ەكىنشى كۋرستا ءجۇرىپ رەسپۋبليكالىق كونكۋرستارعا قاتىسىپ, كورمەلەرگە سۋرەتتەرى قويىلدى. وسى بايگەگە قاتارلاستارى عانا ەمەس, ءوزىن وقىتاتىن, بەينەلەۋ ونەرىنە ەتەنە ەتىپ, قابىلەتىن ۇشتايتىن ۇستازدارى دا قاتىسىپ ەدى. الايدا, جۇيرىكتىڭ اتى – جۇيرىك! ماعاۋيانىڭ ەڭبەگى جاندى. مىنە, وسى جەتىستىك ول ماعىنالى تىرلىك كەشكەن بارلىق جىلدارىنا ۇلاستى. ول قازاقستان لەنين كومسومولى سىيلىعىنا ۇسىنىلدى. ەڭبەگى عاجاپ ەدى! بىراق, اتتەگەن-ايى, وتە المادى, سىيلىقسىز قالدى...
ارادا ۋاقىت ءوتتى. شىعارماشىلىعى شىڭدالعان, ەسىمى وداققا ءماشھۇر بولا باستاعان م.امانجولوۆ قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنا ۇسىنىلدى. ەڭبەكتەرى بۇرىنعىدان دا عاجاپ, تامىرلى, تاعدىرلى بولاتىن. ول ەلدىڭ باتىلى بارا بەرمەيتىن, ايتۋعا اۋىزى جاسقاناتىن قازاق حالقىنىڭ قاسىرەتى تۋرالى سان ءتۇرلى تاقىرىپقا باردى. «اقتابان شۇبىرىندى...», اشتىق وقيعالارى, قازاعىم دەگەن الاشتىقتاردىڭ كوڭىلىن تەربەگەن ويلار... وسىنىڭ ءبارىن مىڭ بوياۋلى, ايتارى ارىدە جاتقان سۋرەتتەرى ارقىلى ەلگە جەتكىزسەم دەدى. سويتسەك, بوياۋ تىلىمەن-اق قازاقتىڭ قاسىرەتىنىڭ ءبارىن اشىپ بەرۋگە بولادى ەكەن. ءدال سولاي ەكەنىن جەلتوقسان كوتەرىلىسىنەن كەيىن ءىزىن تىمىسكىلەگەن, كەنەپتەگى سۋرەتتەرىنەن سۇرقاي وقيعالار ىزدەگەن «مىقتىلار» شەبەرحاناسىنا تۇندەلەتىپ كەلىپ, ءاربىر دۇنيەسىنە ءۇڭىلىپ, «مىنا سۋرەتىڭ نە تۋرالى؟» دەپ, ابدەن ساۋالدان كەيىن ساۋال بەرىپ, ىشكى ويىن بىلمەككە ۇمتىلعاندا ءوزىنىڭ نەندەي تاقىرىپتاردى قوزعاعانىن ءبىر-اق ءبىلدى. سويتسەك, ماعاۋيا الگىندەي جابىق تاقىرىپتاردى قوزعاۋ ارقىلى قازاق جاستارىنىڭ ساناسىنا ساۋلە جۇگىرتىپتى. ادەبيەت الەمىندە ءىلياس ەسەنبەرلين, ولجاس سۇلەيمەنوۆ, اقسەلەۋ سەيدىمبەكوۆ, شونا سماحان ۇلى جانە باسقا دا اعالارىمىز قانشالىقتى ىقپال ەتسە, بەينەلەۋ ونەرىندە ماعاۋيا ءدال سولارداي ءىز تاستاپتى.
م.امانجولوۆ قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعىن دا الا المادى. ول وعان وكىنگەن جوق. الايدا, ىشىندە ەڭبەگىم ادال باعالانبادى-اۋ دەگەن جامان وي قالدى. دەسە دە وعان قيراعان جوق! شامىرقانىپ, شابىتتانىپ كەتتى. ارىپتەستەرى بارا بەرمەيتىن تىڭ ويلارعا قۇرىلعان سۋرەتتەرىن جازۋعا اسىل ۋاقىتىن ارنادى. كۇنىن – تۇنگە, ءتۇنىن – كۇنگە ۇلاستىردى. بالكىم, شارشاعان دا شىعار. ادىلەتسىزدىك, ارينە, شارشاتادى. كەيبىر كىسىلەر ماعاۋيانىڭ وسىندايدا ءسال بوساڭسىعان ساتتەرىنە كۋا...
– ماعاۋيا سيرەك تالانت ەدى. ول تۋرالى ماعان جازۋعا ىقپال ەتكەن اقسەلەۋ سەيدىمبەكوۆ. شەبەرحاناسىنا باردىم, جازعان شىعارمالارىن كوردىم. تۋىندىلارىن تامسانا قاراي ءجۇرىپ وزىمەن تىلدەستىم. ءبىلىمدار جىگىت ەكەنىنە كوزىم جەتتى. سويتسەم, ول ءار شىعارماسىنىڭ تاقىرىبىنا وراي قاتتى ىزدەنەدى ەكەن. كوركەم دۇنيەلەردى دە وقيدى, ءتىپتى ارحيۆكە دە باراتىنىن ءبىلدىم, – دەپ ەسكە الادى اقىن ءجۇرسىن ەرمان. ءوزىنىڭ رەسپۋبليكالىق گازەتكە پورترەتتىك ماقالاسىن جازعانىنا مارقايادى.
م.امانجولوۆ تۋرالى كوپ جازىلىپتى. رەسپۋبليكالىق بارلىق گازەتتەردە ەسىمدەرى ەلگە ايگىلى جۋرناليستەر, اقىندار, قالام ۇستاعانداردىڭ تالايى وي تولعاپتى. سولاردىڭ ءبىرى بۇگىندە قازاقتىڭ قابىرعالى قالامگەرى اتانعان قالي سارسەنباي.
– «ماعاۋيا امانجولوۆ» اتتى البوم-كىتاپتى جاساۋ كەزىندە سول ماتەريالاردىڭ ءبارىن وقىپ شىقتىق. ماكەڭ قاعازعا وتە مۇقيات ەكەن. ءوزى تۋرالى جازىلعان گازەت-جۋرنالداردىڭ ەكى-ۇشەۋى, ءتىپتى ون شاقتىسىن كەزىكتىردىك. اراسىندا وداقتىق باسىلىمدار دا بار. ءبىز قالام قايراتكەرلەرىنىڭ, ونەر زەرتتەۋشىلەرىنىڭ, سۋرەتشى ارىپتەستەرىنىڭ ايتقان لەبىزدەرىن ىزدەدىك. ىشىنەن ەرەكشە ويلارىن ءىلىپ الدىق. ءوزىمىز قۇراستىرعان (ك.مولداباەۆا – جارى, ق.امانجولوۆا – قىزى, ت.ايتباي ۇلى – پۋبليتسيست-جازۋشى) الگى كىتاپتا وتىزدان استام پىكىر يەلەرى قامتىلدى. ارقايسىسى ءار قىرىنان كەلەدى. ويتكەنى ماعاۋيا كوپ قىرلى سۋرەتشى ەكەن. كىتاپ قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە جارىق كوردى. قارجىلاندىرعان شىعىس قازاقستان وبلىستىق اكىمدىگى. وبلىس اكىمى دانيال كەنجەتاي ۇلى احمەتوۆ سۋرەت ونەرىنىڭ شىن جاناشىرى ەكەن. وسكەمەندە كورمەسىن وتكىزدى, الماتىدان باراتىن قوناقتاردىڭ بارىپ-كەلۋ شىعىنىن كوتەردى. البوم-كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىن جاسادى. قالاي عانا وسىنداي ازاماتقا رازى بولماسسىڭ؟ – دەدىم مەن.
ەگەر ماعاۋيا ارامىزدا جۇرسە, بۇگىنگى كۇنى مەرەيلى 70 جاسىن تويلار ەدىك. بار ما, جوق پا – بەلگىسىز. ارينە وتە اۋىر. سوندىقتان دا وقىلعان قۇراندا اتى اتالمادى. ومىرلىك سىڭارى, سۋرەتشى كۇلبايراش مولداباەۆا باستاپ, ءۇش قىزى قوستاپ وتكىزگەن اس داستارقانىندا ءسوز العاندار نە دەرگە بىلمەي داعداردى. «ول – ءتىرى», دەدى ءبىرى. «ول كوككە ۇشىپ كەتكەن شىعار» دەدى – ەكىنشىسى. ويتكەنى اردا ازاماتتىڭ ولگەنىن كورگەن ەشكىم جوق. حابارسىز كەتكەنىنە 24 جىل بولىپتى...
ماعاۋياداي سيرەك تالانت شىعارمالارى ارقىلى جاساي بەرەدى. ول ءۇشىن, ونىڭ ونەرىن شىنايى باعالايتىن ۇرپاق كەرەك. ءوزى تۋعان قاراعاندى وبلىسىندا دا ەسكە الاتىن, ەسكەرەتىن كىسىلەر تابىلادى. ويتكەنى ونىڭ بەينەلەۋ ونەرىندەگى قالدىرعان ءىزى ايرىقشا. ءبىر عانا وڭىرگە, ايماققا ارنالماعان. وندا قالىڭ قازاقتىڭ تالايلى تاعدىرى بار.
تالعات ايتباي ۇلى,
جۋرناليست
