قازاقستان • 15 قاراشا، 2019

جاستار جىلى: يننوۆاتسيا مەن شىعارماشىلىق ۇيلەسىمى

45 رەتكورسەتىلدى

15 قاراشا 2019 جىل ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە ارنالعان «مەن جاستارعا سەنەمىن!» اتتى رەسپۋبليكالىق جاستار فورۋمى بولىپ ءوتتى. اۋقىمدى شارانى  ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى، «جاندانۋ الەمى» قورى، «جاس وتان» جاستار قاناتى، قازاقستان جازۋشىلار وداعى، «قازاق راديوسىنىڭ» قولداۋىمەن ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جانە الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى ۇيىمداستىرعان.

جىل اياقتالۋعا جاقىن. ال 2019 جىل قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى باستاماسىمەن جاستار جىلى بولىپ جاريالانعانى بەلگىلى. جاستار جىلى – مەملەكەتتىڭ ەلەۋلى ءارى بەلسەندى بولىگى، زياتكەرلىك جانە شىعارماشىلىق الەۋەتتىڭ يەسى – جاس ۇرپاققا مەملەكەتتىڭ زور ءارى ەرەكشە قامقورلىعىنىڭ كورىنىسى. مەملەكەتىمىزدىڭ وركەندەۋى جاستاردىڭ قوعام دامۋىنا قانداي ۇلەس قوساتىندىعىنا بايلانىستى. ءاربىر جاس ازامات وزىنە: «مەن، ەلىم ءۇشىن نە ىستەي الامىن؟» - دەپ ساۋال قويۋى وتە ماڭىزدى. وسى ورايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە ارنالعان «مەن جاستارعا سەنەمىن!» رەسپۋبليكالىق جاستار فورۋمىنىڭ باستى ماقساتى – يننوۆاتسيا مەن شىعارماشىلىقتى ۇشتاستىرۋ ارقىلى ءپاتريوتيزمدى دامىتۋ ەكەندىگىن باسا اتاپ وتكەن ماڭىزدى.

فورۋم اشىلعان كۇنى پرەزيدەنتتىڭ تەلە-راديو كەشەنى دايىنداعان بەلگىلى جۋرناليست ەرلان بەكقوجيننىڭ تۇراقتىلىق پەن ساياسي-ەكونوميكالىق دامۋ جولىندا مەملەكەتتى باسقارۋ تىزگىنىن سەنىممەن تابىستاعان ن.نازارباەۆتىڭ ۇلكەن ساياساتتاعى ءرولى مەن جەڭىستى قادامدارىن بايانداعان دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلدى. قازاقستاندى ورعا جىعاتىن قاقتىعىستارعا جول بەرىلمەدى. ساياسي يننوۆاتسيا جولىمەن بيلىك تىزگىنىن قولىنا العان ەلىمىزدىڭ ەكىنشى پرەزيدەنتى ق.توقاەۆ بولاشاققا باتىل قادام باستى. بۇل جاستاردىڭ كەلەشەككە دەگەن سەنىمىن بەرىك بەكىتتى. فورۋمعا جيىلعان ءار ءوڭىردىڭ جاستارى ءفيلمدى تاماشالاي وتىرىپ، ەل ەرتەڭى الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭ تۇسىنگەندەي بولدى.

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دە وتكەن فورۋمنىڭ ەكىنشى كۇنىنە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ قاتىسىپ، جاستار جىلىندا اتقارىلعان بىرقاتار ىستەردى ناقتىلاي كورسەتىپ، ارالىق ەسەبىن بەردى.

«وسى فورۋمعا قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپ، قاتىسىپ وتىرعان سىزدەرگە قاراپ، سىزدەردىڭ بەلسەندى ارەكەتتەرىڭىز بەن جوبالارىڭىزدى كورىپ ءبىزدىڭ بويىمىزدا دا قوسىمشا كۇش، سەرگەكتىك پايدا بولادى. ءوزىنىڭ تۋعان ەلى، وتانى – قازاقستان ىرگەسىنىڭ قالىپتاسىپ، دامۋى جاستاردان بەلسەندىلىك پەن جىگەر، قايرات پەن تالانتتى كۇتەدى. ال  مەملەكەت پەن ۇكىمەتتىڭ مىندەتى – سول جاستاردىڭ بويىنداعى قابىلەت پەن تالانتتىڭ قاينار كوزىن اشۋعا مۇمكىندىك، جاعداي قالىپتاستىرۋ. ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن قولعا الىنعان «بولاشاق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ دا، نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ ماقساتى دا قازاقستاندىق قابىلەتتى، تالاپتى جاستاردىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي لايىقتى ءبىلىم الۋىن قامتاماسىز ەتۋ، جاڭا تۇرپاتتى قازاقستاننىڭ زاماناۋي كوشتەگى ەسە جىبەرمەيتىن ءبىلىمدى جاستارىنىڭ قاتارىن قالىپتاستىرۋ بولاتىن. ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس وسى ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەت «جول كارتاسىن» ازىرلەپ، مەملەكەت بيۋدجەتىنەن 300 ملرد-قا جۋىق تەڭگە ءبولىپ وتىر. بۇل از قارجى ەمەس. بۇل قارجى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 0،5 پايىزىن قۇرايدى. سىزدەردىڭ تەك ءبىلىم الىپ قانا قويماي، ءوز بيزنەسىڭىزدى اشىپ، جەكە كاسىبىڭىزبەن اينالىسۋىڭىز ءۇشىن ۇكىمەت بارلىق مۇمكىندىكتى قاراستىرىپ وتىر. ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقان «جاس كاسىپكەر»، «جاس مامان»، «باستاۋ» دەگەن جوبالار وسىنىڭ ايعاعى. مەن اتاپ وتكەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ءبارى دە وسى يگىلىكتى ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قابىلدانعان. ال الداعى 2020 جىل پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇسىنىسىمەن «ەرىكتىلەر جىلى» دەپ جاريالاندى. قازىر مينيسترلىكتەردىڭ بارلىعى وسى اتاۋلى جىلدىڭ جوباسىن ازىرلەۋمەن اينالىسىپ جاتىر. ال بۇل فورۋم بيىلعى جاستار جىلىندا جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان شارالار مەن جۇمىستىڭ ارالىق ەسەبىن بەرۋ بولىپ تابىلادى. جاستار جىلىندا «قازاقستاننىڭ جاستارى ءۇشىن ناقتى نە ىستەلدى؟» دەگەن سۇراقتىڭ ەسەبى بەرىلەتىن مۇنداي اۋقىمدى شارا الداعى كۇندەرى نۇر-سۇلتان قالاسىندا دا وتپەك جانە جاستار جىلىنىڭ كەلەر جىلعا بەلگىلەنىپ وتىرعان ەرىكتىلەر جىلىمەن ساباقتاستىعى ءسوز بولادى. ويتكەنى ەرىكتىلەر قوزعالىسىنىڭ نەگىزگى بۋىنى دا، وكىلى دە وزدەرىڭىزسىزدەر»، دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى. 

فورۋم باعدارلاماسىنا 2013 جىلدان باستاپ ءداستۇرلى تۇردە «قازاقستاننىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋىنا قوسقان مەنىڭ ناقتى ۇلەسىم» اتتى ۇزدىك ستۋدەنتتىك يننوۆاتسيالىق جوبالار بايقاۋى، «مەن ءوز ەلىمنىڭ وركەندەۋى ءۇشىن نە ىستەي الامىن؟» اتتى ۇزدىك ەسسە جازۋ، ۇزدىك پوەتيكالىق شىعارما جانە پاتريوتتىق تاقىرىپتاعى اندەر بايقاۋى كىردى.

رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن قاتىسقان مىڭداعان جاستىڭ اراسىندا جاريالانعان بايقاۋ جوبالارى كوپ بولدى.  جىل سايىن ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنە تۇسكەن جوبالار مەن شىعارماشىلىق جۇمىستار سانىنىڭ ارتۋى –  بايقاۋدىڭ تانىمالدىلىعى مەن قاجەتتىلىگىنىڭ دالەلى. فورۋم ەل كولەمىندە جاستاردىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن، ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىگىن جانە زياتكەرلىك-شىعارماشىلىق الەۋەتىن دامىتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى الاڭعا اينالدى.

جاستار جىلى - جاستار باستامالارىن ىنتالاندىرۋعا جانە قولداۋعا جاڭاشا سەرپىن بەردى. فورۋم قورجىنىنا پاراساتتىلىق قاعيداتتارىن ستۋدەنتتىك ورتادا ىلگەرىلەتۋ بويىنشا جوبالار، سونداي-اق جۇمىس ىستەيتىن جاستار وكىلدەرىنىڭ يدەيالارى قوسىلدى.

بيىل ۇيىمداستىرۋ القاسىنا بايقاۋعا قاتىسۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىنداعى 100-دەن استام جوعارى وقۋ ورنىنان 1،5 مىڭنان استام ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى. ونىڭ ىشىندە جەكە جوبالار مەن شىعارمالار، سونىمەن قاتار، ۇجىمدىق شىعارماشىلىق جۇمىستار دا بار. بەدەلدى ساراپشىلاردان، قوعام قايراتكەرلەرىنەن، مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ، باق پەن بيزنەس وكىلدەرىنەن، عالىمداردان مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىنەن قۇرالعان تاۋەلسىز قازىلار القاسى كەلىپ تۇسكەن جۇمىستار ىشىنەن 620-دان استام ۇزدىك جۇمىستى تاڭداپ الدى.

فورۋمنىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە تاقىرىپتىق الاڭداردا كونكۋرستىق جۇمىستار ۇسىنىلىپ، جەڭىسكە باستى ۇمىتكەرلەر انىقتالدى. ىرىكتەۋگە قويىلعان تالاپتار وتە جوعارى بولدى: شەشىمدەردىڭ الۋاندىعى، شىعارماشىلىق كوزقاراس، تۇجىرىمدامالىق جانە ەڭ باستىسى، ادامدار مەن جالپى ەل ءۇشىن كۇتىلەتىن ناقتى پايدا. كەلىپ تۇسكەن جوبالىق يدەيالار دەڭگەيىنىڭ جوعارىلىعى مەن ساپاسىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇل قازاقستاننىڭ جاڭا بۋىنىنىڭ تالانتىن كورسەتەدى.

فورۋمنىڭ سالتاناتتى ماراپاتتاۋ راسىمىنە ۆيتسە-پرەمەر ب.ساپارباەۆ، سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ا.شپەكباەۆ، ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ا.ايماعامبەتوۆ، اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى د.اباەۆ، الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ە.باباقۇماروۆ، قازۇۋ رەكتورى، اكادەميك ع.مۇتانوۆ، تانىمال قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرى، ستۋدەنتتەر جانە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە قىزمەت ەتەتىن جاستار قاتىستى.

بايقاۋ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى ديپلومدارمەن جانە باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالادى. ءبىرىنشى ورىن يەگەرلەرىنە ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا ءبىر جىل تەگىن وقۋ گرانتى بەرىلدى، ۇمىتكەرلەردىڭ شىعارماشىلىق جۇمىستارى الداعى ۋاقىتتا ارنايى جيناقتا جارىق كورەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋىر اتلەتتەر كاتارعا اتتانادى

اۋىر اتلەتيكا • كەشە

كوپبالالىلارعا كومەك

ايماقتار • كەشە

كۇلكى كەرۋەنى № 22

رۋحانيات • كەشە

فاريزا اقىننىڭ ۇستازى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار