ازاماتتاردا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەت پەن بەرىك يممۋنيتەتتى قالىپتاستىرمايىنشا, وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ەڭ اۋەلى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ سالدارىمەن كۇرەسۋ ەمەس, ونىڭ الدىن الۋدىڭ جولىن ءاربىر قازاقستاندىق ءوز وتباسىندا دارىپتەسە, قوعام دەرتىنە قارسى يممۋنيتەتتى دە نىقتاعان بولار ەدىك.
قازاقتا «ۇيادا نە كورسەڭ, ۇشقاندا سونى ىلەرسىڭ» دەمەكشى, بالا اتا-اناسىنىڭ بويىنان قانداي قاسيەتتەر كورسە, سولاردى بويىنا سىڭىرەتىن بولادى.
وتباسى ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاقتاردىڭ الەۋمەتتەنۋىن, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جۇيەلى نەگىزگە قويىلعان قوعامنىڭ جاڭا مۇشەلەرىن دايىنداۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
بۇل رەتتە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنە ەرەكشە كەشەندى قۇزىرەت بەرىلگەن.
اگەنتتىكتىڭ بارلىق باستامالارى سەنىم, ادىلدىك, پاراساتتىلىق قۇندىلىقتار پريزماسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋدا. پاراساتتىلىق يدەولوگياسى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزى بولىپ ايقىندالعان.
پاراساتتىلىق قوعام مۇددەسىنىڭ باسىمدىعىنا باعىتتالعان قازىرگى زامانعى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ بارلىق جۇيەسىنىڭ ىرگەتاسى سانالادى.
قازىرگى تاڭدا اگەنتتىكتىڭ شىمكەنت قالاسى بويىنشا دەپارتامەنتى بارلىق توپ اراسىندا پاراساتتىلىق مادەنيەتىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ءتۇرلى فورماتتاعى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋدا. اسىرەسە جاستار جىلىنا وراي جاستارعا كوپتەپ كوڭىل بولىنۋدە. «بالانى ەڭ اۋەلى مەيىر-شاپاعاتقا, ودان سوڭ اقىل-پاراساتقا, اقىرىندا ناعىز پايدالى عىلىمعا, ەڭبەككە باۋلى» دەپ ۇلى اباي ايتقان بولاتىن.
ءبىلىم سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ جانە ول ىسكە جاستاردى بەلسەندى جۇمىلدىرۋ ماقساتىندا جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردە «Sanaly Urpaq», ال مەكتەپتەردە «ادال ۇرپاق» جوبالارى جۇزەگە اسىرىلۋدا.
قازاقتىڭ حالىق جازۋشىسى ع.مۇسىرەپوۆ «ادالدىق: ءوزى الدانسا الدانار, ءوزى ەشكىمدى الداماس» دەپ اتاپ وتكەن. وسى ورايدا قالامىزدا وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردى وزدەرىن تاربيەلەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن, وزگەنى الداماۋعا ۇيرەتەتىن «ادالدىق دۇكەندەرى» ىسكە قوسىلعان. ياعني, مۇندا وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر وزدەرىنە قاجەت زاتتاردى الىپ, ونىڭ اقشاسىن كاسسالىق جاشىككە قالدىرادى. وسىلايشا ساتۋشىسى جوق دۇكەندە وزدەرىنە وزدەرى قىزمەت كورسەتەدى.
قايىرىمدىلىق – قادىرلى ءىس دەمەكشى, جاقىندا اگەنتتىك باستاماسىمەن شىمكەنتتە كومەككە مۇقتاج جاندارعا قولۇشىن سوزۋ جانە جاس ۇرپاقتى جاقسىلىق جاساۋعا ۇندەۋ ماقساتىندا «ىزگىلىك ەلشىسى» جوباسى قولعا الىندى. اتالعان جوبا اياسىندا دەپارتامەنت پەن «شىمكەنت – ادالدىق الاڭى» جوبالىق كەڭسەسىنىڭ وكىلدەرى جانە جاستار كومەككە مۇقتاج جاندارعا جان-جاقتى ۆولونتەرلىك كومەك كورسەتەدى.
سونداي-اق قوعامدا پاراساتتىلىق قاعيداتىن كەڭىنەن جەتكىزۋ, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ءتۇرلى سالا وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ماقساتىندا «شىمكەنت – ادالدىق الاڭى» جوبالىق كەڭسەسى جانىنان «پاراساتتىلىق مەكتەبى» جۇمىسىن باستاپ, وندا 50 لەكتور ارنايى وقۋدان ءوتتى. اتالعان لەكتورلار قازىرگى تاڭدا قالا مەكتەپتەرىندە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ازاماتتاردىڭ بارلىق سىندارلى ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەدەل ءارى ءتيىمدى قاراستىراتىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وسىعان بايلانىستى دەپارتامەنت مەملەكەتتىك مەكەمەلەرمەن بىرلەسىپ, «Open Space» فورماتىنا كوشىرۋ جانە باسشىلاردىڭ كابينەتتەرىن اكىمشىلىك عيماراتتاردىڭ ءبىرىنشى قاباتتارىنا اۋىستىرۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جۇمىستار جۇرگىزۋدە. قازىرگى كەزدە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ سەرۆيسىن زاماناۋي تالاپتارعا ساي جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا فرونت-وفيستەر اشىلۋدا. ءتىپتى ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى دا ءبىراۋىزدان قولداپ, ازاماتتاردى قابىلداۋ ورىندارىن «Open Space» فورماتىنا اۋىستىرىپ, وزدەرى حالىققا جاقىن بولۋ ماقساتىندا كابينەتتەرىن ءبىرىنشى قاباتقا اۋىستىرۋدا.
جوعارىدا اتاپ وتكەنىمدەي, اگەنتتىكتىڭ جۇمىسىندا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋعا باسىمدىق بەرىلۋدە. ال پاراساتتىلىقتى بويىنا سىڭىرگەن ادام ەشكىمگە قيانات جاساماي, جاقسى, ادال جولمەن ءجۇرىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرمەيدى.
سىبايلاس جەمقورلىققا دەگەن توزبەۋشىلىك ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ازاماتتىق ۇستانىمىنا, ال ادالدىق پەن ساتىلماۋشىلىق مىنەز-ق ۇلىق نورماسىنا اينالۋى ءتيىس.
اسحات جۇماعالي,
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ شىمكەنت قالاسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى
تۇركىستان وبلىسى