سۇحبات • 17 قاڭتار، 2020

سامعاۋ ءناسىپحان: مەن تىككەن ەتىكتەردى ديماش قۇدايبەرگەن الەمدىك ساحنالارعا كيىپ شىعىپ ءجۇر

878 رەتكورسەتىلدى

اتا كاسىبىن جالعاستىرىپ، قازىرگى زامان سۇرانىسىنا ساي ەتىك تىگۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن سامعاۋ ءناسىپحاننىڭ ەسىمى كوپشىلىككە تانىس. العاشىندا وتباسىلىق شەبەرحانادان باستاپ، بۇگىندە وسكەمەن مەن نۇر-سۇلتان قالالارىندا اياق كيىم تىگەتىن تسەحتارىن اشقان كاسىپكەر جىگىتپەن سۇحباتتان كوكەيدەگى بىرقاتار ساۋالعا جاۋاپ ىزدەگەن ەدىك.

- قازىرگى جاستار زامان تالابىمەن ۇندەس ماماندىقتاردى يگەرىپ، وزىق تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋگە ۇمتىلادى. ءسىز اتا كاسىپپەن اينالىسۋ ارقىلى دا جاڭاشىلدىقپەن جۇمىس ىستەۋگە بولادى دەپ ويلايسىز با؟

-   اباي اتامىز 33-قارا سوزىندە: «ەگەر دە مال كەرەك بولسا، قولونەر ۇيرەنبەك كەرەك. مال جۇتايدى، ونەر جۇتامايدى. الداۋ قوسپاي، ادال ەڭبەگىن ساتقان قولونەرلى - قازاقتىڭ اۋليەسى سول»، - دەيدى. شىندىعىندا مەنىڭ اتا-انام اسا داۋلەتتى بولماسا دا، ءبىراز مالى بار ەدى. سول ءبىر مال اۋرۋىنان بۇكىل مالىمىز قىرىلىپ، ەكى بۇزاۋلى سيىر  عانا قالدى. مەنىڭ كوللەدجدى اياقتاعاسىن جوعارى ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىگىم بولمادى. اكە-شەشەممەن اقىلداسىپ، اتا كاسىپپەن اينالىسامىن دەگەنىمدە، اكەم قارسى بولماي، قالعان ەكى سيىردى ساتىپ، تىگىن ماشيناسىن الىپ بەردى. ءسويتىپ، وتباسىلىق شاعىن شەبەرحانا اشىپ، وسى كاسىپتى باستادىم. نەگىزى، بۇل - ارعى اتالارىمىزدان، ءتۇپ ناعاشىلارىمىزدان جالعاسىپ كەلە جاتقان كاسىپ. العاش ءىسىمىزدى باستاعاندا ونىمدەرىمىزدى «ارلان» دەگەن اتاۋمەن شىعارا باستادىق. ۇلتتىق ناقىشتا ءاميان، ايەلدەر سومكەسى، بەلدىك، اياق كيىمدەر... ءبارىن دە شىعارىپ كوردىك. بىراق سونىڭ بارلىعىن ەمەس، ءبىر عانا باعىتتى تاڭداپ، بار مۇمكىندىكتى سوعان جۇمىلدىرۋ كەرەك ەكەندىگىن ۇعىندىم. سودان، قازىر تەك ەتىك تىگۋمەن اينالىسامىز. 

- «ەرىنبەگەن ەتىكشى بولادى» دەگەن ءسوز بار. قازىرگى جاستار قولونەردى دامىتىپ، ەتىكشىلىكپەن اينالىسۋعا قالاي قارايدى؟

- ءوز باسىم ءسىز ايتقان حالىق دانالىعىنا «ەرىك جىگەرى مىقتى ادام ەتىكشى بولادى» دەگەندى قوسار ەدىم. ءيا، زامانداستارىمنىڭ كوپشىلىگى قولونەر بۇيىمدارىن، وقالى شاپان، ۇلتتىق كيىمدى وزگە ەلدەردە عانا تىگىلەدى، مەرەكەلەردە عانا كيىلەدى، بازارلاردا عانا ساتىلادى دەپ ۇعاتىن سەكىلدى. ەتىكشى دەگەندە دە، ەتىك جوندەۋشىلەردى عانا سول كاسىپتىڭ يەسى دەپ ويلايدى. بۇل ەكەۋى ەكى باسقا كاسىپ ءتۇرى. ەتىك تىگۋ ءۇشىن، ونى وسى زامان ۇلگىسىندە حالىققا ۇسىنۋ ءۇشىن كوپ ەڭبەكتەنۋ كەرەك. ءبىز قازىر وسكەمەن مەن نۇر-سۇلتان قالالارىنان تسەحتار اشتىق. ونىمدەرىمىز ۇلكەن سۇرانىسقا يە. تىككەن ەتىكتەرىمىزدى قوعام قايراتكەرلەرى دە، ونەر يەلەرى دە تاپسىرىسپەن الادى. سولاردىڭ قاتارىندا ديماش قۇدايبەرگەن الەمدىك ساحنالاردا مەن تىككەن ەتىكتى كيىپ شىعىپ ءجۇر. ءبىر ەتىگىمدى ەلباسىعا تارتۋ ەتتىم. سول جولى ەلباسى ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ، شىنايى لەبىزىن جازىپ سىيلاعان «جىلدار مەن ويلار» كىتابىنداعى:  «جەر بايلىعىن عانا ەمەس، ەل بايلىعىن دا يگەرۋ قاجەت» دەگەن ءسوزىن مەن وسى سالت-ءداستۇردى دامىتۋ، اتا كاسىپتى يگەرۋ دەپ تۇسىنەمىن. تاعى ءبىر ايتا كەتەرىم، ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا «قازىرگى كيىم ۇلگىسىنىڭ بازالىق كومپونەنتتەرى دالا وركەنيەتىنىڭ ەرتە كەزەڭىنەن تامىر تارتادى. اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى سالت اتتى جاۋىنگەردىڭ ىقشام كيىم ۇلگىسىن دۇنيەگە اكەلدى. سودان بەرى مىڭداعان جىل وتسە دە، كيىمنىڭ وسى ءتۇرى وزگەرە قويمادى. سونىمەن قاتار بۇگىنگى ەتىكتەردىڭ بارلىق ءتۇرى كوشپەندىلەر اتقا مىنگەندە كيگەن جۇمساق وكشەلى ساپتاما ەتىكتىڭ «مۇراگەرلەرى» ەكەنى بەلگىلى» دەپ اتاپ كورسەتكەن عوي. سونى وقىپ وتىرىپ، وسى كاسىپكە دەگەن قۇرمەتىڭ ارتادى، ءوزىمدى رۋحاني جاڭعىرۋعا ۇلەس قوسىپ جۇرگەنىمدى سەزىنىپ، ىشتەي مارقايامىن. مەن بۇل كاسىپتى اتا-بابالارىمنان كەلە جاتىر دەپ ايتسام، ال ونىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتقانىن اڭعارۋعا بولادى.

- ءسىز قوعامدا ادال ەڭبەكپەن ۇلكەن جەتىستىككە جەتۋگە بولادى دەپ سانايتىن زامانداستارىڭىز كوپ دەپ ويلايسىز با ؟

- وسى سۇراق مەنى دە ويلاندىرادى. جاستار اراسىندا سۇراي قالساڭىز، كوبى ءانشى نەمەسە بوكسشى بولعىمىز كەلەدى دەيدى. ارينە، الەمگە قازاق ەلىن تانىتقان ديماش قۇدايبەرگەن مەن گەنادي گولوۆكينگە ەلىكتەيتىن شىعار. بىراق ول ءۇشىن ديماشتاي تالانتتى، ەڭبەكقور، گەناداي تاباندى، نامىسقوي بولۋ، ولاردىڭ سول جەتىستىگىنىڭ ارتىندا قانشاما تەر مەن ەڭبەك، قىرۋار قارجى تۇرعانىن جاستار ويلاي ما؟

- ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، بىزدە ەڭبەك ادامىنا كوڭىل ءبولۋ جەتكىلىكسىز بە، جوق ناسيحات كەمشىن بە؟

- ەڭبەك ادامىنىڭ شىنايى بەينەسىن جاساۋ كەرەك. تەلەديداردان ونەر ادامدارىنىڭ جارقىراعان كيىمىن، قىمبات جيھازعا تولى ءۇيىن، ساۋىق-سايرانعا تولى ءومىرىن كورسەتەدى. ال ەڭبەك ادامى دەگەندە جۇمىس ورنىندا قولى ماي-ماي بولىپ، ءجۇزى كۇنگە توتىققان مۇنايشى نەمەسە جەر استىندا ارنايى جۇمىس كيىمىندەگى كەنشىنىڭ كەيپى كوپشىلىككە ۇسىنىلادى. ءوزىڭىز ويلاڭىزشى، جاستار سوندا قاي كاسىپكە ۇمتىلادى؟ ونداي ماماندىققا قالاي قىزىعادى؟ مەن اتا كاسىپپەن اينالىساتىن ەڭبەك ادامىمىن. تسەحتاعى جۇمىس ورنىمدا سوعان لايىق كيىنەمىن. ال جۇمىستان تىس جەردە سۋعا ءجۇزۋدى ۇناتامىن، بوكسپەن شۇعىلدانامىن، الەمنىڭ بىرنەشە ەلىن ارالاعانمىن، وزگە ەلدەردىڭ جاستارىنىڭ دۇنيەتانىمىنا قىزىعامىن. باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن وتاندىق ءوندىرىس اشىپ، ونى وزىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتادىم. لوگوتيپتەن باستاپ، ماركەتينگ - ءبارىن زاماناۋي قالىپتا جولعا قويدىم. قازىر شىعارعان ونىمدەرىم «سامعاۋ» برەندىمەن شىعادى. مەنىڭ ەسىمىم ءوزىمنىڭ ۇستانعان جولىما، كوزدەگەن ماقساتىما جەتۋگە ۇمتىلدىرادى. ەگەر جاي ءبىر قاراپايىم اتاۋ بولسا، شىعارعان ونىمدەرىمە ونى قويماس تا ەدىم. بارلىق دامىعان ەلدەردە شىعاتىن كولىكتەر، ساعاتتار، ءبارى ونى ويلاپ تاپقان نەمەسە سول برەندتىڭ يەسىنىڭ اتىمەن اتالادى. سول ساعات شىعاراتىن شەبەردەن ميلليونەرلەر ارنايى تاپسىرىسپەن ونىمدەرىن ساتىپ الادى، مۇنداي كاسىپ يەلەرىن ەرەكشە قۇرمەتتەيدى. بىزدە شە؟ مەنىڭ وسىنداي ەڭبەگىم ارقىلى اتا كاسىپتى زاماناۋي ۇلگىدە الەمدىك دەڭگەيگە شىعارۋعا ۇمتىلىسىم جان-جاقتى كورسەتىلسە، جاستار قىزىعار ەدى، جاساندىلىق پەن شىنايىلىقتىڭ ارا-جىگىن اجىراتار ەدى...

- جاقسى. ءسىز تانىمال بولدىڭىز دەيىك. ەندى وسى كاسىپكە جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن ونەر جۇلدىزدارى  نەمەسە بيزنەستەگى تابىستى جاندار سياقتى ولاردى جيناپ، ترەنينگتەر وتكىزەسىز بە؟

- مەن وعان قارسىمىن. قانداي كاسىپتى تاڭداۋ - ادامنىڭ ەركى. بيزنەستە دە، ونەردە دە ءار ادامنىڭ ءوز جولى بار. جەتىستىك دەگەن - سەنىڭ كەدەرگىلەرگە توتەپ بەرىپ، قيىندىقتارعا مويىماعان سان ءتۇرلى ساتتەردىڭ جيىنتىعى. ادام ءوزىن-ءوزى تانىماي، بىردەن باسقا ادامنىڭ جەتىستىگى مەن تابىس جولىن قايتالاي المايدى. ىشكى مۇمكىندىك، مىنەز، ەرىك-جىگەر، سول  كاسىپكە بەيىمدىلىك بولۋ قاجەت. ماعان شىن نيەتىمەن وسى كاسىپتى ۇيرەنەمىن دەپ كەلسە، قۋانامىن. ونداي زامانداستارىم بولدى. قازىر  الماتىدا، وسكەمەندە، باسقا قالالاردا شاعىن وندىرىستەر اشىپ، جۇمىس ىستەپ جاتىر. ولار بىزگە شىنايى باسەكە قالىپتاستىرادى. كاسىپ دەمەكشى، وسىندا مەنى كاسىپتىك وداقتار فەدەراتسياسىنا شاقىرىپ، سويلەسكەن توراعانىڭ كەڭەسشىسى ءنازيپا ىدىرىسقىزىنىڭ ەڭبەك ادامىنىڭ قازىرگى بەينەسىن قالىپتاستىرۋ، ادال ەڭبەكپەن ەلدىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن جاندارعا قۇرمەت كورسەتۋ جايلى ايتقان ويلارى كوڭىلىمنەن شىقتى. قر كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى، «YNTYMAQ»  ورتا جانە شاعىن بيزنەس جۇمىسكەرلەرىنىڭ كاسىپوداعى توراعاسى قايراقباي جاڭابەكوۆپەن كەزدەستىم، جاڭاشىلدىق باعىت ۇستانعان جۇمىستارى ۇنادى، الداعى ۋاقىتتا مۇشەلىككە ءوتىپ، كوپ ماسەلەلەردى شەشۋدە بىلمەگەنىمدى ۇيرەنسەم دەگەن نيەتىم بار. «جالعىزدىڭ ءۇنى شىقپاس، جاياۋدىڭ شاڭى شىقپاس» دەيدى عوي. بۇل كاسىپتى  بايۋ ءۇشىن ەمەس، العا دامۋ ءۇشىن دەپ باستاپ ەدىم. ال دامۋ دەگەن وزىڭمەن نيەتتەس جاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ، ۇنەمى ىزدەنىستە بولۋ، ادال ەڭبەكپەن جەتىستىككە جەتۋ. كاسىپتىك وداقتار فەدەراتسياسىنىڭ قۇرامىندا ءتۇرلى سالالاردا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ونداي زامانداستارىم كوپ ەكەنىنە سەنەمىن.

                                  اڭگىمەلەسكەن بازارگۇل سەيىتجانقىزى

سوڭعى جاڭالىقتار

الىپ ءتيىن تورگە وزدى

ايماقتار • كەشە

18،6 ميلليونعا جەتتىك

قازاقستان • كەشە

كحل: «بارىس» جەڭىسكە جەتتى

حوككەي • 15 اقپان، 2020

جول قۇرىلىسىنان تابىلعان اقاۋ كوپ

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

اقتوبەدە اۆتوبۋس اۋدارىلدى

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

بيىل بقو-دا 1710 پاتەر بەرىلەدى

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

جەر سىلكىندى

قازاقستان • 15 اقپان، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار