سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
– وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا شاقىرتۋ العان جىگىتتەردىڭ الەۋەتى قانداي؟ ماڭىزدى جارىستاردا جىگىتتەرىڭىز جانكۇيەر سەنىمىن اقتاۋدا ايانىپ قالماس.
– ارينە, ەڭ باستى ماقساتىمىز – ەلىمىزدىڭ تۋىن جەلبىرەتىپ, ءانۇرانىمىزدى شىرقاتۋ. بيىل ەكى بىردەي بايراقتى الامان تۇڭلىگىن تۇرەدى. ونىڭ العاشقىسى – شىلدە ايىندا قىتايدىڭ حانچجوۋ قالاسىندا وتەتىن الەم چەمپيوناتى. بۇل سايىسقا دۇنيە ءجۇزىنىڭ تاڭداۋلى 16 قۇراما كومانداسى عانا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىر. دەمەك, باسەكەلەستىك وتە جوعارى بولماق. قىتاي ەلى ۇيىمداستىراتىن جاھاندىق الاماندا 2028 جىلى اقش-تىڭ لوس-اندجەلەس قالاسىندا وتەتىن پاراليمپيادا ويىندارىنىڭ العاشقى جولداماسى دا بايگەگە تىگىلەدى. بۇرىن الەم چەمپيونى اتانعان قۇراماعا عانا ليتسەنزيا بەرىلسە, ەندى فينالعا شىققان ەكىنشى ۇجىم دا جولدامانى ولجالايدى. باسەكەلەستىكتىڭ وتە جوعارى بولۋىنىڭ ءبىر سەبەبى وسى. ەكىنشى جارىس كۇزدە جاپونيا ەلىندە وتەتىن پاراليمپيادا الامانى. ءتورت جىلدا ءبىر رەت اينالىپ سوعاتىن سايىستىڭ داقپىرتى جايىلىپ, ءدۇبىرى قۇلاق تۇبىنەن ەستىلىپ كەلەدى. سوندىقتان ازىرلىكتى ءبىر ساتكە دە السىرەتپەي, كەرىسىنشە قارقىنعا قارقىن قوسىپ شىڭدالا ءتۇسۋ قاجەت.
– ودان بولەك, ەل بىرىنشىلىگى دە جالاۋىن جەلبىرەتەدى. وڭىرلەردە پاراۆولەيبولدىڭ وركەندەپ, تامىر جايۋى كوڭىل قۋانتا ما؟
– ەل چەمپيوناتى ءۇش تۋردان وتەدى. العاشقى كەزەڭ ورال قالاسىندا ۇيىمداستىرىلادى. پاراۆولەيبولدىڭ ءورىسى جىلدان-جىلعا ۇلعايىپ كەلەدى. ۇلتتىق بىرىنشىلىككە قاتىسۋشى كوماندالاردىڭ دا قاتارى مولىعىپ, باسەكەلەستىك نىعايا ءتۇستى. وسىنداي قايناعان تارتىستىڭ اراسىنان ۇلتتىق قۇراما ساپىنا الىناتىن ويىنشىلار ىرىكتەلەدى.
– بۇرىنىراقتا پاراۆولەيبولدان ۇلتتىق قۇراما ويىنشىلارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى اتىراۋ وبلىسى كومانداسىنىڭ وكىلدەرى ەدى. كەيىنگى جىلدارى وزگە وڭىرلەردەن دە تالانتتى, ءور رۋحتى ويىنشىلار قاتارعا قوسىلعان ەكەن.
– ءيا, قىزىلوردا مەن ماڭعىستاۋ وبلىستارىنىڭ دا شەبەر ويىنشىلارى ۇلتتىق قۇرامانى كۇشەيتۋگە شاقىرتىلىپ, وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا قاتىسىپ جاتىر. جاستاردىڭ پاراۆولەيبولعا قىزىعۋشىلىعى ارتقانى قۋانتادى. بۇل سپورت تۇرىنە كوبىنەسە تاعدىردىڭ قاتال سىناعىنا ءتۇسىپ, جازمىشتان اياعىنان ايىرىلعان جاندار كەلەدى. بۇرىندارى جاستار نامىستانىپ, اسا قىزىعا قويمايتىن. دەسە دە پاراۆولەيبول تارتىمدى سپورت ءتۇرىنىڭ ءبىرى, كوماندالىق ويىن. وسىنى جان-جاقتى ناسيحاتتاپ, پاراسپورتتى وركەندەتۋ – تەڭ قوعام قۇرۋدىڭ تەتىگى ەكەنىن جۇرگەن جەرىمىزدە ايتىپ جۇرەمىز. اتان تۇيەنىڭ بەلىن قايىستىراتىن اۋىر جۇمىستىڭ ناتيجەسىن ەندى كورىپ جاتىرمىز. ۇلتتىق قۇرامانىڭ قاتارى جاستارمەن تولىقتى. پاراۆولەيبول فەدەراتسياسىنىڭ وكىلدىكتەرى ءار وڭىردە اشىلىپ, وبلىستاردا وسى سپورتتىڭ دامۋى سەرپىن الدى. قىتايدا وتەتىن الەم چەمپيوناتىنا 17 جاستان اسقان ءبىر شاكىرتىمىز جاندوس ايتمۇحانبەتتى دە قاتارىمىزعا قوستىق. ەرەسەكتەردىڭ دۋىنا قوسىلىپ, شىڭدالا بەرسىن دەپ شەشتىك.
– پاراۆولەيبولشىلاردىڭ دەڭگەيى جوعارىلاپ, قايرات ارتىپ كەلە جاتقانىن كورىپ, كوڭىلىمىز قۋانادى. مۇنىڭ سىرى نەدە؟
– بىلتىر ازيا چەمپيونى اتاندىق. الەم كۋبوگىندە قولا جۇلدەگە قول جەتكىزدىك. بۇرىن-سوڭدى الەم كۋبوگىنىڭ مەدالى بىزگە جالىنان ۇستاتپاي كەلگەن ەدى. جازعى پاراازيا ويىندارىندا 1994, 1998 جىلدارى چەمپيون اتانىپ, 2002 جىلى كۇمىس مەدال ەنشىلەگەن قۇرامانىڭ دەڭگەيى ودان كەيىن ءبىرشاما السىرەدى. 2018 جىلى دجاكارتادا وتكەن جازعى پاراازيا ويىندارىندا قولا, ودان كەيىن 2022 جىلى حانچجوۋدا وتكەن قۇرلىقتىڭ تورتجىلدىق دوداسىندا كۇمىس مەدال بۇيىردى. بيىل جاپونيا ەلىندە وتەتىن جازعى پاراازيا ويىندارىنىڭ التىن مەدالىن ولجالاۋعا بارىمىزدى سالامىز. دۇنيە جۇزىندە پاراۆولەيبولدان 70-تەن استام قۇرامانىڭ رەيتينگىندە ءبىزدىڭ جىگىتتەر 5-ورىندا تۇر. ياعني ۇزدىك بەس قۇراما كوماندانىڭ ءبىرى.
– پاراۆولەيبولشىلاردىڭ وسىنداي وراسان جەتىستىگىنەن كەيىن قولداۋ, قوشەمەت, اناۋ ايتقانداي, كەرەمەت ەمەس سىندى...
– دۇرىس ايتاسىز, پاراسپورتشىلارىمىزدىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسىن ايتۋداي-اق ايتىپ, كوتەرىپ ءجۇرمىز. بۇل جىگىتتەر وقۋ-جاتتىعۋ جيىنى كەزىندە تاۋلىگىنە بەس ساعات ۋاقىتىن وسى سپورت كەشەنىندە وتكىزەدى. تىنباي ازىرلەنىپ, الەمدىك دودالاردا ەلىمىزدىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ, مارتەبەسىن كوتەرەدى, جالاۋىمىزدى جەلبىرەتەدى. حوككەي, فۋتبول سىندى كوماندالىق ويىن تۇرلەرىندە سپورتشىلاردىڭ قانداي مولشەردە جالاقى الاتىنىن بىلەسىز. ءبىزدىڭ جىگىتتەر پاراۆولەيبولدان ۇلتتىق قۇراما قاتارىندا ويناعانى ءۇشىن ايى سايىن 360-380 مىڭ تەڭگە كولەمىندە جالاقى الادى. ءبارى ەمەس, كەيبىرىنە وسى سومانىڭ جارتىسى عانا تيەدى. تاعدىر سىناعىنان ون ەكى مۇشەسىنىڭ بىرىنە زاقىم كەلىپ, تاياققا سۇيەنىپ قالعانىنا ارلانبايدى. كەرىسىنشە, ارقايسىسى ءوز شاڭىراعىنىڭ تىرەگى, اسىراۋشىسى. جالقى اياقپەن ءجۇرىپ-اق, ءتىپتى كەيبىرى اربامەن قوزعالادى, سوعان قاراماستان ءوز وتباسىن اسىراپ وتىرعان جۇرەكتى دە رۋحى قايسار جىگىتتەر. جوعارىدا اتاپ ءوتتىم, ءبىز قازىر الەمنىڭ ۇزدىك بەس كومانداسىنىڭ ءبىرىمىز. ازيا قۇرلىعىندا تەڭدەسسىز ەكەنىمىزدى بىلتىر ايگىلەدىك. قوڭىر كۇزدەگى جازعى پاراازيا ويىندارىندا سەنىمگە سەلكەۋ تۇسىرمەيمىز. ۇلتتىق قۇراماداعى وتباسىلى ازاماتتاردىڭ الدى كوپبالالى اكە – ءتورت-بەس پەرزەنتى بار. ەم-دومىنا جۇمساعاننان قالعان قاراجاتىن شاڭىراعىنىڭ قاجەتىنە شىعىندايدى. كەيبىر جىگىتتەردىڭ جەكە باسپاناسى جوق, پاتەر جالداپ كۇنەلتەدى. وسىنداي الەۋمەتتىك ماسەلەلەر وڭتايلى شەشىلسە, سپورتشىلارىمىزدىڭ كوڭىلىنە الاڭ كىرمەس ەدى. اۋىزدى قۋ شوپپەن سۇرتە بەرۋگە بولمايدى, مەملەكەت تاراپىنان دەنە مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى جانداردىڭ دا سپورتپەن شۇعىلدانىپ, سايىستارعا قاتىسۋىنا وراسان زور قولداۋ كورسەتىلەدى. پاراسپورت تۇرلەرى دە وليمپيادالىق سپورت تۇرلەرىمەن تەڭەستىرىلدى, الەمدىك سايىستاردا العان جۇلدەگە بەرىلەتىن سىياقىسى دا بىردەي. دەي تۇرعانمەن, ءبارىمىز دە ادام بالاسى, پەندەمىز. بۇل جىگىتتەر دە وزگە سپورتشىلاردىڭ دەمەۋشىلەر, مەتسەناتتار قولىنان كولىكتىڭ, پاتەردىڭ كىلتىن الىپ جاتقانىن كورگەندە قىزىعادى. سونداي ءساتتى وزدەرىنىڭ دە باسىنان وتكەرگىسى كەلەدى.
اڭگىمەلەسكەن –
قۋانىش نۇردانبەك ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
