23 قازاندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا ءىىى رەسپۋبليكالىق يمامدار فورۋمى ءوتىپ, شارا بارىسىندا «جەتى رۋحاني قازىق» دەپ اتالاتىن تۇعىرناما قابىلدانعانى بەلگىلى. جۋىقتا قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ وسكەمەن ءوڭىرى بويىنشا باس يمامى, وبلىستىق «حاليفا التاي» مەشىتىنىڭ باس يمامى ەرمەك قاجى مۇقاتاي ايماقتىڭ جۋرناليستەرىمەن كەزدەسىپ, تاريحي قۇجاتتىڭ ءمان-ماڭىزىن جان-جاقتى ءتۇسىندىرىپ بەردى. «تۇعىرنامادا يماندىلىق, وتانشىلدىق, ءبىلىم الۋ, بىرلىككە بولىسۋ, ەڭبەكقورلىق, مادەنيەتتىلىك جانە ادىلدىك سىندى جەتى قاعيدا نەگىزگە الىنعان. جەتى قاعيدا دا قازىرگى ءبىزدىڭ قوعامعا اۋاداي قاجەت ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى بولار. ءبىز وسى تۇعىرناما اياسىندا الداعى ۋاقىتتا ءارتۇرلى رۋحاني-تانىمدىق شارالار ۇيىمداستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. «جەتى رۋحاني قازىق» يمامدارعا, ءدىن ادامدارىنا عانا ەمەس, حالىققا قاجەت دۇنيە دەپ ەسەپتەيمىز» دەگەن باس يمام ەلوردادا وتكەن فورۋمدا ءدىني باسقارما اتقاراتىن ءدىني راسىمدەر جانە ءدىني لاۋازىمدار ءتىزىلىمى سىندى قۇندى قۇجاتتار قابىلدانعانىن دا جەتكىزدى.
ءپاتۋانى كىم شىعارادى؟
فورۋمدا قابىلدانعان «قمدب قۇرىلىمىنداعى ءدىني لاۋازىمدار ءتىزىلىمى» اتتى قۇجاتتا مەشىتتەگى ءار قىزمەتكەردىڭ مىندەتتەرى بەلگىلەنىپتى. «باس يمامنىڭ, نايب يمامنىڭ, ازانشىنىڭ, قاريدىڭ, ۇستازدىڭ جۇمىستارى قانداي؟ وسىنىڭ ءبارى قۇجاتتا انىق كورسەتىلگەن. ماسەلەن, اۋدان مەن قالانىڭ باس يمامدارىنا ءپاتۋا شىعارۋعا بولمايدى. ءپاتۋا تەك وبلىستىق مەشىتتە شىعارىلادى. بۇدان بولەك «قمدب اتقاراتىن ءدىني راسىمدەر ءتىزىلىمى» دەيتىن قۇجاتتا ادام دۇنيەگە كەلگەن ساتتەن باستاپ, دۇنيە سالعانعا دەيىنگى ارالىقتا اتقارىلاتىن ءدىني راسىمدەردىڭ 45 تارماقتان تۇراتىن شارتتارى جازىلعان» دەيدى ە.مۇقاتاي.
شالا مولدالارعا شارا قولدانا المايمىز
باس يمام وڭىردە مەشىتتە رەسمي تۇردە جۇمىس ىستەمەسە دە, ءدىني راسىمدەرگە قاتىساتىن دۇمشە مولدالاردىڭ كوپ بولماسا دا, بىرەن-ساران بار ەكەندىگىن, ولاردى اس بەرۋشى ادام ءوزى تاڭدايتىندىقتان تىيىم سالا الماي جۇرگەندىكتەرىن دە جاسىرماي ايتتى. «قۇراندى ناقىشىنا كەلتىرە, ادەمىلەپ وقيتىن كىسىلەردى ءبىلىمدى, تەرەڭ ادام دەپ ويلايتىندار ارامىزدا از ەمەس. «استىڭ يەسى شاقىردى» دەگەن سوڭ مۇنداي مولدالارعا شارا قولدانا المايمىز. وسىنداي شالا مولدالار استان نەمەسە قاتىمنان شىققاننان كەيىن: «مەنى شاقىرساڭىزدار بولادى, مەنىڭ ستاۆكام پالەنشە» دەپ ايتادى ەكەن. حالىققا ايتارىمىز, ءبىزدىڭ يمامداردا ەشقانداي دا ستاۆكا جوق. مۇنىڭ ءبىزدىڭ يمامدارعا ەش قاتىسى جوق. ءبىزدىڭ يمامدار اقشا سۇرامايدى. جۇرت ءوز ىقىلاسىمەن بەرىپ جاتسا, ساداق رەتىندە الادى. وسى رەتتە حالىققا ءدىني ءبىلىمى بار, مەشىتتە جۇمىس ىستەيتىن يمامداردى شاقىرۋعا كەڭەس بەرەمىز» دەيدى ول.
مەشىتتى سالۋشىلار كوپ, قاراۋشىلار از
كەزدەسۋدە قازىر ەكىنىڭ ءبىرى مەشىت سالعىش بولىپ العانى, سالۋىن سالعانىمەن ارتىنان عيبادات ءۇيى مۇلدە قاراۋسىز قالاتىنى جايىندا دا ايتىلدى. «قازىر مەشىت سالاتىندار كوپ. ءبىرى ءوزىنىڭ اتاعىن شىعارۋ ءۇشىن سالسا, ەكىنشىسى شىن نيەتپەن, شىن كوڭىلمەن تۇرعىزادى. وكىنىشكە قاراي, مەشىت سالعان ازاماتتاردىڭ كەيبىرى «مەن ءوز مىندەتىمنەن قۇتىلدىم» دەگەندەي, سول كۇيى مەشىتكە ات ءىزىن سالماي كەتەدى. مەشىت بولعاننان كەيىن ونىڭ كۇتىمى, باسقا دا دۇنيەلەرى بار ەمەس پە؟! سوندىقتان ءدىني باسقارما مەشىت سالۋشى ازاماتتارعا ونىڭ ارى قارايعى كۇتىمىن ەستەن شىعارماۋدى ەسكەرتىپ وتىر. جاسىراتىنى جوق, قازىر كوپ اۋىلداردا يمام جوق. تابۋ قيىن. كەيدە كاسىپكەر ازاماتتارعا: «كىشكەنە اۋىلدارعا مەشىتتىڭ قاجەتى جوق, شاعىن نامازحانا بولسا جەتەدى. ودان دا بالاباقشا, جول, كوپىر سالىپ بەرىڭىزدەرشى. حالىق سوعان ريزا بولادى» دەپ ۇسىنىسىمىزدى ايتىپ جاتامىز» دەيدى.
وسكەمەن
