تاريحتا ەسەمىز كەتكەن ەل ەدىك. وسىدان وتىز شاقتى جىل بۇرىن عانا رەسپۋبليكامىزعا كادرلىق ەكسپەريمەنت جاسالا الاتىن, توپىراعىمىزعا تابانى ءتيىپ كورمەگەن كولدەنەڭ كوك اتتى ءبىزدى باسقارۋعا جىبەرە سالاتىن ەل ەدىك. نۇرسۇلتان نازارباەۆ سول ەلدىڭ ەتەكتەگى باسىن تورگە شىعارىپ بەردى. قوعامدى ءبىر فورماتسيادان ءبىر فورماتسياعا اۋىستىرىپ بەردى. ەكونوميكانى جوسپاردان نارىققا كوشىرىپ بەردى. حالىقتىڭ ساناسىن وزگەرتىپ بەردى. مەملەكەتتىڭ سيپاتىن جاڭارتىپ بەردى. تىنىشتىقتى, تاتۋلىقتى ساقتاپ قالدى. ەلدىڭ رۋحىن كوتەردى. ەڭسەسىن تىكتەدى. ەڭ ءبىر قيىن جىلدارداعى تار جول, تايعاق كەشۋدەن امان-ەسەن الىپ شىقتى.
قازاقتا «بي بول, بي بولماساڭ, بي تۇسەتىن ءۇي بول» دەگەن اتالى ءسوز بار. نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ءبىز الدىمەن ءۇي بولدىق. مەملەكەت قۇرا الدىق, ەل بولىپ تۇرا الدىق, مىعىم مەملەكەت رەتىندە قۇرالدىق. ودان كەيىن بي تۇسەتىن ءۇي بولدىق. بىزگە باعىتى ورنىقتى مەملەكەت رەتىندە, ىشكى-سىرتقى ساياساتى ساليقالى, الەمگە ايگىلى ەل رەتىندە دۇنيەنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن دەلەگاتسيالار اعىلا باستادى. ودان كەيىن ءبىز ءوزىمىز دە بي بولدىق. ەۋروپانىڭ 56 ەلىنىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن ۇيىمعا توراعالىق ەتتىك. سول ۇيىمنىڭ ون ءبىر جىلدان بەرى شاقىرىلماي جۇرگەن ءسامميتىن شاقىرىپ, وتكىزىپ بەردىك. ودان كەيىنگى تاعى ءبىر ءىرى جەتىستىگىمىز – بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولۋىمىز. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە الەمنىڭ ەڭ بەدەلدى ۇيىمىنىڭ ەڭ بەدەلدى قۇرىلىمىنا توراعالىق تا ەتتىك. قازاقتىڭ دۇنيەگە تانىمال ۇلت بولۋى, مەملەكەتىمىزدىڭ الىس تا, جاقىن دا, باتىس تا, شىعىس تا مويىندايتىن, قۇرمەتتەيتىن ەلگە اينالۋى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن جۇزەگە اسىرىلعانىن ءبىز دە ۇمىتپايمىز, تاريح تا ۇمىتپايدى, بۇل ءىرى ىسكە بولاشاقتاعى ۇرپاقتار دا ءوزىنىڭ لايىقتى باعاسىن بەرەدى. نازارباەۆتىڭ بيلىكتىڭ اسقار بيىگىندە, داڭقتىڭ ۇشار شىڭىندا تۇرعان شاعىندا مەملەكەت تىزگىنىن ءوز باستاماسىمەن, ءوز قولىمەن بەرۋى, ەل باسقارۋدىڭ ەستافەتاسىن ءوزى باۋلىپ وسىرگەن, ۇزاق جىلدار بويى سان ءتۇرلى بيىك لاۋازىمدى قىزمەتتەردە سىنالعان, شىڭدالعان, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەڭگەيىنە دەيىن جەتىپ, الەمگە تانىلعان, سەنىمدى ادامعا تاپسىرۋى دا بولاشاقتاعى ساياساتكەرلەر تالاي تالدايتىن تەرەڭ ءماندى قادام بولدى. Nur Otan پارتياسى وڭىرلىك فيليالدارى وكىلدەرىنىڭ وسى دۇيسەنبىدە وتكەن كەڭەسىندە پارتيا توراعاسىنىڭ قوعامدى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اينالاسىندا شوعىرلاندىرۋدىڭ جانە مەملەكەت باسشىسى قويعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ جونىندە ءىس-شارالار قابىلداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ايتۋى, قاداپ كورسەتۋى دە سالماقتى ءسوز.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ: «نازارباەۆ فەنومەنى باتىس پەن شىعىس مادەنيەتىنىڭ توعىسقان جەرىندە, جوسپار مەن نارىقتىڭ تۇيىسكەن تۇسىندا, سوتسياليزم مەن كاپيتاليزمنىڭ ۇشتاسقان جەرىندە, شىعىس ويشىلدىعى مەن باتىس پراگماتيزمىنىڭ قيىلىسىندا پايدا بولدى» دەپ ايتقانى بار. ءدال انىقتاما. حالقىمىزدىڭ ءوز ورتاسىنان شىققان, قازاقى تاربيە كورگەن, تۋعان ءتىلىنىڭ تۇنىعىنا قانعان, جاس كۇنىنەن كوپۇلتتى ورتادا وسكەن, ءوزىن ءومىر بويى قامشىلاپ, بارلىق تۇرعىدان وسكەن, بارلىق ساتىلاردان وتكەن نازارباەۆ – الەمدەگى سيرەك ساڭلاق ساياساتكەرلەردىڭ ءبىرى. نازارباەۆ ەل باسقارعان تۇستاعى ونىمەن قاتارلاس تۇلعالاردىڭ ىشىندە ەشقايسىسى دا ەكى مادەنيەتتىڭ ىقپالىن بىردەي سەزىنگەن جوق, ەكونوميكانىڭ ءبىر-بىرىنەن الشاق جاتقان ەكى تۇرىندە, وت پەن سۋداي سانالىپ كەلگەن ەكى قوعامدىق جۇيەدە بىردەي جۇمىس ىستەپ كورگەن جوق, ەشقايسىسى دا ەكى قوعامدىق جۇيەدە باسشىلىق قىزمەتتە بولعان جوق, ەشقايسىسى دا ول كورگەن قوعامدىق كاتاكليزمدەردى كورگەن جوق, ەشقايسىسى دا جاڭارعان مەملەكەتتى ءوز قولىمەن قۇرىپ كورگەن جوق, وسىنداي بيىككە ءوزى جەتكىزىپ كورگەن جوق.
ءيا, قۇشاعىڭ جەتپەيتىندى قۇشاقتاي المايسىڭ. نازارباەۆتىڭ ەل ءۇشىن ەتكەن ەرەن ەڭبەگىنىڭ ءبىر سالاسىنا عانا سالماق سالا سويلەمەسەك بولماس. ويلاپ-ويلاپ كەلگەندە ول سالا ەلباسىنىڭ ەل استاناسىن اۋىستىرۋ جونىندەگى جۇمىسى بولعانى كوكەيگە كوبىرەك قونىمدى دەگەنگە توقتادىق.
قالا تۋرالى اڭگىمەگە اۋىساردا مىنا جايدىڭ باسىن اشىپ الايىق. ماقالادا ەلوردانىڭ اتىن نۇر-سۇلتان دەپ ەمەس, استانا دەپ جازاتىن بولامىز. ءبىز ءسوز ەتەتىن كەزەڭدە قالا استانا اتالاتىن. نۇرسۇلتان نازارباەۆ استانا قالاسىن سالدىردى. ەڭبەگىنە ريزا حالىق قالاعا ەلباسىنىڭ اتىن قالدىردى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ پرەزيدەنت قىزمەتىن تاپسىرعاننان كەيىن. ونىڭ وزىندە دە ەلباسىنىڭ ەسىمى سول كۇيىندە الىنا سالعان جوق. بۇل اۋەزدى اتاۋعا قازىردىڭ وزىندە كوزىمىز قانىعىپ, قۇلاعىمىز ۇيرەنىپ ۇلگەردى. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان نۇر – اللانىڭ 99 اتىنىڭ ءبىرى ەكەنىن, سۇلتان ءسوزى قۇراندا بيلىكتىڭ ءبىر بالاماسى بولىپ تابىلاتىنىن, بۇكىل مۇسىلمان الەمىندە ەلدىك, مەملەكەتتىلىك ۇعىمىمەن استاساتىنىن قوسا ايتا كەتەلىك.
زامان زىرعىپ, ۋاقىت سىرعىپ, جىلدار جىلجىپ بارادى. قازاق قاشاندا ارقا تۇتقان ارقاعا كەلىپ, ارقامىزدى تىرەپ, ارقا-جارقا بولىپ جاتقانىمىزعا دا جيىرما جىلدان اسىپ قالدى. وسىندايدا ەندى-ەندى ەگەمەن ەل اتانىپ, تاۋەلسىزدىك تۋىن تىككەن كەزدەگى ۇلكەن قادامدارىمىز ەسكە تۇسەدى. ولاردىڭ الدىڭعى قاتارىندا ەل استاناسىنىڭ ورنىن تاڭداۋ تۇر.
استانانىڭ قازاق ءۇشىن قادىرى بولەكشە. بۇل قالا ءبىزدىڭ الاڭ كوڭىلىمىزدى ورنىقتىرعان, ءومىرىمىزدى تۇراقتى سيپاتقا اۋىستىرعان مەكەن رەتىندە دە ايرىقشا ارداقتالۋعا ءتيىستى. بۇل ءسوزىمىزدىڭ ءمانىسى نەدە؟
قىران ۇشسا قياعى توزاتىن, قۇلان جورتسا تۇياعى توزاتىن ۇلان-عايىر دالا توسىندە اتا-بابالارىمىز جۇزدەگەن جىلدار بويى ارلى-بەرلى جوڭكىلە كوشىپ تىرشىلىك قۇردى, اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن, اق نايزانىڭ ۇشىمەن تۋعان جەرىن قورعادى, ءار زاماندا وردالى جۇرتتىڭ تۋى سول جەردىڭ سان قالاسىندا تىگىلدى. قازاق قازاق بولعانعا دەيىنگى كونە زاماندارداعى كوك تۇرىكتەرىنىڭ كەزىندەگى, ودان كەيىنگى التىن وردانىڭ تۇسىنداعى ورتاق استانالارىمىزدى ايتپاعاندا, بەرتىندەگى, قازاق قازاق بولعاننان كەيىنگى داۋىرلەردىڭ وزىندە دالا توسىندەگى استانالارىمىزدىڭ كەرۋەنى سوزاق, سىعاناق, سارايشىق, تۇركىستان دەپ اۋىسا بەرگەنى بەلگىلى. ءتىپتى حالقىمىز جاپپاي وتىرىقشىلدىققا كوشكەن كەشەگى جيىرماسىنشى عاسىردىڭ وزىندە الاش جۇرتىنىڭ استانا الماستىرۋى ورىنبور, قىزىلوردا, الماتى بولىپ جالعاسىپ جاتتى. تاريحىمىزدا بۇل قالالاردىڭ ءبارىنىڭ دە وزىندىك ورنى بار. قاي كەزەڭدە دە ءبىز ەلدىكتىڭ ءبىر بەلەسىنەن اسىپ وتىرعانىمىز انىق. دەگەنمەن, سولاردىڭ ءبارىنىڭ تۇسىندا دا كوڭىلىمىزدەن كۇدىك-كۇماننىڭ كەتپەگەنى, ەل رەتىندە ەرتەڭىمىزگە ەلەڭدەپ كەلگەنىمىز دە جاسىرىن سىر ەمەس. ءتىپتى جەر ءجانناتى جەتىسۋدىڭ تورىنە, اسقاق الاتاۋدىڭ توسكەيىنە قونىس تەپكەن الماتىداعى جەتپىس جىلدايعى ءومىرىمىزدىڭ وزىندە قالانىڭ سۇلۋ ساۋلەتىنە سۇيسىنگەنىمىزبەن, تاماشا تابيعاتىنا تامسانعانىمىزبەن, بىرەسە ەلدىڭ ءبىر قيىرىندا تۇرعانىن, بىرەسە كۇشتى ءزىلزالا قاۋپىنىڭ بار ەكەنىن, بىرەسە قازانشۇڭقىرعا سالىنعاندىقتان ءدايىم جەل جەتپەي, قاپىرىقتا سامال شاقىرىپ جاتقانىن, بىرەسە قۇرىلىستىڭ تاۋعا تىرەلىپ, ءورىسىنىڭ تارىلعانىن ويلاپ, ءبىر ءتۇرلى كۇپتى كۇيدە جۇرەتىنبىز. قىسقاسى, جۇزدەگەن جىلعا سوزىلعان كوشىمىز بۇكىل الەم وتىرىقشىلىققا تۇگەل اۋىسقان حح عاسىردىڭ وزىندە تولىق توقتاماعانىن ىشتەي سەزەتىنبىز, ءومىرىمىزدىڭ دە, كوڭىلىمىزدىڭ دە ءبىرجولا ورنىقپاعانىن تۇيسىكپەن بولسا دا تۇسىنەتىنبىز. الاڭدايتىنبىز. ول ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولىن تابا الماي قينالاتىنبىز. ءتۇيىنى تابىلمايتىنداي دا كورىنەتىن.
بۇل ءتۇيىن تەك تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقاندا عانا تارقاتىلدى.
استانانىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى – تاۋەلسىزدىك.
ەلىمىز تاۋەلسىزدىك الا الماسا, ءبىز استانا سالا الماس ەدىك.
استانا اۋىستىرۋ يدەياسىنىڭ جەكە دارا اۆتورى دا, سول يدەيانى جۇزەگە اسىرۋشى دا – نازارباەۆ. ەلباسى ەل بايتاعىن ارقا تورىنە الىپ كەلۋ ارقىلى گەوساياساتتا دا, ەكونوميكادا دا ەرەكشە ءماندى ماسەلەلەردى شەشىپ بەردى. ۇلت تاريحىنىڭ اتىمەن جاڭا پاراعىن اشىپ بەردى. ەل يەسى, جەر كيەسى تۇپكىلىكتى انىقتالدى. ەلباسىمىز وسى شەشىمىمەن حالقىنىڭ رۋحىن كوتەردى. وزىنە سەنىمىن ارتتىردى. مىقتى مەملەكەت قۇرا الاتىنىمىزعا كوزىمىزدى جەتكىزدى. قازاققا ەجەلدەن ءتان رۋح اسقاقتىعى قايتا ورالدى. دالانىڭ كەڭدىگىنە ساي وي ەركىندىگى قايتا كەلدى. استانا اۋىستىرۋ قازاقستاننىڭ گەوساياسي ۇستانىمدارىن ورنىقتىرا ءتۇستى. باس قالانى ورتالىققا جاقىنداتۋ ارقىلى ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگى كۇشەيتىلدى. قاسيەتتى قازاق جەرىنىڭ قيىر-قيىرىن ساۋداعا سالعىسى كەلىپ باققان سول تۇستاعى ساياساتكەرسىماقتاردىڭ كومەيىنە ءبىرجولا قۇم قۇيىلدى. اسا ءىرى جالپىۇلتتىق ماقسات ويداعىداي ورىندالدى. جاڭا ءداۋىر – تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى ءبىز ءۇشىن ءىس جۇزىندە جاڭا ەلوردا تاڭداۋدان, استانا قالاسىن سالۋدان باستالدى.
استانا سالىنعانعا دەيىنگى قازاق پەن استانا سالىنعاننان كەيىنگى قازاقتىڭ ايىرماسى ەداۋىر. وعان دەيىنگى قازاق كەمىندە كەيىنگى ءۇش عاسىر بويىندا رۋحى جانشىلعان, ەڭسەسى ەزىلگەن قازاق, ودان كەيىنگى قازاق بويىن تىكتەگەن, ويىن بۇكپەگەن, قولىنان ءىرى ىستەر كەلەرىنە ەركىن سەنگەن, الداعى اسۋلارعا بەكىنگەن قازاق. وسى ارقىلى ەلباسىمىز ءبىزدىڭ ءبارىمىزدىڭ ويىمىزداعىنى بولدىردى. ەركە ەسىلدىڭ بويىنا ەل قوندىردى. ارقا ءتوسىن حالقىمىزبەن تولتىردى. قازاق ءوز جەرىنە نىقتاپ ورنىقتى.
استانانىڭ تاعىلىمدى تاريحى از جىلدىڭ اياسىندا وسىنداي عاجاپ قالا تۇرعىزا العان ەلدiڭ قولىنان ءبارi دە كەلەتiنiنە كوزىمىزدى جەتكىزەدi. ەڭسەلى ەلوردامىز – قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىنىڭ سالتانات قۇرۋى. از جىلدىڭ اياسىندا ءبىزدىڭ ۇلتتىق ماقتانىشىمىزعا اينالعان بۇل قالا – مىڭداعان جىلدار بويى وسى ۇلى دالانىڭ توسىندە تۋعان ەلىن قانىن توگە, جانىن سالا قورعاعان باتىر بابالارىمىزدىڭ اماناتىن اقتاعانىمىزدىڭ ايعاعى.
سونشالىقتى قيىن كەزدە مۇنشالىقتى توسىن ۇسىنىس ەنگىزۋ ارقىلى ەلباسى يدەيانىڭ ءوزىن عانا ەمەس, جەكە ءوزىنىڭ ساياسي تاعدىرىن دا تارازىعا تارتىپ تۇرعانىن جاقسى ءتۇسىندى. تاۋەكەلگە باس تىگىپ وتىرعانىن, ويىنداعىنىڭ ورىندالۋى كوڭىلدەگىدەي شىقپاعان جاعدايدا ساياساتكەر رەتىندە وزىنە دەگەن حالىق سەنىمىنە سەلكەۋ ءتۇسۋى مۇمكىن ەكەنىن دە ءبىلدى. جوق, «حالىق سەنىمىنە سەلكەۋ ءتۇسۋى مۇمكىن» دەگەندى تىم جۇمسارتىپ جازىپ وتىرمىز. استانا جوباسى ءساتسىز شىعا قالعاندا نازارباەۆتىڭ ساياساتكەر رەتىندە ءبىر ءسۇرىنۋى ءسوزسىز بولاتىن. سونداي سىن ساعاتتا قاتەرلى وتكەلدەن قايمىقتىرماعان, قاۋىپتەن جۇرەگىن شايلىقتىرماعان نەندەي كۇش ەكەن؟! سىرىن تۇسىنە الماي قايران قالاسىز. ءتۇيىنىن تارقاتا الماي دال بولاسىز. ارينە نازارباەۆتى بۇل قادامعا جىگەرلەندىرگەن ەلگە دەگەن ەرەكشە سەنىم دەيمىز. ەلدىڭ بولاشاعىن وسىنشالىقتى الىستان ويلاستىرۋ ءۇشىن التى قىردىڭ استىنداعىنى ەمەس, الپىس التى قىردىڭ استىنداعىنى اڭدايتىن العىرلىق, تۋا بىتكەن كورەگەندىلىك كەرەك. ول باسى اشىق اڭگىمە. سوعان قوسا ادامنىڭ وزىنە, ءوز كۇشىنە, ءوز رۋحىنا وسىنشالىقتى سەنۋى دە كەرەمەت جاي.
ءيا, ول كەز قيىن كەز ەدى. بىزگە كوپ نارسە كەرەك ەدى. قارجى كەرەك ەدى. ينۆەستيتسيا كەرەك ەدى. تەحنولوگيا كەرەك ەدى. ماماندار كەرەك ەدى. جۇمىس ورىندارى كەرەك ەدى. بىراق بارىنەن دە وزىمىزگە ءوزىمىزدىڭ سەنىمىمىز كوبىرەك كەرەك ەدى. قازاقستاندى وسى زامانعى, الدىڭعى قاتارلى ەلگە اينالدىرا الامىز, وزگەلەر ىستەگەندى ءبىز دە ىستەي الامىز دەگەن سەنىم كەرەك ەدى. ونداي سەنىمدى جاڭا يدەيا, جاڭا سيمۆول عانا وياتا الاتىنىن ءبىلدى ەلباسىمىز. ول يدەيا, ول سيمۆول استانا بولىپ شىقتى.
بۇگىنگى استانا – مەملەكەت قۋاتىنىڭ ارحيتەكتۋرا تىلىمەن ايشىقتالعان ايعاعى. ارحيتەكتۋرا دەمەكشى, استانانىڭ اجارىن اشاتىن عيماراتتاردىڭ ارقيلى ستيلدە سالىنۋى ءسوزسىز سۇيسىنتەدى. ولاي دەۋىمىزدىڭ ءمانىسى بار. 2007 جىلى ەلباسىنىڭ اتىنا مىنگەسىپ, جەر تۇبىندەگى برازيلياعا جەتكەنبىز. ەل استاناسى برازيليادا بولعاندا پرەزيدەنت سول قالانى سالدىرىپ, استانا اۋىستىرعان پرەزيدەنت ج.كۋبيچەكتىڭ مەموريالدىق كەشەنىنە بارعان. كەشەننەن شىعىپ, كولىگىنە بەتتەي بەرگەنىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ون شاقتى مەتردەي جەردە, جۋرناليستەر اراسىندا تۇرعان ماعان باسىن يزەدى دە وزىنە قاراي شاقىردى. «مىنا قالادان العان اسەرىڭ قالاي؟», دەدى. برازيليا ارحيتەكتۋراسى ەرەكشە ەكەنىن, سونىمەن بىرگە بۇكىل قالانىڭ بىرىڭعاي ۇلگىدە بولعانى ءبىرتۇرلى كورىنەتىنىن ايتتىم. «دۇرىس بايقاپسىڭ. ءبىر ستيلدە سالىنسا كەز كەلگەن قالا ەسكىرىپ قالاتىنىن ەسكەرۋ كەرەك. استانانى ءارتۇرلى ۇلگىدە سالىپ جاتقانىمىز سوندىقتان», دەدى پرەزيدەنت. سول ساپاردان جازعان رەپورتاجىمىزداعى « ۇلى ساۋلەتشى وسكار نيمەيەردىڭ قاناتتى قيالىنان تۋعان وسىناۋ قالا شىنىندا دا ارحيتەكتۋرا ونەرىنىڭ قايتالانباس تۋىندىسى. سونىمەن قاتار برازيليا ساۋلەتى ۋاقىت اتتى ۇلى كۇشتىڭ نەنى بولسا دا توزدىراتىنىن تانىتىپ تۇرعانداي» دەگەن سويلەمدەر («قاشاعان قۇرىقتاعان قازاقستان», «ەلوردا», 2010, 268-بەت) – ەلباسى سالعان ويدىڭ جەمىسى.
استانا ءبىز ءۇشىن ەلدىگىمىزدىڭ سيمۆولى, ەرلىگىمىزدىڭ سيمۆولى, مەملەكەت مىعىمدىلىعىنىڭ ايقىن ايعاعى, باقىتتى بولاشاعىمىزدىڭ بەرىك كەپىلى. مەملەكەت قۇرا الاتىنىمىزدى, ەل بولىپ تۇرا الاتىنىمىزدى, ەل بولعاندا دا مىقتى ەل بولاتىنىمىزدى, تاۋەلسىزدىك تابالدىرىعىن وزىمىزبەن بىرگە اتتاعان ەلدەردىڭ الدىنا شىعا الاتىنىمىزدى اۋەلى ءبىزدىڭ وزىمىزگە شىنداپ تانىتقان, ودان كەيىن ءبىزدىڭ ءدال مۇندايلىق جاسامپازدىق قۋاتىمىز بارىن ءدۇيىم دۇنيەگە العاش تانىتقان وسى اتىڭنان اينالايىن استانا – قازىرگى نۇر-سۇلتان ەدى!
وسى ماقالاعا كىرىسكەندە پرەزيدەنتتىڭ «تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» اتتى كىتابىنا تاعى ءبىر كوز جۇگىرتكەن ەدىم. سونى قاراپ وتىرىپ, «وسىنى شىنىمەن ءبىز جاسادىق پا؟» دەگەن سويلەمگە قادالا توقتالدىم. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وزىنەن ءوزى سولاي سۇراپتى دا, وزىنە ءوزى قىسقا عانا ء«يا» دەپ جاۋاپ قايتارىپتى. ءبارىمىزدىڭ دە قايتارار جاۋابىمىز بۇل.
ءيا, وسىنى شىنىمەن ءبىز جاسادىق!
ءيا, ءبىز تاۋەلسىزدىك تاڭىنىڭ اتقانىنا ءۇش جىل دا تولماي جاتقاندا وسىنداي شەشىم قابىلداي الدىق.
ءيا, ءبىز شەشىم قابىلدانىسىمەن ىسكە بەل شەشە كىرىستىك تە, قىسقا مەرزىم ىشىندە الەمدىك ەڭ ۇزدىك ۇلگى-قالىپتارعا ساي كەلەتىن جاڭا قالانى جارقىراتىپ سالىپ شىعا الدىق. وسىنداي ءىرى دە يگىلىكتى ءىستى از ۋاقىتتىڭ اياسىندا اتقارعان حالىقتىڭ قولىنان ءبارى دە كەلەتىنىنە ەندىگى جەردە ەشقانداي كۇمان قالماۋعا ءتيىس.
استانا ءبىزدىڭ ءۇمىتىمىزدى ۇرلەدى, سەنىمىمىزدى سەرپىلتتى, ايبىنىمىزدى ارتتىردى, كۇشىمىزدى كورسەتتى. قازاقپىز, ەلمىز, حالىقپىز, ۇلتپىز دەگىزدى!
ءبىزدىڭ ءبارىمىزدى ەركىن, ەگەمەن ەل قۇرا الاتىنىمىزعا, مىنا اۋمالى-توكپەلى دۇنيەدە, وسىناۋ جۇمىر جەردىڭ بەتىندە مىعىم مەملەكەت بولىپ بەرىك تۇرا الاتىنىمىزعا كامىل سەندىرگەن كۇش – استانا. تاۋەلسىزدىك تاريحىنداعى ەڭ ءساتتى جەڭىسىمىز دە – استانا, ەڭ ءتاتتى جەمىسىمىز دە – استانا.
استانا يدەياسىن سول قيىن كەزدە قولداعان, ەل باستاعان ازاماتىنا ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىردى بەرىپ, سەنىم كورسەتكەن, كۇردەلى ماسەلەلەردى ەركىن, كەڭ قۇلاشپەن شەشۋگە مۇمكىندىك جاساعان, اقىرى اسا اۋىر مىندەتتى ابىرويمەن اتقارىپ شىققان حالقىمىزدىڭ ەلدىك قاسيەتتەرىنە قايران قالماسقا, ءتانتى بولماسقا ءاددىمىز جوق ءتىپتى.
ءبىز – قابىرعالى حالىقپىز. جاراتقان يەمىز بىزگە ۇلان-بايتاق جەر بەرگەن, سول جەردىڭ ءۇستىن دانگە تولتىرعان, استىن كەنگە تولتىرعان, بارىنەن بۇرىن – سول جەردى ەر كوڭىلدى دارقان ەلگە تولتىرعان. ءبىزدىڭ باستى باعىمىز دا, باياندى باقىتىمىز دا وسىندا.
«مەن وسى ءىستى باستادىم, ەلىم سەنىپ, سوڭىمنان ەردى. مەملەكەت قۇرۋدا دا, استانا سالۋدا دا سولاي بولدى. وسىدان ارتىق باقىت بار ما؟», دەپ ەدى ەلباسى بىزگە بەرگەن سۇحباتىندا. ناقتىراق ايتقاندا, اقورداداعى كابينەتتە جاسالعان سۇحباتتىڭ قاعازعا تۇسىرىلگەن ءماتىنىن الدىن الا كورسەتۋگە اپارعاندا وسى سوزدەردى قولجازبانىڭ شەتىنە ءوزى قوسىپ جازىپ ەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باقىتىنىڭ باياندىلىعىنا داۋسىز دالەلدىڭ ءبىرى – ءوزى سالدىرعان ەلورداسىنىڭ وزىنە تۇرعىزىلعان ەرەكشە ەسكەرتكىشكە – نۇر-سۇلتان قالاسىنا اينالۋى. استانانى قازاق ەلىنىڭ قاق ورتاسىنا – ارقاعا الىپ كەلۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ سان عاسىرلارعا سوزىلعان ۇلى كوشىن دىتتەگەن جەرىنە جەتكىزگەن, مەجەلى مەكەنگە ماڭگىلىك قازىق قاعىپ, مەملەكەت تاۋەلسىزدىگىن تۇپكىلىكتى تياناقتاعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەرلىگىنىڭ زامانداستارى تاراپىنان ۋاقتىلى باعالانۋى – ەلدىگىمىزدىڭ ەسەيگەندىگىنىڭ كەلىستى كورىنىسى.
نازارباەۆ سىندى جاھاندىق اۋقىمداعى ساياساتكەرلەر ءار قاراعان سايىن جاڭاشا جارقىرايتىن الۋان قىرلى اق الماستى ەلەستەتەدى. ءبىز سول اق الماستىڭ ءبىر قىرىن عانا ءسوز ەتىپ بايقادىق.
ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
