قازاقستان • 01 جەلتوقسان، 2019

انكارادا تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى اتالىپ ءوتتى

49 رەتكورسەتىلدى

30 قاراشادا انكارا قالاسىندا (تۇركيا) قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە وراي قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگى جəنە ەۋرازيا مەملەكەتتەرىنىڭ ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستارى جونىندەگى «ەكوەۋرازيا» قاۋىمداستىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «تۇركى مەملەكەتتەرى ىنتىماقتاستىعى جولىنداعى كورەگەن كوشباسشى نۇرسۇلتان نازارباەۆ» اتتى كونفەرەنتسيا ءوتتى.

القالى جيىنعا تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءمəجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى، تۇركيانىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارى، زيالى قاۋىم وكىلدەرى، بەدەلدى پروفەسسورلار، عالىمدار مەن ساراپشىلار، قازاقستاندىق تəلىمگەرلەر، باق جəنە قازاق دياسپوراسىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز سويلەگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ابزال ساپاربەك ۇلى 1 جەلتوقسان كۇنى ەلىمىزدە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنى اتالىپ وتەتىندىگىنە وراي، تəۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن بەرى ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلعان ماڭىزدى ەكونوميكالىق جəنە əلەۋمەتتىك رەفورمالار، حالىقارالىق ساياسي باستامالارى مەن مەملەكەتىمىزدىڭ جەتىستىكتەرىن تىلگە تيەك ەتتى.

«ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمى حالقىمىز ءۇشىن «ەلىمىز»، «تۋعان جەرىمىز» جəنە «وتانىمىز» سوزدەرىمەن قاتار جۇرەدى. «تۇركيا ءۇشىن م.ك اتاتۇرىك قانشالىقتى ماڭىزدى تۇلعا بولسا، ن.نازارباەۆ قازاقستان ءۇشىن دəل سونداي ماڭىزعا يە»،   دەدى ا.ساپاربەك ۇلى.

سونداي-اق ا.ساپاربەك ۇلى مەملەكەتىمىزدىڭ نەگىزىن قالاۋشى ەلباسى باسقارعان 30 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستان əلەمنىڭ دامىعان 50 ەلىنىڭ قاتارىنا ەنگەنىن، كەدەيشىلىك دەڭگەيى 20 ەسەگە تومەندەپ، ەلدىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ 9 ەسە ارتقانىن اتاپ ءوتتى.

 «قازاقستان كەڭەستىك رەجيمدە اۋىلشارۋاشىلىق ەلى بولسا، ەندى وندىرىستىك ەلگە اينالىپ، ەكونوميكالىق، ساياسي جəنە əلەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى پوست-كەڭەستىك  ايماقتىڭ مىقتى ەكونوميكاسىنىڭ بىرىنە اينالدى»، دەدى ول.

ا.ساپاربەك ۇلى ۇلتىمىزدىڭ وزىندىك تاريحىن قالىپتاستىرعان، سونداي-اق تۇركى ينتەگراتسياسىنىڭ دەمبەرۋشىسى، قامقورشىسى اتالاتىن ەلباسىنىڭ تۇركى مەملەكەتتەرى ىنتىماقتاستىعىنداعى باستامالارى تۋرالى ءسوز ەتتى.

كاپادوكيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى پروفەسسور حاسان الي كاراسار دا ن.نازارباەۆتىڭ ەل باسقارۋىنا كەلگەننىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ، «ەل تىزگىنىن قولعا العاننان بەرى قازىرگى ۋاقىتقا دەيىنگى قازاقستان حالقىنىڭ جەتىستىكتەرىنە بۇكىل حالىقارالىق قاۋىمداستىق كۋə بولىپ وتىر»، دەدى.

قازاق ەلىنىڭ قيلى تاريحى تۋرالى وي بولىسكەن عالىم كاراسار قول جاساندى اشارشىلىق سالدارىنان حالىقتىڭ تەڭ جارتىسى جويىلىپ، باسقا بولىگى جەر اۋدارىپ، جوسىپ كەتكەنىن وكىنىشپەن ەسكە سالدى. وسى كەزەڭدە ەلىمىز مəدەنيەتى مەن əدەبيەتىن جوعالتۋعا دەرلىك دۋشار بولسا، كوپ ۇزاماي ۇلى وتان سوعىسىنا ءوز ازاماتتارىن جىبەرۋگە ءمəجبۇر بولعانىن ايتتى. وسىناۋ قيىنشىلىقتارعا توتەپ بەرگەن باتىر قازاق حالقىن ن.نازارباەۆ سياقتى بىرەگەي كوشباسشىنىڭ باسقارۋى ارقاسىندا حالىقارالىق بەدەلگە يە بولۋى ماقتان تۇتارلىق جەتىستىك ەكەندىگىنىڭ استىن سىزدى.

وزىندىك ەرەكشەلىگىن ساقتاپ قالا بىلگەن حالىقتى ودان ءəرى ىلگەرىلەۋ جولىنا جەتەلەگەن نازارباەۆتىڭ دۇنيەجۇزىندەگى بەيبىتشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋدەگى ءرولى، ونىڭ ادامزات قاۋىپسىزدىگىنە قوسقان ۇلەسى قانشالىقتى تەڭدەسسىز بولسا، تۇركى حالقىنىڭ قارىم-قاتىناستارىن دامىتۋداعى ماڭىزى سونشالىقتى زور ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

ءىس-شاراعا قاتىسقان بەدەلدى پروفەسسورلار ەلدەرىمىز اراسىنداعى جان- جاقتى ىنتىماقتاستىقتى ۇيلەستىرۋدىڭ باستى تەتىگىنە اينالعان تۇركى كەڭەسىن قۇرۋ باستاماسىن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.Ə.نازارباەۆقا تيەسىلى ەكەنىن، تۇركى كەڭەسىنىڭ قۇرمەتتى توراعاسى مəرتەبەسىنىڭ تابىستالعانى ەلباسىنىڭ اتقارعان ەڭبەگىنە بەرىلگەن لايىقتى باعا ەكەنىن باياندادى.

قاتىسۋشىلار ءبىراۋىزدان قازاقستاندىقتار الماعايىپ وتپەلى كەزەڭنىڭ بارلىق قيىندىقتارىن جەڭىپ، ەلباسى ن.نازارباەۆ باستاعان دارا جولمەن əلەمدىك ساحناعا كوتەرىلگەنىن راستادى. سونداي-اق تۇركيا پرەزيدەنتى ر.ەردوعاننىڭ تۇركى حالقىنىڭ اقساقالى جəنە ستراتەگيالىق سەرىكتەس رەتىندە ن.نازارباەۆتى جوعارى باعالايتىنىن، ال قازاقستاننىڭ جەتىستىكتەرى بارشا تۇركى حالقىنىڭ جەتىستىگى ەكەنىنىڭ استىن سىزدى.

انكارا قالاسى ماماك مۋنيتسيپاليتەتىنىڭ مەرى مۇرات كوسە نازارباەۆتىڭ وتانعا جəنە حالقىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن باسقا بارلىق مۇددەلەردەن ارتىق سانايتىنىن، ەلىن قايتا وركەندەتۋ ماقساتىن كوزدەگەن ەلباسى قازاقستاندى ازياداعى كوشباسشى مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسقانىن اتاپ ءوتتى. كوسە، «نازارباەۆ əلەمدەگى حالىقارالىق پروبلەمالاردىڭ شەشىمىن تابۋشى، بولاشاق قامىن ويلايتىن ساياساتكەر جəنە كورەگەن كوشباسشى» دەدى.

اكدەنيز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىسى شەنول كانتارجىنىڭ توراعالىعىمەن «ازيانىڭ دامۋ جولىنداعى نازارباەۆتىڭ ءرولى» جəنە كاۆكاز ۋنيۆەرسيتەتتەرى بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى پروفەسسور رامازان كوركمازدىڭ توراعالىعىمەن وتكەن «مəدەني بولمىسقا ورالۋ جəنە نازارباەۆ» اتتى سەسسيالار ارقىلى ءوز جالعاسىن تاپتى.

سونىمەن قاتار كونفەرەنتسيا بارىسىندا مۇعلا سىتكى كوچمان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى سەردار يىلماز ن.نازارباەۆتىڭ ءرولى جونىندە «نازارباەۆتىڭ قازاقستانى» اتتى كىتابىنىڭ جارىق كورگەنىن مəلىمدەدى.

جالپى قاتىسۋشىلار دوستىق اتموسفەرادا وتكەن كونفەرەنتسيا ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدىڭ تاعى ءبىر قۇرالى رەتىندە سەپتىگىن تيگىزەتىن ءىس-شارا بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋدان ءومىرىنىڭ ايناسى

ايماقتار • بۇگىن، 07:27

ارمان الاسارماسىن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:22

ديقان ديزەلدى تومەن باعاعا الادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:11

كوروناۆيرۋسسىز قوستاناي

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار