وسى وقيعاعا ارنالعان شارانى اشقان قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىسى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ, مەملەكەت قايراتكەرى جانە ۇلى جازۋشى ءابىش كەكىلباەۆتىڭ تۇلعاسى حالقىمىز ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى جانە قازىرگى قازاقستاننىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ول ەلىمىزدىڭ ادەبي قازىناسىنا ۇلەس قوسىپ قانا قويماي, تەرەڭ ويشىل جانە رۋحاني-ادامگەرشىلىك دامۋدىڭ بيىك باعدارشىسى رەتىندە جادىمىزدا قالدى. سىزدەردىڭ نازارلارىڭىزعا جازۋشىنىڭ ەڭ جاقسى تۋىندىلارىنىڭ بىرىنە نەگىزدەلگەن فيلم ۇسىنىلادى, – دەدى ول.
سونىمەن قاتار رف مادەنيەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى پاۆەل ستەپانوۆ ماسكەۋدەگى قازاقستاندىق كينو اپتالىعىنىڭ باعدارلاماسى وتە اۋقىمدى جانە ءتۇرلى جانردى قامتىعانىنا نازار اۋداردى.
– مەن كورسەتىلەتىن بارلىق فيلمدەردى كورگىم كەلەدى. باعدارلاما زاماناۋي قازاقستاندىق كينو اياق الىسىن كورسەتەتىندەي ەتىپ تاڭدالادى. ءبىز قازاقستانمەن مادەني, گۋمانيتارلىق جانە كينو سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىققا ۇلكەن كوڭىل بولەمىز. كوركەم فيلمدەردىڭ بىرلەسكەن ءوندىرىسى تۋرالى دا ويلاۋدامىز, – دەپ قورىتىندىلادى پاۆەل ستەپانوۆ.
ايتا كەتەلىك, «شىڭىراۋ» ءفيلمىنىڭ كورسەتىلىمى الدىندا ءابىش كەكىلباەۆتىڭ «اڭىزدىڭ اقىرى» رومانىنىڭ اۋديو-نۇسقاسىنىڭ تۇساۋكەسەرى بولدى. وعان قوسا, جازۋشىنىڭ شىعارماسىنا كوركەم سيپات قوسۋ ءۇشىن كوسىگين اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاس قىلقالام شەبەرلەرى ءوز سۋرەتتەرىن كورەرمەندەرگە ۇسىندى. بارلىعى 23 كارتينا جاسالدى, ولار رومان سيۋجەتىن اشىپ, ونى ۆيزۋالدى جاعىنان قامتاماسىز ەتتى. كورمەنى ارنايى جازىلعان رەنات گايسيننىڭ مۋزىكاسىمەن تولىقتىرىلعان اۋديو-كىتاپ سۇيەمەلدەدى.
فيلم كورسەتىلمەس بۇرىن, قازاق كينوسى مايتالماندارىنىڭ قاتىسۋىمەن ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسى ءوتتى. مەيماندار تەك فيلم تۋرالى عانا ەمەس, سونداي-اق بىرلەسكەن قازاقستان-رەسەي كينوجوبالارى تۋرالى دا اڭگىمەلەدى. «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ پرەزيدەنتى ارمان اسەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق كينونىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – بىرلەسكەن ءوندىرىس.
– ءبىزدىڭ باستى سەرىكتەس – بۇل ورىس كينوسى, ويتكەنى ورتاق تاقىرىپتار كوپ. ءبىز ءبىر-بىرىمىزگە مەنتاليتەتىمىز جاقىن, ارامىزدا تىلدىك كەدەرگى جوق. تۇسىرۋگە بولاتىن كوپتەگەن قىزىقتى ستسەناري دە جەتكىلىكتى, – دەدى ول ءوز سوزىندە.
كورمەدەگى ەكى كارتينانىڭ اۆتورى ناتاليا ششيگورەتس تۋىندىلاردى جازۋ بارىسىندا قازاق جەرىنە ساياحاتقا بارعىسى كەلگەنىن ايتتى.
«شىڭىراۋ» فيلمىنە ورالساق, سيۋجەت قۇدىق قازۋشى ەڭسەپ پەن ونىڭ ۇلى جومارت تۋرالى باياندايدى. ولاردىڭ قارىم-قاتىناسى جومارتتىڭ ماحابباتىنا بايلانىستى شيەلەنىسە تۇسەدى. اكەسى بالاسىنىڭ جۇمىسقا كوبىرەك ۋاقىت بولگەنىن قالايدى. قىسقا عانا ۋاقىتتا كورەرمەندەرگە كەيىپكەرلەردىڭ باسىنان قىزعانىش, ساتقىندىق, مەنمەندىك, الداۋ جانە ماحاببات سەزىمدەرى وتكەنى كورسەتىلەدى. رەجيسسەر جانابەك جەتىرۋوۆ بۇل تۋىندىسىن ەكى جىل تۇسىرگەن. وكىنىشكە قاراي جازۋشى كينونى كورە الماي كەتسە دە, ستسەناريدى وقىپ, ءوزىنىڭ باتاسىن بەرگەن.
جالپى, فيلم سيمۆول مەن سەزىمدەر الەمىنە ەنۋ بولىپ تابىلادى. يمانعالي تاسماعامبەتوۆ اتاپ وتكەندەي, ءار ادام وسى بەلگىلەردەن ءوز ماعىناسىن تابارى ءسوزسىز. ءومىر ءۇشىن ماڭگىلىك, كۇرەس, سەنىم جانە ماحاببات تاقىرىپتارى ورتاق بولىپ قالا بەرمەك.
فيلمدە رەجيسسەر مەن رومان اۆتورىنىڭ كوشپەلى ءومىر فيلوسوفياسى مەن تۇتاستاي الەمنىڭ كوزقاراسى كورسەتىلگەن, وندا تەرەڭ سۋى بار قۇدىق – بولمىستىڭ ءمانى, ال بوس قۇدىق – ونىڭ سوڭى.
ءىس-شارانىڭ قۇرمەتتى قوناعى بولعان رەسەيلىك رەجيسسەر ەگور كونچالوۆسكي قازاق كينوسىن جاقسى بىلەدى. ويتكەنى ول قازاقستاندا ءۇش جوبا قۇرىپ, ەلىمىزدىڭ ءبىراز رەجيسسەرلەرىمەن جۇمىس جاسادى. كونچالوۆسكي قازاقستاندىق فيلمدەردى رەسەيلىك كورەرمەندەرگە كورسەتۋ قاجەت دەپ سانايدى. ويتكەنى ەڭ اۋقىمدى مادەني شارا – كينو – ەلدەردىڭ اراسىن جاقىنداستىرادى.
قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىلىگى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرعان قازاقستان كينوسىنىڭ اپتالىعى تاعى دا جەتى فيلممەن جالعاسىپ, اقان ساتاەۆتىڭ جاڭادان جارىق كورگەن «توميريس» ءفيلمىن كورەرمەنگە ۇسىندى. سونداي-اق, قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىلىگىندە «رەسەي مەن قازاقستاننىڭ كينو ءوندىرىسى مەن فيلمدەردى تاراتۋ» سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىنا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرىلدى.
