13 قاراشا, 2019

مۋزەي داستارقان جايعان كۇن

1095 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋ­زەيىندە كەلۋشىلەرگە ارناپ داستارقان جايىلدى. كەل­­گەن­دەر داستارقان باسىنان ورىن الدى. بۇل مۋزەيگە كە­لۋ­شىلەرگە حالقىمىزدىڭ ۇلت­تىق تاعامدارىن, ونىڭ ەرەك­شەلىكتەرىن تانىستىرۋدى ماقسات ەتكەن «اس – ادامنىڭ ارقاۋى» اتتى ەتنوگرافيالىق ينتە­راكتيۆتى جوبا بولاتىن.

مۋزەي داستارقان جايعان كۇن

وندا قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدا­رىنىڭ قۇندىلىعى مەن قۇنارى, ونىڭ جاسالۋ جولدارى تۋرالى قىزىقتى مالىمەتتەر بەرىلدى. اسىرەسە سۇتتەن جاسالاتىن تاعامدارعا كوبىرەك ءمان بەرىلدى. سەبەبى كوشپەندىلىك تۇرمىستىڭ وزىندە انالارىمىز مالدىڭ سۇتىنەن ءتۇرلى تاعام دايىنداعان. بۇگىنگە دەيىن ولاردىڭ ەشقايسىسىنىڭ دا تاعامدىق ماڭىزى جويىلعان جوق. كەلۋشىلەرگە قىمىز بەن شۇباتتان, بالقايماقتان, ىرىمشىكتەن, شەلپەكتەن ءدام اۋىز تيگىزە وتىرىپ, ونىڭ قۇرامى, دەنساۋلىققا پايدالى تۇستارى اڭگىمەگە ارقاۋ بولدى.

وكىنىشكە قاراي, ۇلتتىق تاعام­دار­دىڭ كەيبىر تۇرلەرى داستارقاننان ءجيى كورىنە بەرمەيدى, ءتىپتى ۇمىتىلىپ بارا جاتقانداي.

– سوڭعى جىلدارى داستارقاننان بالقايماقتى, ىرىمشىك تۇرلەرىن, كوجەنى سيرەك كورەمىز. مىسالى, مايلى, تىم ءتاتتى جەنتتى انالارىمىز قوناق, قۇدا-جەگجات كەلگەندە جاساعان. ال قۇرت كوجە, سۋسىن كوجە, بالقايماق سەكىلدى تاعامدار كۇندەلىكتى داستارقاندا تۇرعان عوي. قازىر وسىنى كەلىندەر مەن جەڭگەلەرىمىز جاڭعىرتسا, قانداي جاقسى بولار ەدى. ولار ەكولوگيالىق جاعىنان تازا, ادام اعزاسىنا قاجەتتى دارۋمەندەر مەن مينەرال زاتتارعا باي. بالالارعا وسى تاعامداردى ءپىسىرىپ بەرمەگەن انالار كوپ نارسە جوعالتتى دەپ ويلايمىز, – دەدى مۋزەيدىڭ عىلىمي قىز­مەتكەرى ايگۇل نىعمەتجانوۆا.

سونىمەن قاتار مۋزەي كەلۋشىلەرىنە ماي شايقاۋ ءتاسىلى كورسەتىلدى. حال­قىمىز تاعام دايىنداۋعا قولدانعان مۋزەي قورىنداعى ىدىس-جادىگەرلەر دە شىعارىلدى. ونىڭ ىشىندە كۇبى, پىسپەك, قىمىز قۇياتىن اياقتار, اعاش تاباقتار بار. كەلۋشىلەر اراسىنداعى جاستار جاعى سارى ماي سالىپ ساقتايتىن قارىندى ءتىپتى كورمەگەندەرىن ايتتى. ايگۇل نىعمەتجانوۆا قارىننىڭ جاسالۋ تەحنولوگياسىمەن دە تانىس­تىردى. راسىندا, قازىر سارى مايدى قارىنعا سالىپ ساقتايتىندار, ءاي, بار ما ەكەن؟ سيىر ساۋمايتىن اۋىل ايەلدەرى قارىندى نە ىستەسىن؟..

 

قوستاناي

 

سوڭعى جاڭالىقتار