اي وربيتاسىنا 20 تامىزدا جىبەرىلگەن «چاندرايان-2» اپپاراتىنىڭ «ۆيكرام» ءمودۋلى مامانداردىڭ بولجامى بويىنشا, 7 قىركۇيەكتە جەر سەرىگىنە جەتۋى كەرەك ەدى. ءۇندىستان عارىش ورتالىعىنىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, العاشىندا «ۆيكرامنىڭ» جىلدامدىعى تولىق باقىلاۋدا جانە اۋىتقۋسىز بولعان. دەگەنمەن, ايعا 2,1 شاقىرىم قالعاندا مودۋل باعىتىنان جاڭىلا باستاعان. ۇندىستاندىق زەرتتەۋشىلەر قۇرىلعىمەن بايلانىس اي بەتىنە قونۋعا ساناۋلى سەكۋندتار قالعاندا ۇزىلگەنىن ايتادى. اپپاراتتى جىبەرۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – ايعا «پراگيان» دەپ اتالاتىن روۆەر ورنالاستىرۋ. سالماعى 27 كيلوگرامم بولاتىن التى دوڭگەلەكتى قۇرىلعى شامامەن 14 كۇن بويى اي بەدەرىنىڭ مينەرالوگيالىق قۇرامىنا تالداۋ جاساۋى كەرەك-ءتى. سونىمەن قاتار ونداعى سەيسميكالىق جاعدايدان دا حابار الۋ جوسپارلانعان.
«چاندرايان-2» جوباسى تولىقتاي ۇندىستانعا تيەسىلى. جوبا قۇنى 125 ملن اقش دوللارىنا باعالانعان. ستانسا شريحاريكوتا عارىش ايلاعىنان ۇشىرىلدى. قۇرىلعى دا تولىقتاي مەملەكەتتىڭ زەرتحانالارىندا دايىندالعان.
تاپسىرما ءساتتى ورىندالعاندا ءۇندىستان كسرو, اقش, قىتايدان كەيىنگى اي بەتىنە قونعان ءتورتىنشى ەل بولار ەدى. بانگالورداعى عارىش ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن قاتار بۇل پروتسەستى ءۇندىستاننىڭ پرەمەر-ءمينيسترى نارەندرا مودي دە باقىلاپ وتىرعان. ورتالىق قىزمەتكەرلەرى «ۆيكرام» ايعا جاقىنداعاندا بالاشا قۋانىپ, ءبىرىن-ءبىرى قۇتتىقتاپ ۇلگەرگەنىن دە جاسىرمادى. عارىش اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى كايلاساۆاديۆۋ سيۆان اپپاراتتان تۇسكەن اقپاراتتى تالداپ, مالىمەتىمەن بولىسەتىنىن ايتتى. ۇكىمەت باسشىسى نارەندرا مودي «بۇل – جوقتان جاقسى, سوندىقتان جەتىستىككە جەتتىك دەسەك, ارتىق ەمەس. بولعاندى ويلاپ, كوڭىل تۇسىرمەي, العا ءجۇرۋىمىز كەرەك!» دەدى. كوپ ۇزاماي اگەنتتىكتىڭ رەسمي سايتىندا تالداۋ ناتيجەلەرى مەن سۋرەتتەر جاريالانا باستادى. وندا اي بەدەرىنىڭ مەتەوريتتەر, استەرويدتار مەن كومەتالاردان زاقىمدانعانى, سونىڭ سالدارىنان ونداعى گەوگرافيالىق ەرەكشەلىكتەردىڭ انىق كورىنەتىنى جازىلعان.
اقش-تىڭ اەروناۆتيكا مەن عارىش كەڭىستىگىن زەرتتەۋ بويىنشا ۇلتتىق باسقارماسى قۇرىلعىنىڭ ورنىن انىقتاۋ ءۇشىن اي بەتىن سۋرەتكە ءتۇسىرىپ, «ۆيكرامنىڭ» كورىنبەگەنىن مالىمدەدى. اپپاراتتىڭ ايعا قونباعانى تۋرالى ناقتى كەسىپ ايتپاعانىمەن, جەر سەرىگىندە اۋىر اپپاراتتان قالعان ءىزدىڭ جوعىن ايتتى. NASA قىزمەتكەرى دجون كەللەر «اي بەتىندە كولەڭكە كوپ. «ۆيكرام» سونداي كولەڭكەلى تۇسىنا قونۋى مۇمكىن. ال ول ايماقتاردى انىقتاۋ ەشقاشان مۇمكىن بولماعان» دەدى. ءمودۋلدى ىزدەۋ جۇمىستارى ءالى جالعاسىپ جاتىر. ءبىر ەسكەرەتىنى, قۇرىلعى ايدىڭ بەتىنە قونسا دا جارامسىز. وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن ۇندىستاندىق زەرتتەۋشىلەر تاعى ءبىر اپپاراتتى جونەلتۋگە دايىندالىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
وسى رەتتە NASA باسشىسى دجيم برايدەنستاين حالىقارالىق عارىش كونگرەسىندە اي بەتىنە استروناۆتتاردى جىبەرۋ ءۇشىن اقش-قا باسقا ەلدەر تاراپىنان قولداۋ مەن كومەك كەرەگىن مالىمدەدى. «جوسپارىمىزدىڭ اۋقىمى مەن ماقساتتارىمىزعا قاراپ, مۇمكىندىگىنشە وزگەلەردىڭ كومەگى كەرەگىن انىقتاپ وتىرمىز», دەدى ول. دەگەنمەن, اقش جوباسىنا قاي ەلدەردىڭ قانداي دارەجەدە قاتىساتىنىن اشىپ ايتپادى. جارتىعاسىرلىق ۇزىلىستەن كەيىن NASA 2024 جىلى اي بەتىنە استروناۆتارىن جىبەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ال 2028 جىلى جەر سەرىگىنىڭ بەتىندە تۇراقتى بازا قۇرىپ, 15 جىل بويىنا اقپارات الىپ وتىرماق. بۇدان تۇسكەن دەرەكتەردى قولدانىپ, 2030 جىلى مارسقا دا قول سوزباعىن ايتتى. بۇعان دەيىن NASA-نىڭ روسكوسموسپەن ايعا جاقىن ستانسا قۇرۋ جوباسىنا كەلىسكەنى حابارلانعان بولاتىن. الايدا رەسەي بۇل جوبادا وزدەرىنە از مىندەت جۇكتەلگەنىن ايتىپ, باس تارتتى.
ەستەرىڭىزدە بولسا, ءۇندىستان 2008 جىلى دا «چاندرايان-1» دەپ اتالاتىن اپپاراتىن ايعا جىبەرگەن ەدى. اتالمىش قۇرىلعى ايدى وربيتادان باقىلاپ, اي بەتىنە قونا الماي, قۇلاعان بولاتىن. جوسپار بويىنشا, اپپارات رادارلار ارقىلى ايداعى سۋلاردى انىقتاۋى كەرەك ەدى. دەگەنمەن, قۇلاعان اپپاراتپەن بايلانىس 2009 جىلدىڭ جازىندا ءۇزىلىپ ءارى قاراي بايلانىسۋ مۇمكىن بولمادى.
