ايماقتار • 01 قاراشا، 2019

قامقورشىلىق كەڭەس مۇشەلەرى قايدا قاراعان؟..

51 رەتكورسەتىلدى

2020 جىلدان باستاپ وڭىردە 1-4 سىنىپتا وقيتىن 51 278 وقۋشى تەگىن تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇل ماقسات ءۇشىن وبلىستىق بيۋدجەتتەن 1 ملرد 789 ميلليون تەڭگە بولىنبەك. 545 بالا دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن تاماقتانادى. مەكتەپ اسحانالارىنداعى تاماق ساپاسىن قامقورشىلىق كەڭەس وكىلدەرى باقىلاۋعا الۋدا.

وڭىردەگى 1-4 ارالىعىنداعى باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ مەكتەپ اسحاناسىنان تاماقتانۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اتالعان جو­با­نىڭ باستالعانىن وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆ مەكتەپتەردىڭ قام­قور­شىلىق كەڭەس وكىلدەرى، اتا-انا­لار، مۇعالىمدەرمەن كەزدەسۋ با­رىسىندا جەتكىزدى.

– بۇل كەزدەسۋدى وتكىزبەس بۇرىن ينستاگرام پاراقشاسىنا مەكتەپ­تەر­گە قاتىستى ءبىر تاۋلىكتىڭ ىشىن­دە 350-دەن استام ءوتىنىش ءتۇستى. اتا-انالار تاراپىنان مەك­تەپ اسحا­ناسى جونىندە سۇراق كوپ. بار­لىق پىكىرلەردى وقىپ، اتا-انا­لار­مەن كەزدەسۋدى ۇيعاردىم، – دەدى وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆ.

شاعىمدار مەن ۇسىنىستار نەگىزىنەن پارتالاردى جاڭارتۋ، كابينەتتەردىڭ تەرەزەلەرىن اۋىس­تىرۋ، جۇمىس ىستەمەي تۇرعان مەكتەپ باسسەيندەرىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە وقۋ ورىندارىنىڭ اۋلالارىن اباتتاندىرۋ سەكىلدى ماسەلەلەردى قامتىعان.

ال مەك­تەپ اسحاناسىنا قا­تىستى ماسەلەگە كەلسەك، جۋىر­دا وبلىس ورتالىعىنداعى پاۆ­لو­­دار اۋىلىنداعى مەكتەپتە وقۋ­شىلار تاماقتان ۋلانىپ، اۋرۋ­­حاناعا تۇسكەن-ءدى. بۇل وقىس جاع­­داي بالالارى مەكتەپتەن تا­ماق­­تاناتىن اتا-انالاردىڭ الاڭ­­داۋىنا سەبەپ بولدى.

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيست­رى­نىڭ 2017 جىلعى 27 شىلدەدەگى بۇي­رى­عى بويىنشا قامقورشىلىق كەڭەس جۇمىسىنىڭ جاڭا ءتارتىبى ەنگىزىلدى. ەندى قامقورشىلىق كە­ڭەستىڭ مەكتەپتەگى اتقاراتىن جۇ­مىسى ماڭىزدى. تاماقتانۋ بالا­لاردىڭ دەنساۋلىعىنا تىكە­لەي قاتىستى بولعاندىقتان، قام­قور­­شىلىق كەڭەسى مەكتەپ اس­حا­­­نا­سىنداعى تاماق ساپاسىن قا­­دا­عالاۋعا دا قۇزىرەتتى. سون­داي-اق مەكتەپتە تاماق ساپاسىن باقىلاۋ بويىنشا مونيتو­رينگ كوميسسياسى قۇرىلۋى ءتيىس. بۇل شارالاردىڭ بارلىعى تاماق بەرۋدى ساپالى تۇردە ۇيىم­داس­تى­رۋ­عا مۇمكىندىك بەرەدى.

وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باس­­قار­­ما­سىنىڭ وكىلدەرى وتكەن وقۋ جى­لىنان باستاپ وڭىر­دە­­گى مەك­تەپتەردە «قازاق تاماقتانۋ اكادەمياسى» مەن «ۇلت­­تىق سالاماتتى تاعامتانۋ ورتا­­لىعى» از­ىرلەگەن «وقۋشى­لار­دىڭ تا­ماق­تانۋ راتسيو­نى بويىنشا بىرىڭ­عاي ستاندارتتار» ادىس­تەمە­لىك ۇسىنىمدارى بويىن­شا جۇ­مىس ىستەپ جاتقانىن ايتا­دى.

بىلتىر وبلىستا 7 مىڭ بالا 1-سىنىپقا بارسا، بيىل 14 مىڭعا جەتىپتى.

جيىن بارىسىندا وبلىس ورتا­لىعىنداعى ۋسولكا شا­عىن اۋدا­نىن­داعى №42 ورتا مەك­تەپ­تىڭ اتا-انالارى ءسوز الىپ، بۇل اۋدانعا تاعى ءبىر جاڭا مەكتەپ قاجەت ەكە­نىن ايتتى. شاعىن اۋداندا جىل سايىن كوپ قاباتتى ۇيلەر سا­لى­نىپ، پايدالانۋعا بەرىلۋدە، وقۋ­شى­لار سانى دا كوبەيە تۇسكەن.

تاعى ءبىر ماسەلە، بۇكىل قالا مەك­تەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى سوم­كە­لە­رىن ارقالاپ، ساباققا قوعامدىق كو­لىك­تەرمەن قاتىنايدى. بۇل ما­سەلە دە قامقورشىلىق كەڭەس مۇ­شە­­لەرىنەن قامقورلىق كۇتەتىن جاع­داي. قامقورشىلىق كەڭەس مۇشە­لەرىنىڭ ايتۋىنشا، قالا ىشىندە 15 جاسقا تولماعان وقۋ­شى­لار قوعامدىق كولىكتەردە 50 پايىز جەڭىلدىكتى پايدالانۋدا. قالعان وقۋشىلار جولاقىسىن تولىق تولەۋگە مىندەتتى.

– ۋسولكا شاعىن اۋدانىندا وقۋشى سانى كوپ ەكەنى بەلگىلى. بىراق ەندى مەكتەپ سالاتىن ورىن جوق. سوندىقتان جاڭا مەكتەپ باسقا جەردەن سالىنادى. ال جو­لا­قى ماسەلەسىنە كەلەتىن بول­ساق، قوعامدىق كولىكتە 50 پايىز جە­ڭىل­دىك قاراستىرىلاتىن بالالار جاسىن 15 جاستان ۇلعايتۋ قاجەت. ماسەلەنى باقىلاۋعا الامىز، – دەدى ب.باقاۋوۆ.

بۇدان بولەك، اتا-انالار اعىل­شىن ءتىلى مەن قازاق ءتىلى پان­دە­رىنەن ساباق بەرەتىن مۇعا­لىم­دەر­گە رەنىشتى. اتا-انالار بۇل پان­دەردەن قوسىمشا رەپەتيتور جال­داۋدا. سوندىقتان ەندى وسى ەكى ءپاننىڭ مۇعالىمدەرىن اتتەس­تاتسيادان وتكىزۋ تاپسىرىلدى. قامقورشىلىق كەڭەس وكىلدەرى بۇل جۇمىسقا بەلسەندى ارالاسىپ، ءوز پىكىر­لەرىن اشىق بىلدىرمەك.

كەزدەسۋدە اقسۋ قالاسىنداعى №7 مەكتەپتىڭ قوعامدىق كەڭەس مۇشەسى اندرەي راحمەتوۆ مەكتەپ اۋلاسىن اباتتاندىرۋ قاجەتتىگىن، لەنين كەنتى №32 مەكتەپتىڭ قام­قور­شىلىق كەڭەس مۇشەسى ءۋا­لي­حان نىعمانوۆ مەكتەپ اينالاسىن قور­شاۋعا كومەك سۇرادى. ءوڭىر باس­شىسى مەكتەپتىڭ اينالا­سىن قور­شاعاننان گورى، اۋما­عىن ابات­­تاندىرىپ، بەينە-باقى­لاۋ قۇ­رىل­عىلارىن ورناتۋدى ۇس­ىن­دى.

قالاداعى №35 مەكتەپتىڭ قام­­­قور­شىلىق كەڭەس مۇشەسى مايگۇل يمانقۇلوۆا مەكتەپتەگى اس­حا­ناعا شا­عىم ءبىلدىردى. كوپ با­لا­لى انا س.شاراپيەۆا مەكتەپ جاسىنداعى 3 بالاسىنىڭ ىستىق تاماعىنا كۇنىنە 900 تەڭگە تولەي­تى­نىن ايتىپ، كومەك سۇرادى.

سونداي-اق ۋسپەن اۋدا­نىن­دا­عى №2 مەكتەپتىڭ اتا-انالارى دا اسحانا باعاسىنا رەنىشتى. از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتبا­سىلاردان شىققان بالالار 350 تەڭگەگە تاماقتانسا، اقىلى نە­گىز­دە تاماق ىشەتىندەر اسقا كۇن­دەلىكتى 500 تەڭگە تولەۋگە مىن­­دەتتى.

ال كەرىسىنشە اققۋلى، شار­باق­تى اۋداندارىندا 1-4-سىنىپ وقۋشىلارى جەرگىلىكتى دەمەۋ­شىلەر قولداۋىمەن تەگىن تاماق­تا­نادى.

وبلىس ورتالىعىنداعى №19 مەك­تەپتىڭ اتا-انالارى مەكتەپ ماڭىنداعى قاپتاعان كولىك­تەر­­دى رەتكە كەلتىرۋدى سۇرادى. مەكتەپ «حالىققا قىزمەت كور­سە­تۋ ورتالىعىنىڭ» جانىندا ورنالاسقان. كولىكتەر كەپتەلىسى قاتار ورنالاسقان №29، №36 مەك­­تەپتىڭ وقۋشىلارىنا دا بو­گەت كەلتىرۋدە. سونداي-اق №41 مەك­تەپتىڭ اتا-انالارى باع­دار­شام ورناتۋدى سۇرادى. قا­لا­دا­عى №23، №16 بالاباقشالار كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى.

كەلەسى كەزەك ەكىباستۇزدىق اتا-انالارعا ءتيدى. ولار قالاداعى №13 مەكتەپتىڭ اتا-انالارى مەكتەپ اۋلاسىن جارىقتاندىرۋدى، سونىمەن بىرگە وزدەرىمەن بىرگە ءبىر عيماراتتا وتىراتىن №35 مەكتەپتىڭ بولۋى سالدارىنان كابينەت سانى جەتكىلىكسىزدىگىن، پارتالار تىم ەسكىرگەنىن، دەنە­شى­نىقتىرۋ ساباعىندا ءبىر ۋاقىتتا 2-3-سىنىپ دايىندالۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىرعانىن جەت­كىز­دى. ال №36 مەكتەپتىڭ اتا-انالارى وقۋشىلاردىڭ كيىم ىلۋىنە ار­نال­عان شكافقا بيۋدجەتتەن قارجى ءبولۋدى سۇرادى.

 – مەكتەپتەردى شكافپەن قا­م­­­تۋ ماقساتىندا 100 ميلليون تەڭگە بولدىك. قازىرگى ۋاقىتتا باي­قاۋ جاريالاندى. وسى قارجىعا وڭىر­دەگى 3 مەكتەپتىڭ شكافقا قاجەت­تىلىك ماسەلەسى شەشىلمەك، – دەدى ب.باقاۋوۆ.

كەزدەسۋدە جەرگىلىكتى اتا-انالار تاراپىنان تۇسكەن بارلىق ساۋال­­­­دى تىڭداعان بولات باقاۋوۆ جاۋاپتى ورىندارعا ناقتى تاپسىرمالار بەردى.

وبلىس اكىمى كەزدەسۋگە كەلگەن اتا-انالار تاراپىنان ءوڭىر­دىڭ، وبلىس ورتالىعىنىڭ ءبىلىم سالاسىنا قاتىستى كوپتەگەن ما­سە­­لەلەرىن تىڭداپ، قالاداعى №19، №35 مەكتەپتەردى جانە كۇر­­دەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن بالا­باق­شا­لاردى ارالاپ كوردى.

سونىمەن بىرگە كەزدەسۋ بارىسىندا وبلىس اكىمى اباي اتىن­دا­عى №10 قازاق مەك­تەپ-ليتسەيىنىڭ اسحاناسىنا كىرىپ، تاماق­تان­عانىن دا ايتىپ ءوتتى.

– مەكتەپ اسحاناسىنداعى حا­بار­­لاندىرۋلار وزگە تىلدە جا­زىل­­عان ەكەن. ەكىنشىدەن، اس مازى­رىندە ءبالىش، توقاش باعالارى جو­عارى. قامقورشىلىق كەڭەس مۇ­شەلەرى قايدا قاراپ وتىر؟ اس­حا­نا سورەسىندە شوكولاد پەن ءتاتتى سۋسىندار دا بار. ولاي بولسا، اتا-انالارمەن بىرلەسىپ، تاماق ساپاسىن باقىلاۋ قاجەت-اق، – دەدى ب.باقاۋوۆ.

وبلىس اكىمى اتا-انالارمەن كەزدەسۋدە مەكتەپ اسحاناسىنداعى تاماقتىڭ ساپاسىنا قام­قور­شى­لىق كەڭەس وكىلدەرى جاۋاپتى ەكە­نىن اتاپ ءوتتى. وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءدىني­سلام بولاتحان ۇلىنا مەكتەپ اسحا­ناسىن ءبىر جىلعا جالعا بەرمەي، ارەندالىق شارتتا 3-5 جىلعا دەيىن ۇزارتۋدى ۇسىندى.

سۇراق تا، ماسەلە دە از ەمەس. وسى كەزدەسۋدەن سوڭ مەكتەپ اسحاناسى، اۋلاسى، باسقا دا كوپتەگەن شارۋا­شىلىق ماسەلەلەرى قالا­لىق، وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ سالا­سىنىڭ باسشىلارىنىڭ، مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ، قام­قور­شى­لىق كەڭەس وكىلدەرىنىڭ نازارىنان نەگە تىس قالعان دەگەن وي كەلەدى.

 

پاۆلودار وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تەاتردىڭ ونلاين تارتۋى

رۋحانيات • كەشە

ءۇي جانۋارىنان ۆيرۋس جۇعا ما؟

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار