تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى, كەڭەستەن كەيىنگى كەڭىستىكتە داعدارىس پەن جۇمىسسىزدىق, بەلگىسىزدىك پەن بەرەكەسىزدىك جايلاعان ۋاقىتتا پرەزيدەنتىمىزدىڭ دانالىعى مەن ساياسي ەرىك-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتىمىزدى دامىتۋدىڭ دۇرىس باعىتى تاڭدالدى. ناتيجەسىندە ول قازاقستان حالقىن بىرىكتىرىپ, ءبىزدىڭ ميلليونداعان بۇرىنعى جەرلەستەرىمىز باسىنان وتكەرگەن اعايىندىق الاۋىزدىقتان الشاق بولۋعا مۇمكىندىك بەردى. بۇگىندە قازاقستان حالقىنىڭ ن.ءا. نازارباەۆقا ونىڭ سوناۋ ءبىر اۋىر سىناق جىلدارى ادامدار بويىندا ازاماتتىق پەن وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىمىن قالىپتاستىرعانى ءۇشىن العىسى شەكسىز.
ەلىمىزدى دامىتۋدىڭ قاي باعىتىن الىپ قاراساق تا, ءبىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قوماقتى ۇلەسىنىڭ كۋاگەرى بولامىز. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ەلباسىمىزدىڭ بار كۇش-قايراتى, قىزمەتى قازاقستان مەملەكەتتىلىگىن نىعايتۋعا, ۇلتتاردى ۇيىستىرۋعا جانە بيىك ماقساتتارعا قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ ويلاۋ ورەسىنىڭ كەڭدىگى مەن باتىلدىعى, پارمەندىلىگى مەن كورەگەندىگى ءاردايىم وبەكتيۆتى پراگماتيزممەن ۇيلەسىپ وتىرادى. ال بولاشاقتى باعدارلاپ, ونى كورە ءبىلۋ ساياساتتا دا, ەكونوميكادا دا نىق قادامدار جاساۋعا سەبەپشى بولعان جاعدايلار از ەمەس. ەلباسى باستاماشى بولىپ, ەلىمىزدىڭ ايناسىنا اينالعان وقيعالار مەن فاكتىلەر تىزبەسىن كوپتەپ كەلتىرۋگە, ولاردىڭ ىشىندە استانامىزدى كوشىرۋ تۋرالى تاريحي شەشىمدى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرۋدى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر سەزىن وتكىزۋدى اتاۋعا بولادى. ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ جانە ەلىمىزدىڭ الەمدىك يادرولىق دەرجاۆالار قاتارىنان ەرىكتى تۇردە شىعۋى تۋرالى باتىل شەشىمى تاريحتا ماڭگى قالادى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت قازاقستاندى قۋاتتى ءارى گۇلدەنگەن مەملەكەتكە اينالدىرۋ ءۇشىن بارلىعىن جاسادى. قوعام قايدا بارا جاتقانىن ءاردايىم ءتۇسىندى جانە ەلباسى باعدارىن قولدادى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ «الدىمەن ەكونوميكا, ودان كەيىن ساياسات» دەگەن جەتىستىككە جەتۋدىڭ نەگىزگى فورمۋلاسى بۇگىنگى كۇنى دە جۇمىس ىستەۋدە.
ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ەلىمىزدىڭ باستى ارناۋلى قىزمەتىن قۇرۋ مەن قالىپتاستىرۋداعى ۇلەسى دە وراسان زور. بۇل جەردە دە امبەباپ فورمۋلا قالىپتاستى: «ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جوق جەردە – مەملەكەت تە جوق». بۇل قاتاڭ قۇرىلىم, بىراق ونى قازىرگى بولمىس پەن تاريحي فاكتىلەر تالاپ ەتۋدە.
سول ءبىر جىلدارى ەلىمىزدىڭ گەوساياسي جاعدايى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, جاس ەگەمەن ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىلىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاۋ سالاسىنداعى ستراتەگيالىق مىندەتتەردى ۇتىمدى شەشۋ جولدارىن ىزدەۋدى قاجەت ەتتى. ەڭ الدىمەن, ونى زاڭدى تۇردە بەكىتۋ كەرەك بولدى. سونىمەن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ 1992 جىلعى 20 ماۋسىمدا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى تۋرالى» زاڭعا قول قويدى, ول تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ دەربەس ارناۋلى قىزمەتى ارەكەتىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قالادى. زاڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ جۇيەسى, ولاردىڭ قۇزىرەتتەرى مەن قىزمەت قاعيداتتارى تۋرالى العاشقى اشىق قۇقىقتىق اكت بولدى. وسى قۇجات وسىعان دەيىن ەلىمىزدىڭ جالپى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىندە قالىپتاسقان ۇقك ءرولى مەن ورنىن, ونىڭ ارنالۋىن, مىندەتتەرى مەن قۇزىرەتىن ناقتى ايقىنداپ بەردى. ال 1992 جىلى 13 شىلدەدە ەل پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن مقك قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى بولىپ قۇرىلدى.
بۇدان كەيىن قابىلدانعان «جەدەل-ىزدەستىرۋ قىزمەتى تۋرالى», «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تۋرالى», «تەرروريزمگە قارسى كۇرەس تۋرالى», «مەملەكەتتىك قۇپيالار تۋرالى» جانە باسقا دا زاڭدار ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى قىزمەتىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن كەڭەيتە ءتۇستى.
قۇجاتتار جيناعىن قابىلداۋ قاجەتتىلىگى مەملەكەت باسشىسىنىڭ كەز كەلگەن قاۋىپ-قاتەرگە قارسى كۇرەستىڭ ايقىن قۇقىقتىق نەگىزدە جۇرگىزىلۋى ءتيىس ەكەندىگىنە كوز جەتكىزگەندىگىنەن تۋىندادى. جالپى تۇراقتى دامۋعا قاراماستان, ەلىمىز قاۋىپسىزدىككە قارسى ىشكى جانە سىرتقى قاۋىپ-قاتەرلەرگە ۇشىرادى. ىشكى وپپوزيتسيا تاراپىنان كونستيتۋتسياعا قارسى ءىس-قيمىلدار ارەكەتى, سىرتتان ەگەمەندىك پەن اۋماقتىق تۇتاستىققا قولسۇعۋشىلىقتار تىركەلدى. ءدال وسى تۇستا ەلباسى مۇلتىكسىز پوستۋلات – ايقىن قۇقىقتىق نەگىز ەكەنىن اتادى.
بۇگىندە, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ەل اۋماعىندا بۇۇ, تمد, ۇقشۇ, شىۇ-نىڭ بىرقاتار حالىقارالىق نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىن, سونداي-اق ەكىجاقتى كەلىسىمدەر مەن شارتتاردى ۇلتتىق زاڭناماعا راتيفيكاتسيالاۋ مەن يمپلەمەنتاتسيالاۋدىڭ مەملەكەتىشىلىك راسىمدەرى ىسكە اسىرىلدى. ولاردىڭ ودان ءارى ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنا سەنىپ تاپسىردى.
جەكە الىپ قاراعاندا, ن. نازارباەۆ قازاقستان جاستارى مەن وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلكەن ءمان بەرەدى. ءوزىنىڭ 2018 جىلعى جولداۋىندا ول بىلاي دەپ مالىمدەدى: «جاستار – ەلىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ نەگىزگى فاكتورى. ءبىز باسەكەگە قابىلەتتىلىك تۋرالى ايتىپ وتىرمىز جانە الەمنىڭ وسىنداي 50 مەملەكەتىنە كىردىك. الايدا ول از. بۇگىن تەك مەملەكەتتەر ەمەس, سونداي-اق ادام مەن ادام باسەكەسى جۇرۋدە. وندا عىلىم مەن ءبىلىمدى كوتەرەتىن جانە قالىسپايتىن كرەاتيۆتى بۋىنى بار ەل جەڭەدى. مەن ونى بۇگىن كورىپ وتىرمىن. قازاقستاننىڭ بولاشاعى ءدال سەندەرگە, سەندەردىڭ كۇش-قۋاتتارىڭا, بىلىمدەرىڭە بايلانىستى. مەن مۇنى بارلىق قازاقستاندىق جاستارعا ايتىپ وتىرمىن».
ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى وسى باعىتتا اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزۋدە, ەگەمەن قازاقستاننىڭ نەگىزگى قۇندىلىقتارىن ىلگەرىلەتۋگە – ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن دامىتۋعا جانە بىرلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان قازاقستاندىق قارسى بارلاۋشى كادرلاردى دايارلاۋ جۇيەسى جاڭعىرتىلۋدا. ۇقو ارداگەرلەرى وتانسۇيگىشتىك پەن وتانعا سۇيىسپەنشىلىك سەزىمىن ءسىڭىرۋ ءۇشىن جاستارمەن بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋدە.
مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى – ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەت. ونى ىسكە اسىرۋ ەلدىڭ ساياسي باسشىلىعىنىڭ, ونىڭ ازاماتتارى مەن قوعامىنىڭ باستى نازارىندا. وتاندىق ارناۋلى قىزمەت – ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ قالىپتاسۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ ۇدايى قولداۋى مەن نازارىندا ءوتتى. سەنىم تەك قاناتتاندىرىپ قويمايدى, سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن جەتىلدىرۋ جانە رۋحاني ەگەمەندىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاڭا بەلەستەرگە باستايدى.
