29 قاراشا كۇنى نۇر-سۇلتان قالاسىندا جاسىل تەحنولوگيالار مەن ينۆەستيتسيالىق جوبالار حالىقارالىق ورتالىعىندا (IGTIC) عىلىمي-تەحنيكالىق كەڭەستىڭ ءبىرىنشى وتىرىسى ءوتتى. IGTIC باسقارما توراعاسى رامازان جامپيسوۆ كەڭەس جۇمىسىن اشا وتىرىپ, ورتالىقتىڭ باستى ماقساتى – جاسىل تەحنولوگيالاردى ىلگەرى دامىتۋ مەن ەكونوميكا باسەكەلەستىگى جانە تۇرعىنداردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋ مەن قورشاعان ورتاعا دەگەن كەرى اسەردى ازايتۋ ءۇشىن بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋ ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل باعىتتاردىڭ بارلىعىندا عىلىمنىڭ, عىلىمي-تەحنولوگيالىق دامۋدىڭ جانە ەكسپەرتتىك قورىتىندى جۇرگىزۋدىڭ ءرولى اسا ماڭىزدى.
سونداي-اق عتك-نىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قۇرىلىمى مەن قۇرامى بەكىتىلدى. كەڭەستى تانىمال عالىم, سەنات دەپۋتاتى باقىتجان جۇماعۇلوۆ باسقاردى. توراعانىڭ «قالدىقتاردى باسقارۋ», «تۇراقتى ەنەرگيا رەسۋرستارى», «تۇراقتى قالا», «تۇراقتى اۋىل شارۋاشىلىعى», «ەكولوگيا, قورشاعان ورتانى قورعاۋ» باعىتتارى بويىنشا ورىنباسارلارى بولىپ گلەب ششەگەلسكي, تەمىرحان دوسمۇحامبەتوۆ, ۇزاقباي قارابالين, شىنبولات بايقۇلوۆ, ايدار تاتىعۇلوۆ, راپيل جوشىباەۆ تاعايىندالدى.
«جاسىل عتك-نى قۇرۋدىڭ العىشارتى رەتىندە جاسىل تەحنولوگيالاردى ىلگەرى جىلجىتۋدىڭ زاڭنامالىق-قۇقىقتىق نەگىزى پايدا بولدى. بۇل جاڭا ەكولوگيالىق كودەكستىڭ جوباسىنا ەنۋ كەرەك. جاسىل تەحنولوگيالاردىڭ بەكىتىلگەن ءتىزىمى جوق بولعاندىقتان, سايكەسىنشە ونى قولدانۋ بويىنشا ستاتيستيكالىق اقپاراتتار دا جوق. مەملەكەت جاڭا (ەكولوگيا) مينيسترلىك ارقىلى «جاسىل» تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ مەن قولدانۋ كەزىندە بيزنەس ءۇشىن ەكونوميكالىق ىنتا مەن قولداۋدى بەكىتۋگە نيەتتى», دەپ ءتۇسىندىردى عتك IGTIC پەن عىلىمي-تەحنولوگيالىق كەڭسەسىنىڭ جەتەكشىسى گۇلبازار مەديەۆا.
بۇگىندە IGTIC-تە جاسىل تەحنولوگيالار سالاسىنا قاراستى 300 جوبادان تۇراتىن جۇيە جيناقتالىپ قالدى. سول سەبەپتى جاسىل ەكونوميكاعا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ەكسپەرتتىك جانە عىلىمي قوعامنىڭ قولداۋى اسا ماڭىزدى.
«قازاقستان العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ جاسىل ەكونوميكاعا كوشۋ تۇجىرىمداماسىن قابىلدادى. 2013 جىلى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەكىتكەن ستراتەگيالىق قۇجاتتا العاش رەت ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى ەكونوميكانىڭ ەكولوگيزاتسياسى, زاڭناما مەن قوعام ارقىلى شەشۋدىڭ ادىستەرى كەلتىرىلگەن بولاتىن. سول سەبەپتى, تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قورشاعان ورتا جاعدايىنىڭ ناشارلاۋى سالدارىنان بولاتىن ەكونوميكالىق وسىمگە قاتىستى ماسەلەنى تۇپكىلىكتى شەشۋ قاجەت. بۇل تۇرعىدا, مەملەكەتتەردىڭ جاڭا تەحنولوگيالار مەن بىلىمگە دەگەن قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتۋ كەرەك», دەدى باقىتجان جۇماعۇلوۆ.
وتىرىس سوڭىندا قاتىسۋشىلار عتك قۇرىلۋ ماسەلەسىن تالقىلاپ, پىكىر الماستى. وعان قوسا, ولار كەڭەستىڭ ماقسات-مىندەتتەرىن انىقتادى. اتالعان كەڭەس كەشەندى باعالاۋ, اكادەميالىق ساراپتاما مەن ەكسپەرتتىك سۇيەمەلدەۋ, ەكسپەرتتىك قورىتىندىلاردى دايىنداۋ, ۇسىنىستاردى وڭدەۋ جانە تاعى دا باسقا ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرادى.
«عتك ارەكەتتى ءارى پايدالى الاڭ بولارىنا سەنەمىز. كەڭەس قۇرامىنا ۇكىمەت پەن جوعارى لاۋازىمدى ادامدارعا بىردەن شىعا الاتىن تۇلعالار ەندى. ەكسپەرتتىك قوعام نە ىستەۋ كەرەگى مەن قانداي ماسەلەلەر بارى جانە ونى شەشۋ جولدارىن جاقسى بىلەدى. كەڭەستىڭ ەكى مىندەتى بولۋ كەرەك: پروبلەمالاردى انىقتاپ شەشىم قابىلداۋ, ەكىنشىسى – بارىنشا ءتيىمدى جوبالاردى تاڭداپ, ىسكە قوسۋ ولاردى ومىرگە قوسۋ», دەدى عىلىمي-تەحنيكالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى, يننوۆاتسيالار مەن بالامالى ەنەرگەتيكا بويىنشا حالىقارالىق مامان ۆلاديمير كيم.
اننا شولگينا