قازاقستان • 29 قازان, 2019

قازاقستاندىق ەتنوستار: ەلدى وركەندەتۋ جولىندا

773 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن اپتانىڭ اياعىندا پەتروپاۆل قالاسىندا «قازاقستان ەتنوستارى: ەلىمىزدىڭ تاريحي-مادەني دامۋىنا قوسقان ۇلەستەرى» دەگەن تاقىرىپتا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. وعان ەلىمىزدىڭ ورتالىق جانە سولتۇستىك ايماقتارىنان وسى سالانى زەرتتەيتىن ماماندار قاتىستى.

قازاقستاندىق ەتنوستار:  ەلدى وركەندەتۋ جولىندا

 

اتالعان ءىس-شارانى اقپا­رات جانە قوعامدىق دامۋ مينيس­ترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» قازاقستاندىق قو­عام­دىق دامۋ ينستيتۋتى جا­نە م.قوزىباەۆ اتىنداعى سول­­­تۇس­تىك قازاقستان مەملە­كەت­تىك ۋنيۆەرسيتەتى بىر­لە­سىپ ۇيىمداستىردى. دوڭ­گەلەك ۇس­تەلدى سولتۇستىك قازاق­ستان مەم­­لەكەتتىك ۋنيۆە­رسيتە­­تىنىڭ پرورەكتورى, تاريح عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور اقمارال ىبىراەۆا قىسقاشا سوزبەن اشتى. ول قازاقستانداعى ەتنوس­ارالىق قاتىناستىڭ تاريحىنا قىسقاشا شولۋ جاساپ, قا­زاقستاندىقتاردى ءبىر ۇلت بولىپ ۇيىستىرۋدا بىرەگەي ينستيتۋت بولعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ايرىقشا ءرو­لىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىر­گە قا­زاقستاندىقتاردى بىرىك­تىرۋ­دە ەڭبەك سىڭىرگەن ەتنوس وكىل­دەرىنىڭ دە كوپ ەكەنىن, سونىڭ ءبىرى نەمىس حالقىنىڭ وكىلى, جازۋشى, اۋدارماشى گەرولد بەلگەر ەكەنىن اتاي كەلىپ, وسى شاراعا قاتىسۋشىلار تۇستەن كەيىن وسىناۋ اتاقتى جەرلەسىمىزدىڭ 85 جىلدىعىنا ارنالاتىن مەرەكەلىك شاراعا قاتىساتىندارىن دا ەسكەرتتى.

العاشقى بولىپ ءسوز العان «رۋحاني جاڭعىرۋ» قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى باسقارما تور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى روزا كارىپجانوۆا وسىنداي ءىس-شا­رانىڭ باسقا جەرلەردە دە وت­كىزىپ جاتقانىن جانە ونىڭ باس­تى ماقساتى – مادەنيەت, ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىم سالالارىندا ۇلكەن قىزمەتتەر اتقارىپ, ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان قازاقستاندىق ەتنوس­تار وكىلدەرىنىڭ ورتاق ەلەكتروندى مالىمەتتەر بازاسىن قۇرۋ بويىنشا پىكىر الماسۋ جانە ۇسىنىستار ازىرلەۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە ول بۇ­گىنگى ديالوگ الاڭىنا نۇر-سۇل­تان, پەتروپاۆل, قاراعاندى, قوس­تاناي, كوكشەتاۋ قالالارىنان تاريحشى, ەتنوگراف عالىمدار, ەتنوسارالىق قاتىناستار سالا­سىنىڭ جەتەكشى ماماندارى, سونداي-اق ەتنومادەني بىرلەس­تىكتەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىسىپ وتىر­عانىن جەتكىزدى.

مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت امانگەلدى قاشقىنباەۆ ءوز ۇجىمدارىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» جالپىۇلتتىق جوباسى اياسىنداعى وزەكتى زەرتتەۋ تاقىرىپتارى» تۋرالى بايان­داما جاساپ, ولاردىڭ ماڭىز­دىلىعىنا نازار اۋداردى. ينستيتۋت قابىرعاسىنان شىققان زەرتتەۋ ەڭبەكتەردىڭ اراسىندا قازاقستاندىق عۇلاما تاريحشى ە.بەكماحانوۆتى قورعاعان اكادەميك اننا پانكراتوۆا جايلى دا ەڭبەك جازىلعانىن اتاپ ءوتىپ, ونىڭ قازاقستاندىق تاريح عىلىمىنا قوسقان زور ۇلەسى تۋرالى ايتتى. سونىمەن بىرگە عالىم «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە دە كوپ ەڭبەكتەر جازىلعانىن جەتكىزدى.

ال الماتىداعى ش.ءۋالي­حانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ جەتەك­شى عىلىمي قىزمەتكەرى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ال­تىن ۋالتاەۆا «قازاقستان حال­قى» ينتەراكتيۆتى عىلىمي تاريحي كارتاسىن تانىستىردى.

كەلەسى بولىپ ءسوز العان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى شەر­زود پۋلاتوۆ نۇر-سۇلتان قا­لالىق قحا-نىڭ قىزمەتىندەگى تەندەنتسيالارعا توقتالىپ, كوپ­­­تەگەن تاجىريبەلەرىن ور­تاعا سال­دى. ال پرەزيدەنت مۇ­را­­عا­­تىنىڭ باس ساراپشىسى ەۆ­گە­نيا چيليكوۆا «قازاق­ستان­نىڭ كورنەكتى تۇلعالارىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن زەرت­تەۋدەگى مۇراعاتتاردىڭ ءرو­لى» دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاسادى. قاراعاندى وبلىسى مەملەكەتتىك مۇراعاتىنىڭ ديرەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جاڭاگۇل تۇرسىنوۆا «قاراعاندى وبلىسىنىڭ مەملە­كەتتىك مۇراعاتى قورلارىنداعى بەلگىلى عالىمدار تۋرالى قۇ­جات­تار» دەگەن تاقىرىپتا سويلەپ, تىڭ­داۋشىلارعا تىڭ دەرەكتەر ۇسىندى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىس­تىق مەملەكەتتىك مۇراعا­تىنىڭ ديرەكتورى, تاريح عىلىم­دا­رىنىڭ كانديداتى ساۋلە ما­لىكوۆا «سولتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىنىڭ تانىمال جەر­لەس­تەرى» دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاساپ, وبلىس وڭىرىندە تۋىپ, قازاقستاننىڭ الەمگە تانىلۋى­نا, ەكونوميكالىق دامۋىنا, مادەني وركەندەۋىنە ۇلەس قوسقان ەتنوس وكىلدەرىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ىشىندە وليمپيادا چەمپيونى ۆ.ۆينوكۋروۆ, جازۋشى يۆان شۋحوۆ جانە ت.ب. ايتىلدى.

ال ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تاريح عى­­لىمدارىنىڭ دوكتورى قا­دىرجان ابۋەۆ «اقمولا وبلى­سىنىڭ تاريحى مەن مادە­نيە­تىنىڭ قايراتكەرلەرى» اتتى مونو­گرافيانىڭ تانىستىرىلىمىن وتكىزدى.

بۇلاردان باسقا دا ءبىر­شاما قىزىقتى باياندامالار تىڭدالىپ, دوڭگەلەك ۇس­تەل سوڭىنان قازاقستان ەتنوس­تا­رىنىڭ ەلىمىزدىڭ تاريحي-مادەني دامۋىنا قوسقان ۇلەستەرى زور ەكەنىن قامتىعان قارار قابىل­داندى. ال تۇستەن كەيىن قوناقتار اتاقتى جەرلەسىمىز, بارلىق قازاق «گەر-اعاڭ» دەپ اتاپ كەتكەن گ.بەلگەردىڭ 85 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق عىلى­مي-تاجىيبەلىك كونفەرەنتسياعا قاتىستى. وندا الدىمەن «گە­رولد بەلگەر تاعدىرىنىڭ جولدارى» اتتى دەرەكتى فيلم كورسەتىلدى. ال بايانداما جاسا­عاندار گەر-اعاڭنىڭ قازاق ادە­بيەتى مەن ونەرىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان ەڭبەكتەرى مەن اۋدارمالارى تۋرالى كەڭىنەن اڭگىمەلەپ, باسقا دا كورنەكتى ەتنوستار وكىلى قاتارىندا ونىڭ ورنى ايرىقشا ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى.

پەتروپاۆل

 

سوڭعى جاڭالىقتار