قازاقستان • 06 جەلتوقسان، 2019

«ەل تاعدىرىن ايقىنداعان تاۋەلسىزدىك» تاقىرىبىندا فورۋم ءوتتى

44 رەتكورسەتىلدى

بۇگىن تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالعان  «ەل تاعدىرىن ايقىنداعان تاۋەلسىزدىك» فورۋمى ءوتتى.

ەلباسى كىتاپحاناسى ۇيىمداستىرعان فورۋمنىڭ ماقساتى – تاۋەلسىز مەملەكەتتى نىعايتۋداعى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ تاريحي ءرولىن، قازاقستاندىق قوعامداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي جاڭعىرتۋداعى وزەكتى ماسەلەلەردى، تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋىنداعى نەگىزگى ناتيجەلەر مەن كەلەشەگىن، حالىقارالىق ارەناداعى جاھاندىق جەتىستىكتەردى تالقىلاۋ.

وعان كونستيتۋتسيا كەڭەسىنىڭ، پارلامەنتتىڭ، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىركەلگەن ديپلوماتيا وكىلدەرى، عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن جاستار ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. نۇر-سۇلتان، الماتى قالالارىنىڭ كوللەدجدەرى مەن جوعارعى وقۋ ورىندارى  فورۋمعا ونلاين ۇلگىدە قاتىسىپ وتىردى.

ءىس-شارانى ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى، ساياسي عىلىمداردىڭ دوكتورى، پروفەسسور ءامىرحان راحىمجانوۆ اشتى:

– تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن-اق جاس مەملەكەتىمىز ن.ءا. نازارباەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ساياسي جۇيەسىن ورناتا باستادى. ساياساتتانۋشىلار بۇل جۇيەنىڭ ادام قۇقىقتارى مەن جەكە باس ەركىندىگىنە قۇرمەت تانىتىپ، دەموكراتيا ۇستانىمدارىنا نەگىزدەلەتىنىن بەلگىلەيدى. ونى ىلگەرىلەتىپ، ەل ەگەمەندىگىن نىعايتقان قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى تاريحشىلاردىڭ، الەم ساياساتتانۋشىلارى مەن ديپلوماتتارىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ، ساياسي جانە قوعامدىق ءومىردىڭ فەنومەنىنە اينالىپ وتىر. جان-جاقتى دامىپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ بارلىق جەتىستىكتەرىنە قاراپ ەل ازاماتتارى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءرولىن تەرەڭ ۇعىنادى. تۇڭعىش پرەزيدەنتكە ەلباسى دەڭگەيىنىڭ بەرىلۋى – بۇل ءسوزدىڭ تاپتىرماس ايعاعى بولىپ وتىر. ۇلت كوشىن باستاعان تۇلعا تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قادامىمىزدى نىق باسىپ، دامۋىمىزدىڭ قارقىندى ۇدەۋىنە مۇرىندىق بولعانى بەلگىلى. ونىڭ بەدەلى بۇگىندە قازاقستان رەفورمالارىنىڭ وڭ ءارى جەمىستى ناتيجەسىنىڭ سەبەپكەرى. سىزدەردى بۇل تاقىرىپ پەن ونىڭ وزگە دە قىرلارىن تالقىلاۋعا شاقىرامىن، - دەپ ءامىرحان مۇراتبەك ۇلى قاتىسۋشىلاردى كەلە جاتقان تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىمەن قۇتتىقتادى.

 كونستيتۋتسيا كەڭەسىنىڭ مۇشەسى، زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى،  پروفەسسور ۆيكتور مالينوۆسكي «پرەزيدەنتتىك ينستيتۋت – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ساياسي تۇراقتىلىعىنىڭ كەپىلى» تاقىرىبىندا بايانداما وقىدى.

– 1990 جىلعى 24 ساۋىردە ەلىمىزدە رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى لاۋازىمىنىڭ بەكىتىلۋى جاھاندىق ساياسي جۇيە مەن مەملەكەتتىلىكتىڭ رەفورماسىنا تۇرتكى بولدى. ونىڭ ارقاسىندا وكىمەت ءبولىنىپ، كونستيتۋتسيالىق ءتارتىپ پەن سايلاۋدىڭ تەپە-تەڭدىك جۇيەسى ورنايدى. قولدانىستاعى 1995 جىلعى اتا زاڭ ەگەمەن حالىقتىڭ ساياسي-قۇقىقتىق ماسەلەلەرى مەن مەملەكەتتىك بيلىك قۇرۋدىڭ نەگىزدەرىن قامتيدى. 2017 جىلى ەنگىزىلگەن وزگەرتۋلەر مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدىگىنىڭ تەڭدىگىن ورناتىپ، كوپتەگەن ماڭىزدى تۇستاردى ەسكەردى، - دەدى ول.

ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، ساياسي عىلىمداردىڭ كانديداتى، پروفەسسور اناتولي باشماكوۆ ءوز بايانداماسىندا ەل ەگەمەندىگى مەن تاۋەلسىزدىگى ن.ءا. نازارباەۆ بيلىگىنىڭ ارقاسىندا تولىققاندى قالىپتاسقانىن بەلگىلەپ ءوتتى:

– تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاريحى 1991 جىلعى 29 تامىزدا، كەڭەس ءداۋىرى ءالى اياقتالماعان تۇستا، سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ تۋرالى قابىلداعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باتىل شەشىمىنەن باستالادى دەپ سانايمىن. ول كىسىنىڭ اقىل-پاراساتىنا قازاقستاندىقتاردىڭ عانا ەمەس، جەر بەتى تۇرعىندارىنىڭ باس ءيۋى ءۇشىن بۇل شەشىمنىڭ ءوزى جەتكىلىكتى. ءتورت جىل بۇرىن يادرولىق قارۋدان باس تارتۋدىڭ حالىقارالىق كۇنى دەپ بۇۇ بەكىتكەن كۇندى ەندى الەم جىل سايىن اتاپ ءوتىپ ءجۇر، - دەدى ول.

– تۇراقسىزدىققا تولى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە ەلباسى حالىقتىڭ بىرلىگى مەن سەنىمىنە سۇيەنىپ، ماقساتى ايقىن ءتيىمدى مەملەكەتتىك ساياساتتى قۇرا الدى. ناتيجەسىندە باسەكەگە قابىلەتتى، حالقى بەرەكەلى مەملەكەت قۇرىلدى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ەتنوسارالىق جانە دىنارالىق كەلىسىم مەن جالپى ادامزات قۇندىلىقتارىنا نەگىزدەلگەن ەلىمىز جەر-جاھاننىڭ سىي-قۇرمەتىنە يە بولدى، - دەدى قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى اتىنداعى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باستىعى، گەنەرال-مايور سۇلتان قامالەتدينوۆ.

پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ ديرەكتورى، پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ مۇشەسى، ساياسي عىلىمداردىڭ كانديداتى تالعات قاليەۆ «نازارباەۆ فاكتورى» تاقىرىبىندا بايانداما وقىدى. «قازاقستان جاستارىنىڭ كونگرەسى» زتقنب اتقارۋشى ديرەكتورى توقتار بولىسوۆ «جاستار – مەملەكەت بولاشاعى» تاقىرىبىندا ءسوز سويلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قىس قىسىمىن ادام كۇشى جەڭۋدە

ايماقتار • بۇگىن، 16:56

تارازدا «اntikor ortalygy» اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 16:10

200 تەڭگەلىك مونەتا اينالىمعا شىقتى

قازاقستان • بۇگىن، 10:39

قورجىنىمىز بوس قايتتى

قىسقى سپورت • بۇگىن، 06:56

ۇقساس جاڭالىقتار