وبلىستا تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 11 باعىت بويىنشا جۇرگىزىلىپ كەلەدى. جالپى, وڭىردە يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيە قۇرۋ ماقساتىندا بىلتىردان بەرى ەكى ءىرى حالىقارالىق ءىت-فورۋم ۇيىمداستىرىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. بۇل جيىندار اياسىندا كرەاتيۆتى يدەيالارعا تولى باعدارلامالار ازىرلەۋ ءۇشىن اسا قىزعىلىقتى حاكاتوندار, IT-بوس ورىندار جارمەڭكەسى, وتاندىق جانە حالىقارالىق سپيكەرلەر قاتىسقان دارىستەر مەن ۆوركشوپتار جانە تسيفرلى تەحنولوگيا كورمەسى وتكىزىلدى.
جوعارىدا تسيفرلاندىرۋدىڭ وبلىستا بىرنەشە باعىت بويىنشا ءساتتى جۇزەگە اسىپ جاتقانىن ايتىپ وتتىك. مىسالى, قازىرگى تاڭدا بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمدار وڭىرلىك مەديتسينالىق اقپاراتتىق كەشەندى جۇيە بازاسى نەگىزىندە بىرىڭعاي اقپاراتتىق ورىستە جۇمىس ىستەيدى. بۇل جەردە «دامۋمەد» ءموبيلدى قوسىمشاسىنىڭ ازىرلەنگەنىن, قازىر ونى وبلىستاعى 385 مىڭ تۇرعىن بەلسەندى تۇردە پايدالانىپ جۇرگەنىن ەرەكشە اتاپ ايتۋعا بولادى.
بۇدان بولەك, 1,3 ميلليوننان استام ەلەكتروندى تولقۇجات جاسالعانىن جانە ونىڭ وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 94%-ىن قامتيتىنىن تسيفرلاندىرۋ ىسىندەگى جەتىستىكتىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرۋعا بولادى. وسى ارقىلى ۇزىن-سونار كەزەك ازايىپ, ەمدەلۋشىلەر مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە قايتا-قايتا كەلە بەرمەيتىن بولدى.
ەلباسىنىڭ ەكونوميكانىڭ سالالارىن دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا ساي, وبلىستا جاساندى زەردەنى ەنگىزۋ بويىنشا جوبا تۇڭعىش رەت قولعا الىندى. بۇل – قىزمەت كورسەتۋ ۇلگىسىنىڭ قاعيداسى بويىنشا مەديتسينالىق كەسكىندى ساقتاۋ جانە ونى وڭدەۋ جونىندەگى PACS-جۇيەلەر. قازىرگى تاڭدا اتالعان جۇيەگە وبلىستىڭ 27 مەديتسينالىق ۇيىمى قوسىلعان.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ءوڭىردىڭ مەكتەپتەرى تولىقتاي قوسىلعان ء«بىلىمال» دەپ اتالاتىن بىرىڭعاي اقپاراتتىق كەشەندى جۇيە جۇمىس ىستەيدى. كەڭجولاقتى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان مەكتەپتەر سانى دا كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. Wi-Fi جۇيەسىمەن قامتىلعان مەكتەپتەردىڭ ۇلەسى 49%-دان 65%-عا كوبەيدى.
قازىرگى تاڭدا ورتا مەكتەپتەردە ەلەكتروندى مەكتەپ جۋرنال بار. مۇنىڭ ءوزى مۇعالىمدەردىڭ قاعازباستى جۇمىستاردان ارىلىپ, التىن ۋاقىتىن باسقا دا ماڭىزدى شارۋالارعا ارناۋىنا مۇمكىندىك بەرگەن. سونىمەن قاتار قازىر اتا-انالار push-حابارلاما ارقىلى بالالارىنىڭ وقۋ ۇلگەرىمى مەن ساباققا قاتىسۋى جونىندەگى اقپاراتتى كۇن سايىن الىپ وتىرادى. ياعني مەكتەپتەردىڭ بارلىق وقۋشىلارى مەن مۇعالىمدەرى تسيفرلى ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارىنا قول جەتكىزگەن.
تاعى ءبىر جاعىمدى جاڭالىق, قازىر وبلىستىڭ مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارىنىڭ 59,6 پايىزىندا بالاباقشا كەزەگىنە تۇرۋ جانە ءوتىنىم بەرۋ بويىنشا اۆتوماتتى جۇيە ەنگىزىلگەن. بالالاردى 1-سىنىپقا قابىلداۋ جانە تىركەۋ جۇيەسى دە اۆتوماتتاندىرىلعان. ال كوللەدجدەردە «ەلەكتروندى سەسسيا», «ەلەكتروندى قابىلداۋ كامپانياسى», «7-11-سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا ەلەكتروندى كاسىبي باعدارلاۋ كامپانياسى» دەپ اتالعان جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا.
وبلىس ورتالىعىنداعى قوعامدىق كولىكتەرگە جەكە تۇلعالاردىڭ قارجىسى ەسەبىنەن ەلەكتروندى بيلەت قابىلداۋ جانە ەلەكتروندى ديسپەتچەرلەندىرۋ جۇيەلەرى ەنگىزىلۋدە. بۇگىنگە دەيىن قاراعاندىداعى ءۇش اۆتوپاركتىڭ 300 اۆتوبۋسىندا كابەل تارتۋ جۇمىستارى اياقتالدى. ەندى كولىكتەرگە تولەم تەرمينالدارى مەن سەرۆەرلەر قويىلا باستايدى.
وبلىستاعى تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا دا باتىل جۇرگىزىلىپ جاتقانى قۋانتادى. مىسالى, جەرگىلىكتى «شاحتەرسكوە» جانە «نايدوروۆسكوە» جشس-لەرىندە «سمارت فەرما» جانە دالمە-ءدال ەگىنشىلىك ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ بويىنشا ەكى سىناق جوبا ىسكە قوسىلدى. مامانداردىڭ ەسەبى بويىنشا, دالمە-ءدال ەگىنشىلىك ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ تۇقىم سەبىلەتىن گەكتار كولەمىن 10-20%-عا ۇلعايتىپ, تىڭايتقىش شىعىنىن 30-50%-عا, وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارى مەن جانار-جاعارماي شىعىنىن 26-35%-عا ازايتۋعا جانە استىق ونىمدىلىگىن 15-20%-عا كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە وبلىس بويىنشا جالپى كولەمى 1 ملن 435 مىڭ گەكتار بولاتىن 8,7 ەگىستىك القاپ تسيفرلانىپ, ەلەكتروندى كارتاسى جاسالعان.
ەلباسىنىڭ وبلىستاعى جەر قورى تۋرالى بىرىڭعاي اقپاراتتىق بازا قۇرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ بويىنشا جەر قاتىناستارى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى وڭايلاتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن وڭىرلىك گەواقپاراتتىق پورتالدى ازىرلەۋگە ارنالعان جوباالدى زەرتتەۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن دا ايتا كەتكەن ءجون.
الداعى ۋاقىتتا قاۋىپسىز قالا باعدارلاماسى اياسىندا قاراعاندى قالاسى بويىنشا «تسيفرلى شاعىن اۋداندار» قۇرۋ جوسپاردا بار. بۇل ءۇشىن ەكى مىڭ كىرەبەرىس پەن اۋلالارعا ورناتىلعان بەينەكامەرالار تۇسىرگەن كورىنىستەر قۇرىلعالى جاتقان بىرىڭعاي ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنا جەتكىزىلىپ وتىراتىن بولادى. ال قازىر قالا بويىنشا
6 مىڭنان استام بەينەباقىلاۋ كامەراسى ورناتىلعان. وسى جوبا اياسىندا تۇرعىندار 112 تەلەفون ءنومىرى بويىنشا ءورت ءسوندىرۋ, جەدەل جاردەم, پوليتسيا سياقتى شۇعىل قىزمەت تۇرلەرىنە تىكەلەي بايلانىسقا شىعا الادى.
قاراعاندى وبلىستىق اقپاراتتاندىرۋ, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جانە مۇراعاتتار باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى رۋستام بايجانوۆ ءوڭىردى تسيفرلى مەديتسينا مەن ءبىلىم بەرۋ, ەلەكتروندى كوممەرتسيا, حوستينگ, فينتەح, جۇيەلىك ينتەگراتسيا سالالارىنداعى اسا ءىرى جوبالاردىڭ وتانى دەپ ەسەپتەيدى.
«بۇعان وسى ىسپەن اينالىسقان ادامداردىڭ الەۋەتىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىلدى. تسيفرلى تەحنولوگيا – جاستار دامىتىپ جاتقان جاس سالا. جاڭا, جاس سالا بولعان سوڭ اينالاسىنا جوعارى تالاپتار قويىپ, ەكپىندى تۇردە دامىپ كەلەدى, ونىڭ كەيدە ىرىق بەرمەي كەتەتىن تۇستارى دا بولىپ تۇرادى. ال ونى ىرىققا كوندىرۋ ءۇشىن ءوزىڭنىڭ دە كۇش-قۋاتىڭ اسىپ-تاسقان, جاڭاعا قۇشتار جانە قالىپتاستىرۋعا قابىلەتتى يكەمدى زەيىن يەسى بولۋىڭ كەرەك», دەيدى ول.
قورىتا ايتقاندا, قاراعاندى وبلىسىندا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ قاۋىمداستىعى قۇرىلىپ, بۇگىندە قالىپتى جۇمىس ىستەي باستاعان. وسى ۇيىمنىڭ نەگىزىندە ءىت بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ, ستۋدەنتتەر مەن جاس باعدارلاماشىلار اراسىندا نەتۆوركينگ پەن hard skills قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جۇمىستارى ۇدايى ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى.
قاراعاندى وبلىسى
