جوق..., ول ءوزى تۋىپ-وسكەن مەكەنىنە قايتىپ كەلىپ, وسكەمەندە اقساپ تۇرعان تەاتر ونەرىن وركەندەتۋگە بارىن سالدى. ءسويتىپ جەتى جىلدىڭ ىشىندە 25 قويىلىم ساحنالاپ ۇلگەردى... بۇل جاڭادان اشىلعان تەاتر اكتەرلەرى ءۇشىن وتە ۇلكەن تاجىريبە بولدى.
ءومىر – سۇرە بىلگەن ادامعا تىم ءتاتتى, وتە كۇردەلى, شەشىلمەيتىن تۇيىنشەك تارىزدەس... ءومىردىڭ بال شىرىنىنا قانىپ ۇلگەرمەگەن, بار بولمىسىمەن ونەر الەمىنە كىرىپ, ەشقايدا قويىلماعان, كەز كەلگەن ادام بويلاي بەرمەيتىن شىعارما ىزدەپ, ءومىرىنىڭ سوڭىنا قاراي ابايعا ۇڭىلەدى, ءسويتىپ ولەڭدەرىنەن ساحنالىق جوباسىن ءوزى جاساپ, «اتىمدى ادام قويعان سوڭ» ەكسپەريمەنتتىك قويىلىمىن ساحنالايدى.
قويىلىم ماڭگىلىك ءومىردىڭ ءمانى, ادامنىڭ تازالىعى تۋرالى وي قوزعايدى. سانا سەزىمى مەن جان دۇنيەسى تازا ادامدار عانا ءوزىنىڭ اڭساعان جۇماعىنا جەتە الاتىنىن دارىپتەيدى.
ك.ستانيسلاۆسكيدىڭ «ونەر قۇرباندىقتى تالاپ ەتەدى» دەگەن ءسوزى رۇستەم ءۇشىن جازىلعانداي... ءوزىنىڭ كوزى تىرىسىندە «اتىمدى ادام قويعان سوڭ» قويىلىمىنا دايىندىق ۇستىندە اكتەرلەرگە: ء«اي, وسى قويىلىم تالاي جەرگە باراتىن شىعار» دەپ نەشە مارتە ايتقان ەكەن. ءيا, ايتقانى ايداي كەلمەي نەمەنە؟! «قاسيەتتى ونەر قاسىرەتتەن تۋادى» دەگەن دە ءسوز بار عوي, ءبىر تىلسىم كۇشتىڭ اسەرى بولار, «قىل كوپىردى» قيۋلاستىرىپ, ار مەن جان تازالىعى بيىك تۇراتىنىن, ءتىپتى «و دۇنيەگە» بارىپ كەلگەندەي, ساحنالىق دەكوراتسياعا دەيىن ءوزى اسا كوڭىل ءبولىپ, قولمەن قويعانداي ەتىپ جاساعانىنا قاراعاندا «شىنىمەن دە, سول جارىقتىقتار تۇسىندە ايان بەردى مە ەكەن» دەگەن دە وي قىلاڭ بەرەدى.
ءدال وسى قويىلىممەن 2009 جىلى قاراعاندى قالاسىندا وتكەن ءبىرجان سال قوجاعۇل ۇلىنىڭ 175 جىلدىعىنا ارنالعان ءحVىىى رەسپۋبليكالىق تەاترلار فەستيۆالىندە ءىىى ورىنعا يە بولادى. 2011 جىلى تاتارستاننىڭ قازان قالاسىنداعى تۇركىتىلدەستەردىڭ حالىقارالىق «ناۋرۋز» فەستيۆالىنىڭ لاۋرەاتى بولادى. 2012 جىلى تۇركيانىڭ كونيا قالاسىندا وتكەن «مىڭ تىنىس جانە ءبىر داۋىس» اتتى V تۇركىتىلدەس تەاترلاردىڭ حالىقارالىق فەستيۆالىندە «اتىمدى ادام قويعان سوڭ...» ەكسپەريمەنتتىك قويىلىمى «ەڭ ۇزدىك قويىلىم» بولىپ تابىلسا, سول جىلى باشقۇرتستان استاناسى ۋفا قالاسىندا وتكەن V تۇركىتىلدەس تەاترلاردىڭ حالىقارالىق فەستيۆالىندە «ۇلتتىق كلاسسيكانىڭ بىرەگەي جانە كوركەم شەشىمى» نوميناتسياسىنىڭ لاۋرەاتى اتانادى. وكىنىشكە قاراي, قاراعاندىدان كەيىنگى جەرلەردە وتكەن بايقاۋلاردا رەجيسسەردىڭ ءوزى ەمەس, قويىلىمى جۇلدە الدى...
وسىلايشا بۇرىنعى جامبىل اتىنداعى وبلىستىق دراما تەاترىنىڭ بويتۇمارىنا اينالعان, ونەگەسى مەن ورەسى بيىك «اتىمدى ادام قويعان سوڭ» قويىلىمى جونىندە تەاتر ۇجىمى قاتىسقان ءتۇرلى الەمدىك دەڭگەيدەگى فەستيۆالداردا تەاتر سىنشىلارى تاراپىنان ۇلكەن باعا بەرىلەدى. مۇنداي ەكسپەريمەنتتىك قويىلىم ەلىمىزدە دە, شەت مەملەكەتتە دە بۇرىن-سوڭدى قويىلماعانىن, ءتىپتى ەش اۋدارماسىز حالىقتىڭ ساناسىنا جەتىپ جاتقانىنا تەك تاڭعالىستارىن ءبىلدىرىپ, باس شايقاستى. بۇل بۇكىل الەم مويىنداعان ابايدى تاعى دا مويىنداتقانىمىز ەمەس پە؟!
رۇستەم ارمانشىل ەدى. ارمانى وسكەمەندى قازاقتاندىرىپ, قازاق تەاترىن سالدىرتۋ بولاتىن. وسى ارمانى ورىندالىپ, وبلىس ورتالىعىندا اسەم عيماراتتىڭ بوي كوتەرگەنى دە راس. ءوزى قىزمەت ەتكەن تەاترعا رۇستەمنىڭ اتىن بەرۋ تۋرالى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا كەلەدى. كوپتىڭ كوكەيىندەگى وسى ساۋال وڭ ناتيجە بەرسە قۇبا-قۇپ بولار ەدى.
«ادام – دۇنيەگە قوناق», قوناقتىڭ دا اسىلى مەن ارداقتىسى بولادى. ونداي قوناقتاردى ولىمگە قيمايسىڭ... كەلىپ قانا كەتپەيدى, ارتىنا وي قالدىرادى, رۋحاني مۇرا قالدىرادى. سونداي اسىلدارىمىزدىڭ ءبىرى رۇستەم ەدى.
ومىردەن وزاتىن جىلى, تاڭعى ساعات 4-5-كە دەيىنگى كەزەكتى قويىلىمنىڭ دايىندىعىنان سوڭ تەاتر ساحناسىنداعى قاتار قويىلعان ورىندىقتاردىڭ ۇستىنە قيسايىپ جاتا بەرىپ: «مەن تەاتر ءۇشىن ايانبادىم, تەاتردى ءسۇيدىم, ءتىپتى وتباسىمنان دا ارتىق كوردىم» دەگەن ەكەن...
شولپان لاقاەۆا,
وبلىستىق دراما تەاترىنىڭ ادەبيەت ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى
وسكەمەن
