ,

يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى