ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ن. نوعاەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋى جونىندەگى 2013-2020 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمدامانىڭ ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى, نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمى ا. كولگىنوۆ پەن الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى م. ازىرباەۆ وڭىرلەردەگى ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋ جانە «جاسىل ەكونوميكانى» دامىتۋ شارالارى تۋرالى باياندادى.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن. نازارباەۆتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستامالارىنىڭ ءبىرى — ەلوردانى, رەسپۋبليكانىڭ سولتۇستىك جانە ورتالىق وڭىرلەرىن گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «سارىارقا» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىن قارادى.
نۇر-سۇلتان قالاسىنا گاز قۇبىرىنىڭ تارتىلۋى اياقتالۋ ساتىسىندا تۇر, ونى پايدالانۋعا بەرۋ وسى جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا جوسپارلانعان. سونىمەن بىرگە ەلوردادا, قاراعاندى جانە اقمولا وبلىستارىندا گاز تاراتۋ جەلىلەرىن سالۋ بويىنشا دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى — ەلىمىزدە بەلگىلەنگەن قۋاتتىلىعى 938,8 مۆت بولاتىن 84 جەك نىسانى جۇمىس ىستەيدى. وسى جىلدىڭ 10 ايىندا جەك ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ كولەمى 2018 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 65%-عا ارتىپ, 1,7 ملرد كۆت/ساع قۇرادى.
جىل باسىنان بەرى قۋاتتىلىعى 407,17 مۆت بولاتىن 16 جەك نىسانى پايدالانۋعا بەرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن قۋاتتىلىعى 102,8 مۆت بولاتىن 3 جەك نىسانى پايدالانۋعا بەرىلەدى, بۇل جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا نىساندارىنىڭ جيىنتىق قۋاتتىلىعىن 1042 مۆت دەيىن ارتتىرادى. 2020 جىلى جەك نىساندارىنىڭ سانىن 108 (1610 مۆت), 2021 جىلى – 119 (2096 مۆت) نىسانعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانعان.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر. دالەنوۆ جانە «جاسىل اكادەميا» عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ب. ەسەكينا ۇكىمەت پەن ەىدۇ اراسىنداعى كەلىسىم اياسىندا قازاقستانداعى «جاسىل ءوسىم» جونىندەگى زەرتتەۋ ناتيجەلەرى تۋرالى بايانداما جاسادى.
اتاپ ايتقاندا, «ەىدۇ-نىڭ جاسىل ءوسىم كورسەتكىشتەرىنىڭ نەگىزىندەگى ۇلتتىق ەسەبىندە» جاسىل ەكونوميكاعا كوشۋدىڭ زاڭنامالىق جانە ينستيتۋتسيونالدىق نەگىزدەرىن جەتىلدىرۋ, حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس جاسىل ەكونوميكاعا كوشۋ بارىسىن باعالاۋ ادىستەمەسىن جانە جاڭا جاسىل ينديكاتورلاردى ەنگىزۋمەن ستاتيستيكالىق ەسەپتىلىكتى جالعاستىرۋ ۇسىنىلادى.
پرەزيدەنت جانىنداعى «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جونىندەگى كەڭەس پرەزيدەنت جارلىعىمەن 2014 جىلعى مامىردا قۇرىلدى. كەڭەس جانىندا سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, ەنەرگيا ۇنەمدەۋ جانە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ, سونىڭ ىشىندە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى, قالدىقتاردى باسقارۋ, اۋانىڭ لاستانۋىن ازايتۋ, ەكوجۇيەلەردى باسقارۋ, تۇرعىنداردىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ جانە اعارتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا 8 جۇمىس توبى بار.
