ەلىمىزدە تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا مەملەكەتتىك باسقارۋ ءىسىنىڭ بارلىق ينستيتۋتى قالىپتاستى, ورنىقتى. سول سەبەپتى, جۇرتىمىزدىڭ «جاقسىدان اكىم قويسا, ەلدى تۇزەتەرىنە, جاماننان اكىم قويسا, ەلدى جۇدەتەرىنە» ءشۇبا كەلتىرمەي, جاس تا بولسا باس بولىپ جۇرگەن جاڭا بۋىننىڭ قادامىنان جاڭالىق كۇتەتىنى راس.
مىنە, مەملەكەتتىك باسقارۋ ىسىندە جاڭا كەزەڭ, جاسارۋ كەزەڭى باستالدى. سوندىقتان الاپات قاجىر-قايرات پەن ءبىتىم-بولمىستى ەل پايداسىنا جۇمساۋعا تاپتىرماس تاماشا مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. مۇنداي ءساتتى قالت جىبەرمەۋ ەل مەن جەرگە جانى اشيتىن ازاماتتىڭ ارىنىڭ الدىنداعى ابىرويلى پارىزى دەپ بىلگەن ابزال. «اقىلدى باسشى الدىرماس» دەگەندەي, جاھان جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, كۇللى دۇنيە ءبىر-بىرىنە جاقىنداي تۇسكەن جاڭا عاسىردىڭ كوپتەگەن سىن-قاتەرلەرىنە جۇرتىمىزدى جۇتىلدىرماي الىپ شىعۋ جاڭادان باسقارۋ ىسىنە كەلىپ جاتقان جاستاردىڭ ەنشىسىنە دە ورتاق.
«ەدينيتسا كەتكەندە, نە بولادى وڭشەڭ ءنول» دەپ اقىن ايتقانداي, ەلدى وسىرەتىن دە, وشىرەتىن دە باسشى ەكەنى بەلگىلى. كوكتەم گۇلدىڭ باعىن اشسا, كوسەم ەلدىڭ باعىن اشادى. كوپتەن وزعان كورگەنى جاقسى جول باستايدى. بۇل رەتتە جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ارقالاعان جاستىڭ جان تورسىعىندا بيلىك باسپالداعىنان بۇرىن بۇقارانىڭ قامى ءجۇرۋى ءتيىس.
ۇلت ۇستازى احمەت بايتارسىن ۇلى ءبىر عاسىر بۇرىن «ميللەتكە قىزمەت – جۇملەگە مىندەت» دەگەن ەكەن. بۇگىنگى تىلمەن ايتقاندا «ۇلتقا قىزمەت – بارشاعا مىندەت». پرەزيدەنتتىڭ «ەڭ باستىسى – تۋعان ەلىڭدى شەكسىز قادىرلەۋ جانە وعان ادال قىزمەت ەتۋ. بۇل ۇلتتى جاڭعىرتۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى» دەگەن سوزدەرى وسى وردالى ويدىڭ جالعاسىنداي بولىپ شىقتى. راسىندا «مەملەكەتتىك قىزمەتشى – حالىقتىڭ ورتاسىندا حالىق ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن حالىقتىڭ ءبىر بولىگى!» دالىرەك ايتقاندا, مەملەكەتتىك قىزمەتشى – مەملەكەتتىڭ, ۇلتتىڭ, حالىقتىڭ قالتقىسىز قىزمەتشىسى. اماناتقا قيانات جاساپ, وزىنە ارتىلعان سەنىمگە سەلكەۋ ءتۇسىرىپ جۇرگەندەر وسى سوزدەن قورىتىندى شىعارسا ەكەن, شىركىن!
قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى جاستارعا ارناعان سوزىندە الاش ارداقتىسى ءاليحان بوكەيحاننىڭ «ۇلتقا قىزمەت ەتۋ بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن» دەگەن ءسوزىن كەلتىرگەن ەكەن. بۇل مىنەزدىڭ اباي «وتىز توعىزىنشى سوزدە» ايتقان «جۇرتتىڭ جاماندىعىن جاسىرىپ, جاقسىلىعىن اسىرامىن دەپ تىرىساتىن» ەلشىلدىك قاسيەت پەن «ات اتالىپ, ارۋاق شاقىرىلعان جەردە ارازدىققا قاراماي جانىن سالاتىن نامىسقورلىق» ارقىلى قالىپتاساتىنى انىق. اباي ايتقان «تالاپ, ەڭبەك, تەرەڭ وي, قاناعات, راحىم» سياقتى بەس اسىل ءىستىڭ دە بەكزات بولمىستى, ءمىنسىز مىنەزدى تولىقتىراتىن ىزگى قاسيەتتەر ەكەنىنە داۋ جوق. سوندىقتان ابايدىڭ «تولىق ادام» تۇجىرىمى كەز كەلگەن مەملەكەتتىك قىزمەتكەردىڭ جازىلماعان كودەكسىنە اينالۋى قاجەت-اق.
اباي اداستىرمايدى, ول – الاشقا اينا! سوندىقتان قازاققا ەس كىرە باستاعان سايىن ابايدىڭ ءسوزى جاقىننان ەستىلە باستايدى! بۇل رەتتە جاڭا ىرىكتەلگەن جاس كادرلار ۇلى ويشىل ايتقان «ارقاعا ۇلىق قاققانعا, شەندى شەكپەن جاپقانعا ءماز بولاتىن پىسىق, بولىستاي وقالى تونعا ار-ۇياتىن ساتپايدى» دەپ سەنەمىز.
وسى ورايدا ويعا ءبىر ءتامسىل ورالىپ وتىر. وسمان مەملەكەتىنىڭ نەگىزىن قالاعان وسمان عازى باتا سۇراي كەلگەندە ادەبالي اۋليە وعان:
« ۇلىم, ەندى بەكسىڭ!
بۇدان كەيىن اشۋ – بىزدەن; سابىر – سىزدەن...
رەنجۋ – بىزدەن; كوڭىل اۋلاۋ – سىزدەن...
كىنالاۋ – بىزدەن; ءتوزۋ – سىزدەن...
جاڭىلۋ – بىزدەن; كەشىرۋ – سىزدەن...
جانجال – بىزدەن, ادىلەت – سىزدەن...
ءبولىنۋ – بىزدەن; بىرىكتىرۋ – سىزدەن...
ەرىنۋ – بىزدەن; قاناتتاندىرۋ – سىزدەن...
وسى جولدا جۇگىڭدى جەڭىلدەتەر كۇش-قايرات, اقىل مەن جۇرەك تىلەيمىن», دەگەن ەكەن. جەتى ءجۇز جىل بۇرىن ايتىلعان وسى وسيەتتى بۇگىنگى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ دە قاپەرىندە ۇستاعانى ءجون سياقتى. دانىشپان ابايدىڭ «اقىل, قايرات, جۇرەكتى بىردەي ۇستا» دەگەن ونەگەلى ءسوزى دە وسىمەن ۇندەسىپ جاتىر. ەڭ باستىسى, بيلىك باسپالداعىندا باعىن سىناعىسى كەلگەندەر كەمەڭگەر ايتقانداي, اينىمايتىن اسىل ادامداي قارا قىلدى قاق جارعان ادىلەت پەن ەلگە دەگەن مەيىرىم-شاپقاتتان ايىرىلماسا ەكەن دەپ تىلەيمىز!
ءيا, ء«بىز ەلدى, ۇلتتى ابايشا ءسۇيۋدى ۇيرەنۋىمىز كەرەك!»
