وتىرىسقا سەنات توراعاسى داريعا نازارباەۆا, سەنات دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جانە باسقا وبلىس اكىمدەرىنىڭ, نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارى اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى, سونداي-اق وسى سالاداعى حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ باسشىلارى مەن وكىلدەرى, ساراپشىلار مەن ماماندار قاتىستى.
ەلىمىزدىڭ ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ بايانداما جاسادى. ول قازاقستاننىڭ «جاسىل» ەكونوميكاعا كوشۋى جونىندەگى تۇجىرىمداماسى اياسىندا 2030 جىلعا قاراي ەلدەگى قالدىقتاردى وڭدەۋ ۇلەسى 40 پايىزعا, 2050 جىلعا قاراي 50 پايىزعا دەيىن جەتۋى ءتيىس ەكەنى تۋرالى سەناتورلاردى حاباردار ەتتى. ول سونداي-اق ەلەكتر ەنەرگياسىن الۋ ماقساتىندا قالدىقتاردى ورتەۋدى جانە ودان ءارى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىمەن بىردەي ەلەكتر جەلىلەرىنە بەرۋدى كوزدەيتىن «Waste to Energy» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى ايتتى. «بۇل جوبا قالدىقتاردى پوليگونداردا كومۋ كولەمىن ەسەلەپ قىسقارتۋعا عانا ەمەس, سونداي-اق وسى باعىتقا ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى مينيستر.
سەنات توراعاسى داريعا نازارباەۆا ءوز سوزىندە تۇرمىستىق جانە ونەركاسىپ قالدىقتارىن جيناۋ, كادەگە جاراتۋ جانە قايتا وڭدەۋ پروبلەماسىن شەشۋدە جۇيەلى ءتاسىل قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.
سەنات باسشىسى ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ جانە كادەگە جاراتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاما ازىرلەۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. «بۇگىندە مينيسترلىك جاڭا ەكولوگيالىق كودەكس بويىنشا جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋدا. مەملەكەتتىك باعدارلاماسىز, باعىت-باعدارسىز ءبىز ەرتەڭ ەكولوگيالىق كودەكستى قالاي قابىلدايتىنىمىز ماعان بەلگىسىز بولىپ وتىر. بىزدە قازىردىڭ وزىندە تۇجىرىمداما بار, ول 2013 جىلعى دەڭگەيدە قالعان, التى جىل وتسە دە ءارى قاراي قوزعالىس جوق. وسىنىڭ ءبارىن سىزدەن قاتاڭ سۇرايتىن بولامىز, ويتكەنى بۇل ماسەلەلەردى ودان ءارى كەيىنگە قالدىرۋعا بولمايدى», دەدى سەنات باسشىسى مينيسترگە.
سەنات توراعاسى بۇل رەتتە پوليگونداردا ازىق-ت ۇلىك جانە قۇرىلىس قالدىقتارىن كومۋگە تىيىم سالۋعا اسىقپاۋ كەرەك دەپ سانايدى. سالالىق مينيسترلىكتىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, مۇنداي تىيىم 2020 جىلدان باستاپ ەنگىزىلەدى. «ال ونى قايدا جىبەرەتىنىمىزدى بىلگىمىز كەلەدى. ۇكىمەت نەمەسە زاڭدار قانداي دا ءبىر بالاما بولۋى ءۇشىن نە ۇسىنا الادى؟ بۇل ماسەلە ازىرگە تولىق پىسىقتالماعان دەپ سانايمىن, سوندىقتان وعان تىيىم سالۋعا بولمايدى. ويتكەنى ەرتەڭ ادامدار جۇمىس ىستەپ جاتقان پوليگونداردى جازالاۋ باستالادى. بۇل ءمان-ماعىناسىز ماسەلە بولادى», دەدى داريعا نازارباەۆا.
د.نازارباەۆا قازاقستان اۋماعىنداعى راديواكتيۆتى قالدىقتار ماسەلەلەرىنە جەكە توقتالدى. ول زالالدى قالدىقتار ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرىپ جاتقان كەزدە مەديتسينالىق شىعىنداردىڭ ءمانىسى جوقتىعىن اتاپ ءوتتى: «تۇرمىستىق قالدىقتاردان باسقا, بىزدە 170 ميلليون تەكشە مەتر راديواكتيۆتى قالدىقتار جيناقتالىپ قالعان. ول جاي عانا توپىراق پەن اتموسفەرانى لاستاپ قانا قويمايدى, بارشاعا ءولىم قاۋپىن توندىرەدى».
سالالىق كوميتەت توراعاسى ءالي بەكتاەۆ ۇكىمەت ساعاتى بارىسىندا ەلىمىزدە قالدىقتاردى باسقارۋ جونىندەگى, ونىڭ ىشىنە ونەركاسىپتىك جانە تۇرمىستىق قالدىقتار بويىنشا مونيتورينگ, قايتا وڭدەۋ جانە كادەگە جاراتۋ ەنەتىن جۇيە جوق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ەلدىڭ ورنىقتى دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەدى.
شاراعا قاتىسۋشىلار الدىندا ونەركاسىپ جانە ءوندىرىس قالدىقتارىمەن جۇمىس ىستەۋ جونىندەگى قاۋىمداستىقتىڭ توراعاسى الەكساندر ريابينين, قاراعاندى قالاسىنداعى «گوركومترانس» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ۆيكتور يۆانوۆ, قوستاناي وبلىسىنداعى ليساكوۆ قالاسىنىڭ قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار پوليگونىن پايدالانۋشى «يلين» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى يننا امان, «وپەراتور روپ» سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى مەدەت قۇمارعاليەۆ ءسوز سويلەدى.
سەنات دەپۋتاتتارى ۇكىمەت ساعاتىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەتكە جىبەرىلەتىن ۇسىنىمداردى ازىرلەدى.
