1 جەلتوقساننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى رەتىندە بەلگىلەنۋى تەگىن ەمەس ەدى. جوعارىدا اتالعان زاڭ جوباسىن قابىلداۋ بارىسىندا سول كەزدەگى سەنات سپيكەرى قايرات ءمامي: «تاۋەلسىزدىكتىڭ قاينار كوزى 1991 جىلى 1 جەلتوقساندا ەلىمىز العاش رەت بۇكىلحالىقتىق سايلاۋ ناتيجەسىندە ءوزىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن سايلاپ العاننان باستالعان بولاتىن. سوندىقتان دا بۇگىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن سايلاعان كۇن – مەملەكەتتىك مەرەكە كۇنى بولىپ بەكىتىلدى. بۇل شەشىم ارقىلى ءبىز ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ۇلى تۇلعا ەكەنىنە, كورەگەن كەمەڭگەرلىگىنە عانا ءتيىستى باعا بەرىپ وتىرعان جوقپىز. وسى شەشىم ارقىلى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ دامۋ جولىنداعى پرەزيدەنت ينستيتۋتىنىڭ مارتەبەسىنە جانە وسىدان 20 جىل بۇرىنعى ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ پرەزيدەنت ينستيتۋتىنىڭ كەرەكتىگىن ءوزىنىڭ ساليقالىلىعىمەن تاڭداعانىنا ءتيىستى باعا بەرىپ وتىرمىز دەپ ويلايمىن. سوندىقتان دا وتانداستارىمىز وسى شەشىمىمىزدى, وسى سىيدى دۇرىس قابىلدايدى دەگەن سەنىمدەمىن», دەپ اتاپ وتكەن-ءدى.
حالقىمىز دا 1 جەلتوقساننىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن تەرەڭ تۇسىنەدى. ويتكەنى بۇل كۇنى ەلدىگىن دالەلدەپ مەملەكەت باسشىسىن تاڭداعان بولاتىن.
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىن تويلاۋ حالىقتىڭ بىرلىگىن نىعايتا تۇسەدى. وسى ورايدا سەنات دەپۋتاتى مۇرات باقتيار ۇلى: «2011 جىلى سەناتتىڭ ءبىر توپ دەپۋتاتىنىڭ ۇسىنۋىمەن تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى رەسمي مەرەكە رەتىندە بەكىتىلدى. جالپى, تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى الەمنىڭ باسقا مەملەكەتتەرىندە دە تويلانادى. بۇل ەل باسقارۋ لاۋازىمىن اتقارعان تۇلعاعا, پرەزيدەنت لاۋازىمىنا, ۇعىمىنا دەگەن قۇرمەت. حالىقتى بىرىكتىرەتىن, ەلدىكتى ەڭسەلەندىرگەن تۇلعاعا دەگەن كوپتىڭ قۇرمەت-قوشەمەتىنىڭ كورىنىسى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەڭبەگىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. ويتكەنى تاۋەلسىز جاڭا مەملەكەتتىڭ نەگىزىن قالاعان, ەلىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىن دا قالىپتاستىرعان, ەلىمىزدىڭ شەكاراسىن نىقتاپ بەرگەن دە ەلباسى. مەملەكەتتەگى ءارتۇرلى ەتنوستاردىڭ ءبىر شاڭىراق استىندا بەيبىت ءومىر ءسۇرۋى دە ەلباسى ساياساتىنىڭ جەمىسى. سول سەبەپتى مۇنداي ەرەن ەڭبەكتىڭ ەسكەرىلۋى كەرەك» دەيدى.
پرەزيدەنتتىڭ جەتىستىكتەرىن ۇلىقتاۋ, قۇرمەت كورسەتۋ الەمدىك تاجىريبەدە قالىپتاسقان ءۇردىس. بۇل ءداستۇردى ءارى قاراي ساباقتاستىرعان مەملەكەتتەردىڭ قاتارى از ەمەس. ماسەلەن, اقش-تا اقپاننىڭ ءۇشىنشى دۇيسەنبىسى – پرەزيدەنت كۇنى. بۇل كۇنى – مەملەكەتتە دەمالىس. اقش-تىڭ العاشقى پرەزيدەنتى دجوردج ۆاشينگتوننىڭ تۋعان كۇنى 22 اقپان ەكەنى بەلگىلى, الايدا مەرەكەنى ناقتى ءبىر داتاعا بەلگىلەمەۋىنىڭ وزىندىك سەبەپتەرى بار ەكەن. اقش-تىڭ 16-شى پرەزيدەنتى اۆراام لينكولننىڭ تۋعان كۇنى 12 اقپان مەملەكەتتىڭ بىرنەشە شتاتىندا حالىق اراسىندا مەرەكەگە اينالىپ كەتكەن. سوندىقتان 1971 جىلى كونگرەسى قوس پرەزيدەنتتىڭ تۋعان كۇنىن ەسكەرىپ, اقپان ايىنىڭ ءۇشىنشى دۇيسەنبىسىن فەدەرالدى كۇشى بار مەرەكە رەتىندە بەلگىلەيدى. بۇل تەك ەكى پرەزيدەنتتى ەسكە الۋمەن شەكتەلمەي, بارلىق مەملەكەت باسشىلارىن ۇلىقتاۋ كۇنىنە اينالعان. اقپانداعى وسى مەرەكەدە اقش-تاعى ۆاشينگتون جانە باسقا دا قالالاردا مەرەكەلىك شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, فەستيۆالدار وتەدى.
مەملەكەت باسشىسىنا ارنايى كۇن بەلگىلەگەن ەلدەردىڭ تاعى ءبىرى – وڭتۇستىك افريكاداعى بوتسۆانا مەملەكەتى. بۇل ەلدە پرەزيدەنت كۇنىن 2006 جىلعا دەيىن ەكى كۇن قاتارىنان تويلاپ كەلگەن. شىلدەنىڭ العاشقى دۇيسەنبى جانە سەيسەنبىسىنە بەلگىلەنگەن مەرەكەنى 2006 جىلى شىلدەنىڭ ءۇشىنشى دۇيسەنبىسىنە اۋىستىرعان. بۇل مەرەكەدە تاۋەلسىز بوتسۆانانىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى سەرەتسە كحامادان باستاپ ودان كەيىنگى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ دا اتتارى ەسكەرىلىپ, قۇرمەتكە بولەنەدى.
ۇلىبريتانيادا 8 ماۋسىمدا پاتشايىمنىڭ تۋعان كۇنىن تويلايدى. ەليزاۆەتانىڭ ۇلىبريتانيادان بولەك اۋستراليا, كانادا, جاڭا زەلانديا, سولومون ارالدارى مەن يامايكا سىندى دوستاستىق ەلدەرىنىڭ پاتشايىمى ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل كۇن باسقا مەملەكەتتەردە دە رەسمي مەرەكە.
ال يسلانديا حالقى 14 مامىردا پرەزيدەنت كۇنىنە وراي دەمالادى. وسى كۇندى ءبىرىنشى پرەزيدەنتتىڭ ەمەس, مەملەكەتتىڭ بەسىنشى پرەزيدەنتى ولاۆرۋا راگنارا گريمسسوننىڭ تۋعان كۇنىمەن بايلانىستىرادى. 1966 جىلى بيلىك باسىنا كەلگەن كوشباسشىنىڭ تۋعان كۇنىندە مەملەكەتتە تۋلار كوتەرىلىپ, مەرەكەلىك كەشتەر ۇيىمداستىرىلادى. انگولادا پرەزيدەنت كۇنىن ۇلتتىق قاھارماندار كۇنى دەپ اتايدى. الايدا ايتۋلى مەرەكە ەلدىڭ العاشقى پرەزيدەنتى انتونيو اگوستينو نەتونىڭ تۋعان كۇنىنە بەلگىلەگەن.
ەر ەسىمى قاشاندا ەل ەسىندە ەكەنىن تاريح تا, بۇگىنگى مەرەكەلەر دە دالەلدەپ كەلەدى. حالقىنىڭ قامىن جەگەن اسىل تۇلعالاردىڭ ەڭبەگىن ەسكە الۋ, ولاردى قۇرمەتتەۋ – ەل بىرلىگىن نىعايتا ءتۇسۋدىڭ جارقىن جولى. ء«بىزدىڭ ەلىمىزدە دە وسىنداي. 1 جەلتوقسان – تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىن – قازاقستان حالقىنىڭ ىنتىماعىن ۇيىستىرعان, بىرلىگىن بەكەمدەگەن مەرەكە دەپ ايتۋعا تولىق حاقىمىز بار.
