رۋحانيات • 27 قاراشا, 2019

اتتان تۇسپەگەن ازامات (قايراتكەر جاندار كارىباي ۇلى تۋرالى ءبىر ۇزىك سىر)

701 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن
اتتان تۇسپەگەن ازامات (قايراتكەر جاندار كارىباي ۇلى تۋرالى ءبىر ۇزىك سىر)

ءبارى دە بالالىق شاقتان باستالادى عوي, ونىڭ بالالىق شاعى كەرەمەت ءتاتتى بولماسا دا, اناۋ ايتقانداي اششى دا بولعان جوق. ءتاتتى بولماعانى, جاندار سوعىس جەڭىسپەن اياقتالعان جىلى مەكتەپكە بارعان. ەل ءالى ەسىن جيناي قويماعان كەز. كوپ نارسە جەتىسپەيدى. اسىرەسە وقۋ قۇرالدارى. ال بالالاردىڭ وقۋعا ىنتا-ىقىلاسى ەرەكشە. اششى بولماعانى, امىرەقىز انانىڭ بار تىلەۋى جالعىز ۇلدىڭ ۇستىندە. وتاعاسى ەرتە قايتىس بولعان. جانداردىڭ الدىنداعى 5 قىز تۇرمىستا. ۇيدە انالى-بالالى ەكەۋى عانا. ءالى مۇشەلگە دە تولماعان 12 جاستاعى بالاعا 14 شاقىرىم جەردەگى اۋدان ورتالىعى ۆاننوۆكاعا (قازىرگى ت.رىسقۇلوۆ) جاياۋ قاتىناپ وقۋ وڭاي ەمەس. وسىنى ەسكەرگەن مەكتەپ ديرەكتورى, لەنين وردەندى ۇستاز سەرج ءامىرحانوۆ اعاي وعان مەكتەپ جانىنداعى ينتەرناتتان ورىن بەرگىزگەن.

«اناشىم دا ەكى كوزى ءتورت بولىپ ىنتىعا, قارا جولعا قاراۋمەن بولادى-اۋ دەيمىن. ونى مەن كەلگەندە «كەلدىڭ بە, ق ۇلىنىم!» دەپ قۇشاعىنا العان كەزدە داۋسىنىڭ دىرىلىنەن, جانارىندا مول­تىل­دەپ ماڭدايىما تىرس-تىرس تامعان جاسىنان بايقايتىن ەدىم. داستارقان جايىپ بارىن اۋزىما توسادى. اسىرەسە, جۇمىرتقا تۋراپ بەرەتىن, مەن جاقسى كورە­تىن نانسالما. نە اپكەلەرىم, نە جەڭگە­لەرىم, تاماقتى تاتىمدى ەتىپ ىستەي­تىن. قۇداي قوسقان قو­سا­عىم دا وسى كۇنگە دەيىن قانشا تىرىسسا دا, ءدال انامداي نانسالمانى ءدامدى دايىنداي العان ەمەس. انامنىڭ تاماعىن اڭساۋمەن ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىن.

«اناما نە جاقسىلىق جاسادىم؟» دەپ ءجيى-ءجيى ويعا قالامىن. ء«تۇن ۇيقىسىن ءتورت ءبولىپ, شىعارعا جانى بەيىل, اۋىرىپ قالسام بايەك بولىپ بىرگە اۋىرعان, جالعىز ۇلىنىڭ اماندىعىن اللادان جالبارىنا تىلەگەن, ۋايىممەن جۇدەگەن ونىڭ ءبىر كۇنى تۇگىلى ءبىر ءساتىن دە وتەي المادىم-اۋ» دەپ وكىنەمىن. كانيكۋل كەزىندە وعان جاردەم بولسىن دەپ الىمە قاراي كولحوزدا جۇمىس ىستەدىم. كەزەك كەلگەندە پادانىڭ مالىن باقتىم. وگىز جەككەن ماجار اربامەن فەرماعا ءشوپ تاسىدىم, ءۇيدىڭ تىرلىگىنە قاراستىم. قارلىعاشتىڭ قاناتىمەن سۋ سەپكەنىندەي بولسا دا, اناما پايدام ءتيسىن دەپ قاراپ وتىرمادىم. ونىنشىنى بىتىرگەن سوڭ سەرج اعاي «الماتىداعى شەت تىلدەر ينس­تيتۋتىنا ءبىر ورىن بەرىپ جاتىر, نەمىس تىلىنەن بەرەتىن اپايىڭ ليديا يۆانوۆنا شتراۋس سەنى ۇسىنىپ وتىر, بارعانىڭ دۇرىس, شىراعىم» دەپ اقىلىن ايتقاندا, «راحمەت, اعاي, انام ەگدە تارتىپ قالدى. الىسقا ۇزاي المايمىن. جامبىلداعى زووتەحنيكالىق-مالدارىگەرلىك تەحنيكۋمعا بارعىم كەلەدى» دەگەنمىن. ۇستاز ءسال ويلانىپ, «مۇنىڭ دا ءجون» دەپ قۇپتاعان-دى.

انا بىتكەن پەرزەنتىنىڭ جاقسى بول­عانىن قالايدى عوي. ۇلىنىڭ مەكتەپ­تى ۇزدىكتەر قاتارىندا جاقسى ۇلگەرىممەن بىتىر­گەنىن بىلەتىن امىرەقىز انا: «جان­دار­جان, جالعىزدىڭ جارى – قۇداي, ماعان الاڭدايمىن دەپ ويداعى وقۋىڭدى وقي الماي قالما» دەگەن مەكتەپ ءبىتىرىپ جاتقانىندا. بىراق ۇلى ءوز قالاۋىمەن «مال دوقتىردىڭ» وقۋىنا باراتىنىن ايتقان. شىن مانىندە, جۇرەك تۇكپىرىندە «قازمۋ-ءدىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە وقىسام عوي» دەگەن ارمان جاتقان-دى. «وعان كەيىن ۇلگەرە جاتارمىن. ازىرگە ەرتەرەك ماماندىق الىپ, اپاما نان جەگىزسەم» دەگەن تاعى ءبىر وي ونى جامبىل زووتەحنيكالىق-مالدارىگەرلىك تەحنيكۋمىنا جەتەلەي جونەلگەن. بۇل وقۋ ورنى سول كەزدە وسى توڭىرەكتەگى مىقتىلاردىڭ ساناتىندا.

بۇل جاندار اعانىڭ «اناشىم – اردا­عىم» اتتى ەستەلىك-ەسسەسىنەن ءۇزىندى.

تەحنيكۋمدى ۆەتتەحنيك ماماندىعى بويىنشا قىزىل ديپلومعا بىتىرگەن جان­دار اپاسىنىڭ اقىلىمەن جامبىل وبلى­سى جامبىل اۋدانى تانتى اۋىلدىق كەڭە­سى­نىڭ توراعاسى قىزمەتىندەگى ناعا­شى­­سى ايتابان تىلەۋقابىلوۆقا بارعان. ول كىسى: «سەن ەرتەڭ جامبىل اۋداندىق اتقا­رۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ايتباي نازار­بەكوۆكە بار, ديپلومىڭدى كورسەت, جاع­دايىڭ­دى ايت, ول جاقسى ادام, كومەك­تە­سە­دى», – دەدى. باردىم. كورىكتى, بيازى كىسى ەكەن. مۇقيات تىڭدادى دا, بىرەۋگە تەلەفون شالىپ: «قازىر ساعان ءبىر جىگىت بارادى, ونى «وكتيابر» كولحوزىنداعى ۆەتۋچاسكىگە جىبەر», – دەدى. باردىم. باستىق قولىما بۇيرىقتى ۇستاتتى.

العاشقى ايلىعىمدى العاندا قۋانى­شىم قوينىما سىيماي جەلدەي ەسىپ اۋىل­عا كەلىپ انامنىڭ الاقانىنا سالدىم. سول ءتۇنى انام ەكەۋمىز قۋانىشتان تاڭعا كوز ىلمەدىك. انام « ۇلىم جىگىت بولدى» دەپ قۋانعان شىعار, «مەن اناما العاشقى نانىمدى جەگىزدىم-اۋ» دەپ قۋاندىم. تاع­دىر­دىڭ جازعانى دا, قۋانىشىمىز ۇزاققا بار­مادى. ەكى اپتادان سوڭ, 1960 جىلدىڭ 21 مامىر كۇنى, «اناڭ قايعىلى قازاعا ۇشى­را­دى» دەگەن حابار كەلدى. مەن اكەلگەن اقشاعا العانى ءبىر قوراپ ءشاي, ءبىر كيلو قانت, قال­عانى قالتاسىندا ەكەن. ءومىرىم استان-كەستەن بولدى, جالعىز قالدىم. اپكەلەرىم, اتامنىڭ ءىنىسى, ناعاشىلارىم وزدەرىمەن-وزدەرى. قورجىن تامدا كەشكە دەيىن پاتەفون ويناتىپ تىڭدايتىنىم – قۇرمانعازىنىڭ «قايران شەشەم» كۇيى.

بۇگىندە سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىعىپ وتىر­عان قازىنالى قاريا جاندار كارى­باي­ ۇلى, ءارى قاراي اناسى دۇنيەدەن وزعان­­نان كەيىن ارتىندا الاڭدايتىن ەشتەڭە قالماعان جاندار باياعى ءبىر ارماننىڭ جالىنا جارماسىپ, قازمۋ-گە قۇجات تاپ­سىر­عان. 1965 جىلى وسى وقۋ ورنىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن قىزىل ديپلومعا ءبىتىرىپ, جولدامامەن جامبىل وبلىسىنا كەلدى. وبلىستىق ءبىلىم ءبولىمى مەركى اۋدانىنا جۇمساعان. جانداردىڭ جامبىلدان الىس­قا ۇزاعىسى جوق. جۇرەك تۇكپىرىندە سول باياعى «جۋرناليست بولسام» دەگەن وي بۇعىپ جاتىر. بىراق, جولدامامەن كەلگەن مامان كەمىندە ەكى جىل جۇمىس ىستەۋى كەرەك. وبلىس جامبىل اۋدانىنىڭ ورتا­لىعى اسا اۋىلىنداعى مەكتەپ-ينتەر­نات­قا نەمىس تىلىنەن مۇعالىم بولىپ بارۋدى ۇسىن­عان.

مۇعالىم بولا ءجۇرىپ ءارتۇرلى تاقىرىپتا جازعان ماقالالارى اۋداندىق, وبلىستىق گازەتتەردە ارا-تۇرا جاريالانىپ تۇرعان. جۋرناليست بولۋدان ءۇمىتى ۇزىلگەن ەمەس.

ساباقتى ينە ساتىمەن, جازعاندارى جوعارىداعىلاردىڭ نازارىنا ىلىككەن جاندار كارىباەۆ ءبىر كۇنى وبلىستىق پار­تيا كوميتەتىنەن شاقىرتۋ الدى. شاقىرعان – ۇگىت-ناسيحات ءبولىمى ءباسپاسوز سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, اقىن جاقسىلىق ساتىبەكوۆ. ول كىسىنىڭ قابىلداۋىندا سول كەز­دە وردابۇزار وتىزدىڭ ورتاسىنان اس­قان, كوزىلدىرىكتى كىسى وتىر ەكەن.

– بۇدان بۇرىن جابىلىپ قالعان جامبىل اۋدانى قايتادان اشىلعالى جا­تىر, – دەدى جاقسىلىق ساتىبەكوۆ امان­دىق-ساۋلىق سۇراسقاننان كەيىن. – اۋدان اشىلعاننان كەيىن ونىڭ ورگانى بولا­تىنى بەلگىلى. مىنا كىسى سول ورگان  اۋداندىق «شۇعىلا-رادۋگا» گازەتى­نىڭ رە­داك­تورلىعىنا تاعايىندالعان ساعات ارى­نوۆ اعاڭ. سەنىڭ جازاتىنىڭدى ەسكە­رىپ, وسى گازەت رەداكتسياسىنان قىزمەت ۇس­ىن­­­عا­لى وتىرمىز. كەلىسەسىڭ بە؟

كەلىسپەگەندە شە, قۋانا كەلىسكەن. جۋر­نا­ليست بولۋ جانداردىڭ ارمانى عوي. سول ارمان ورىندالعالى وتىرعاندا!..

– ارينە, كەلىسەمىن! – دەدى قۋانىشىن جاسىرا الماي.

– كەلىسسەڭ, ءارى قاراي جۇمىس جاعدايىن رەداكتورىڭ شەشەدى, – دەدى جاقسىلىق اعاسى «اڭگىمە ءبىتتىنى» اڭعارتىپ.

جاندار كارىباەۆ «جۋرناليستيكانىڭ مەكتە­بى» سانالاتىن اۋداندىق گازەت رەداكتسياسىندا قىزمەتتى بەت وقۋشىدان باستا­عان. سودان كوررەكتور, ادەبي قىزمەتكەر, اعا ءتىلشى, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, جاۋاپتى حاتشى, رەداكتوردىڭ ورىنباسارى, رەداكتور سىندى قىزمەت ساتىلارىنىڭ بارىنەن ءوتتى.

– ءتىلشى كەزىمدە ماقالا دايىنداۋ ءۇشىن اۋداننىڭ كەيبىر شارۋاشىلىقتارىنا جاياۋ بارعان ساتتەرىم بولعان. كوزبەن كورىپ, كوڭىلگە ءتۇيىپ جازعان ماقالا كوپ­شىلىك كوڭىلىنەن شىعاتىنى ءسوزسىز. جۋر­نا­ليست ءۇشىن ەڭ جاقسى جەتىستىك تە وسى. قازىر ينتەرنەتتەن الىپ جازىلعان ماقالا ونشا تۇششىم­دى بولا بەرمەيتىنىن ويلاسا ەكەن سول «جازعىش­تار».

بىردە «قاراكەمەر» سوۆحوزىنىڭ جا­مان­­كول شۇراتىنداعى تاۋارلى-ءسۇت فەرما­سىنان تاڭعى ساۋىن تۋرالى رەپورتاج دايىنداۋ جونىندە تاپسىرما الدىم. ءبىر كۇن بۇرىن بارىپ, قونا جاتىپ جازاتىنداي وندا مەنىڭ قايبىر ناعاشىمنىڭ ءۇيى بار. ون شا­قىرىمداي شاماسىنداعى فەرماعا ءتۇن جامىلىپ بارۋعا تۋرا كەلدى. ابىروي بولعاندا, اي جارىق. تاڭەرتەڭگى ساۋىنعا ۇلگەردىم-اۋ ايتەۋىر. ساۋىنشىلاردىڭ كەيبىرى تاڭعالىپ, ەندى بىرەۋلەرى اياپ جاتىر. سول جولعى رەپورتاجىم ءساتتى ءارى شىنايى شىقتى. رەداكتور دا, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى دە ريزا. سول ريزاشىلىق شارشاعانىمدى, كورگەن مەحناتىمدى دا ۇمىتتىرىپ جىبەردى, – دەيدى جاندار اعا ءوزىنىڭ تىلشىلىك قىزمەتىندە باستان كەشكەن ءبىر وقيعانى ەسكە الىپ.

كەڭەستىك كەزەڭدەگى پارتيالىق ءتارتىپ, قا­لىپتاسقان ءۇردىس بويىنشا رەداك­تور­لىق­تان الماتى جوعارى پارتيا مەكتەبىنە وقۋ­عا جىبەرىلگەن جاندار كارىباەۆ بۇل وقۋ ورنىن دا قىزىل ديپلومعا ءبىتى­رىپ, اۋدان­عا يدەولوگيالىق حاتشى بولىپ ورال­عان. اۋدانداعى الەۋمەتتىك-تۇر­مىس­تىق, ءبىلىم, مادەنيەت, مەديتسينا, ساۋدا سىن­دى سالالاردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ, سو­لارعا قولداۋ كورسەتىپ كومەكتەسۋ – مىن­دەتى.

وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنە ۇگىت-ناسيحات ءبولى­مى­نىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ اۋىسقان جاندار اعا پارتيا تاراعاندا وبلىستىق مادە­نيەت باسقارماسىنا باسشىلىققا تاعايىن­دال­عان.

– 1991 جىلى پارتيا تاراپ, كەڭەس ءداۋىرى كەلمەسكە كەتتى. مەن ول كەزدە وبكومدا كادر­لارمەن جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ ءبولى­مى­نىڭ مەڭگەرۋشىسىمىن. ومىربەك باي­گەلدى – وبلىس باسشىسى. ومەكەڭ ما­عان وبلىس مادەنيەتىن باسقارۋدى تاپ­سىر­عان. 1995 جىلى قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ ساي­لان­عانعا دەيىن مادەنيەت باسقار­ما­سىنا جەتەك­شى­لىك ەتتىم.

وبلىستى مەكەندەگەن ونداعان ۇلت­تار مەن ۇلىستار وكىلدەرىنىڭ رۋحاني-ما­دەني سۇرانىستارىن قاناعاتتاندىرۋ ماق­سا­تىندا ورىس, ۋكراين, تۇرىك, كۇردى, ازەر­باي­جان, نەمىس, تاتار-باشقۇرت, تاعى باسقا مادەني ورتالىقتار قۇرىلىپ, نەمىستىڭ «فرويندشافت», كۇردىنىڭ «ناي­نۋك», تۇرىكتىڭ «دەستەگيۋل», دۇنگەننىڭ «چۋن­تيان» ۇلتتىق انسامبلدەرى كورەرمەندەر كوڭى­لى­نەن شىعىپ, كوزايىم ەتتى. وبلىستىڭ ءار وڭى­رىندە ايتىسكەر اقىندار شورابەك ايداروۆتىڭ, ازىمبەك جانقۇليەۆتىڭ, سەرىك قاليەۆتىڭ مەكتەپتەرى قالىپتاستى. تىڭ­دارماندارىن تالانتتارىمەن تاڭ­دان­دىرعان, قازىردە ەلدى اۋزىنا قاراتىپ جۇرگەن اينۇر تۇرسىنباەۆا, كۇمىسكۇل سارسەنباەۆا, شىرىنبەك قويلىباەۆ, التىنكۇل قاسىمبەكوۆا, مۇحامەدجان تازا­بەكوۆ – كەزىندە مەكتەپ وقۋشىلارى ارا­سىندا وزا شاۋىپ بايگە العان جەڭىم­پاز­دار.

جىل سايىن ءبىر اۋىلدا نەمەسە قالادا وتكىزىلەتىن ەتنوگرافيالىق «دوستىق» فەس­تي­ۆالى وبلىستاعى ۇلتتار مەن ۇلىس­تار­دىڭ سالت-داستۇرلەرىن, مادەني مۇرالارىن قايتا جاڭعىرتۋعا, ۇلتتاردى ۇيىستىرۋعا تىكە­لەي ىقپال جاساعان, كەيىننەن رەس­پۋب­ليكا كولەمىندە قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سىنىڭ قۇرىلۋىنا سەبىن تيگىزگەن شارا بولعانىن ماقتانىشپەن ايتا الامىز.

بۇگىندە ءوڭىردىڭ ابىز اقساقالىنا اينال­عان قايراتكەر اعانى قازاق قوعامىنداعى جاعىمسىز جايتتار تولعاندىرادى, ويلاندىرادى. قوعامداعى كەلەڭسىز كورىنىستەر جاناشىر اعانىڭ جانىنا باتادى. ءتىپتى, «جۇرەگىنە شانشۋداي قادالادى» دەسەك تە, ارتىق ايتقاندىق بولماس.

– اتا زاڭىمىزدا جازىلعان دەمو­كراتيا­لىق, الەۋمەتتىك, قۇقىقتىق, زايىرلى جاڭا قوعام ورناتۋ جاستاردىڭ بويىنا اعا ۇرپاق ۇستانعان ادالدىق, ادەپتىلىك, جاۋاپكەرشىلىك, قايىرىمدىلىق, ادىلدىك, يماندىلىق, ادامگەرشىلىك, وتانشىلدىق سىندى اسىل قاسيەتتەردى قانشالىقتى سىڭىرە العانىمىزعا بايلانىستى. زامان وزگەرگەن, پيعىل وزگەرگەن تۇستا بۇل وپ-وڭاي وزگەرە سالاتىن ماسەلە ەمەس. ادام­نىڭ قادىر-قاسيەتىن, ازاماتتىق بەدە­لىن بايلىقپەن ولشەيتىن دەرت اتام زامان­نان كەلە جاتقان قۇندىلىقتار جۇيە­سىن جۇدە­تىپ, جاس بۋىننىڭ قوعامدىق-ساياسي بە­دەلىن تومەندەتەتىنى شىندىق. ول شىن­دىقتى جاسىرۋ – شىڭىراۋعا قۇلا­عا­نىمىز.

قازان توڭكەرىسىنە دەيىن اباقتىسى, جەتىمدەر ءۇيى, قارتتار ءۇيى بولماعان ەلدە قازىر ۇلت­تىق كەيپىمىزگە كىر كەلتىرىپ, نامى­سىمىزعا داق ءتۇسىرىپ جۇرگەن كوكەك انالار, تۇنگى كوبەلەكتەر, تاستاندى بالالار, قاراۋ­سىز قارتتاردىڭ پايدا بولۋى دەرت­تىڭ ۇلكەنى عوي. بۇل – قوعامدىق دەرت. بۇل ماسەلە بۇكىل قوعامدى قوبالجىتىپ وتىر. «قىزعا قىرىق ۇيدەن تىيۋ» دەگەن حالىقتىق قاعيدا عاسىرلار بويى قالىڭ قاۋىمعا ار جۇگىنىڭ اۋىرلىعىن مويىنداتىپ, بولاشاق انانىڭ سۇتتەن اق, سۋدان تازا پاكتىگىن قادىرلەپ-قاستەرلەۋدىڭ قاجەتتىگىن سان ۇرپاقتىڭ ساناسىنا سىنا­لاپ ءسىڭىرىپ كەلمەپ پە ەدى؟! ۇلت رەتىن­دە قالىپتاسىپ, مەملەكەت بولىپ وتىر­عا­نى­مىز سونىڭ ناتيجەسى عوي. ەرتەدەگى اق­جۇ­نىستەر, باياندار, جىبەكتەر مەن قامار­لارداي ۇرپاققا ۇران بولعان الدىر­مايتىن قامالداردىڭ, مايدانعا اتتان­عان ازامات – قۇداي قوسقان قوساعىن ولە-ولگەنشە توسىپ, اق توسەگىن ايالاپ, ساعى­نى­شىن سايالاپ ادالدىعىن باقيعا الا كەتكەن انا-دانالاردىڭ, بۇگىنگى قىزىعى مەن قۋانىشى سول شاڭىراققا شىراي بەرىپ, بەرەكەسىن ەسەلەپ, ۇل-قىز ءوسىرىپ, نەمەرە-شوبەرەلەر ءسۇيىپ, ۋىزداي ۇيىعان تاتۋ­لىق­تى تۋ ەتىپ, وزگەلەرگە ونەگە ەتىپ وتىر­عان ەنەلەر مەن كەلىندەر – مىنا ءفاني دۇنيە­نىڭ ساۋلەسى سولعىن تارتپاس شوق جۇل­دىز­دارى سانالعانداردىڭ ۇردىستەرى قالاي­شا ۇمىت بولىپ بارادى؟ اي جارىق, كۇن جىلىدا نە كورىندى بىزگە؟!» – دەپ تولعا­نا­دى قاشاندا قوعام مۇددەسىن جەكە باس مۇد­دە­سىنەن جوعارى قوياتىن قايراتكەر.

– ادالدىق, ادەپتىلىك, يماندىلىق, ارلىلىق سەكىلدى ادامي قۇندىلىقتاردىڭ ارزانداۋىن بازبىرەۋلەر نارىق زامانى الىپ كەلگەن تۇرمىستىق اۋىرت­پا­لىق­تار­مەن اقتاعىسى كەلەدى. بىراق, حالقىمىز قان­داي قيىندىقتار باسقا تۇسسە دە, ءتىپتى جاۋ­گەرشىلىك, اشارشىلىق, ناۋبەت كەزىندە دە قادىر-قاسيەتىن جوعالتپاي, ار-ۇياتتى بارىنەن بيىك ۇستاماپ پا ەدى؟! ەندەشە, ماسە­لە كەسەل­گە ۇشىراعان سانانى ەمدەۋ­دە بولىپ وتىر. ىزگىلىك قۇندىلىقتارىن جاس ۇرپاق سانا­سىنا سىڭىرۋدە وتباسىنىڭ, بالا­­باق­شا­نىڭ,مەكتەپتەر مەن وقۋ ورىن­دا­­رى­نىڭ, ەڭبەك ۇجىمدارى مەن قازىنالى قارتتاردىڭ, اق جاۋلىقتى ءازىز انالاردىڭ بىرەگەي جۇمىستارى اۋاداي قاجەت. بۇعان قوعامدىق پىكىر قالىپ­تاس­تى­رىپ, قوزعالىس تۋعىزاتىن باق وكىلدەرى بەلسەنە اتسالىسسا, نۇر ۇستىنە نۇر!, – دەپ تۇيتكىلدى ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن شەشۋدى ۇسى­نا­­دى ومىردەن كورگەنى, كوڭىلگە تۇيگەنى كوپ كوسەمسوزشى. بۇل ەشقانداي جىلتىر ءسوز ەمەس, بۇل – ەل دەگەندە ەت جۇرەگى ەزىلەتىن قام­قور قاريانىڭ ءسوزى.

مىنە, ويىنداعى وسىنداي يگىلىكتى ىستەردى جۇزەگە اسىرۋدا ەكى رەت قاتارىنان پارلا­مەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولعان جاندار كارىباي ۇلى كوپ تىرلىكتەر تىندىردى. سەناتتا ايماقتىق دامۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ جونىندەگى كوميتەتتىڭ جاۋ­اپتى حاتشىسى بولعان حالىق قالاۋلىسى حالىق مۇددەسىنە ساي كەلەتىن زاڭدار قابىل­دانۋىنا بەلسەنە ارالاسىپ, وزگەر­تۋ­لەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن كەيبىر زاڭدارعا ءوزىنىڭ ۇسىنىس-پىكىرىن بىلدىرگەن كەزدەرى كوپ. سەناتور جاندار كارىباي­ ۇلى 20 زاڭ جوباسىن دايىنداۋعا جەتەك­شىلىك ەتكەن. وسى زاڭ جوبالارى قارال­­عان كوميتەت وتىرىسىندا ول ءوز تۇ­جى­­­رىمدارىن دالەلدى قورعاي ءبىلدى. قازاق­تىڭ «جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسۋ» تۋرا­لى قاعي­داسىنداعىداي, وندايدا ون ويلا­نىپ, توق­سان تولعانۋ كەرەك.

جانداي كارىباي ۇلى جاۋاپتى حاتشىسى بولعان كوميتەتتە نەگىزىنەن الەۋمەتتىك, دەنساۋلىق, ءبىلىم, مادەنيەت, سپورت ماسە­لە­لە­رى قارالاتىن. سوندا كوميتەت وتىرىس­تا­رىندا سەناتوردىڭ جوعارىداعى وي تولعا­نىس­تارى دا نازاردان تىس قالعان ەمەس.

جاندار كارىباي ۇلىنىڭ «ات تۇياعىن قىزدىرعان اتامەكەن» اتتى كىتابى بار.وندا اۆتوردىڭ دەپۋتاتتىق قىزمەتىنىڭ قىر-سىرىن اشىپ كورسەتەتىن ماقالالار دا ورىن العان. ولاردى وقىپ وتىرىپ كەيبىر كوبىكاۋىز كوپىرمەلەردىڭ «دەپۋتاتتار قول كوتەرىپ قويىپ قاراپ وتىرادى» دەگەن سيپاتتاعى ويعا ىرىتكى سالاتىن كەرەعار پىكىرلەرىنە جاۋاپ العانداي بولاسىڭ.

جاندار اعا سەناتتاعى دەپۋتاتتىق وكىلەتتىگى اياقتالعان سوڭ بىرقاتار جىل «قازتەلەكوم» اكتسيونەرلىك قوعامىندا جاۋاپتى قىزمەت اتقارعان. سوڭعى كەزدەرى جامبىل وبلىستىق قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى بولدى.

سانالى عۇمىرىندا اتتان تۇسپەي قىز­مەت اتقارعان ازامات قازىر دە قوعامدىق جۇ­مىس­تاردىڭ بەل ورتاسىندا. ول – وبلىس­تىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ القا مۇشەسى. بەدەلدى ۇيىمنىڭ بەلسەندىسى.

جاندار اعا – وركەنى وسكەن اۋلەتتىڭ اكەسى. شاتتىق ۇيالاعان شاڭىراقتىڭ وتاعاسى, قازىنالى قاريا.

 

بولات جاپپار ۇلى,

قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى

 

جامبىل وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار