جەڭىلدەتىلگەن نەسيەنىڭ تالاپتارى بۇرىنعىشا: سىياقىنىڭ نومينالدى مولشەرلەمەسى جىلدىق 4%, جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسى 7,5%, نەسيەلەۋ مەرزىمى – 7 جىل. كولىك قۇنى 15 ملن تەڭگەدەن اسپاۋى ءتيىس.
قازاقستان اۆتوبيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل قاڭتار-قىركۇيەك ارالىعىندا قازاقستاندىقتار 499,8 ملرد تەڭگەگە 51,8 مىڭ جاڭا كولىك ساتىپ العان. سونىڭ ىشىندە ەڭ كوپ ساتىلعانى Hyundai جەڭىل اۆتوكولىگى ەكەن. بۇل كولىك قوستانايداعى «سارىارقااۆتوونەركاسىپ» زاۋىتىنان شىعاتىنى بەلگىلى. ەكىنشى ورىندا – Toyota. وتىمدىلىگى جاعىنان ەكىنشى ورىنداعى بۇل كولىكتىڭ توعىز ايدا 1 204 داناسى ساتىلعان. جالپى, بيىل توعىز ايدا قازاقستاندا 33 500 اۆتوكولىك شىعارىلعان. ال وندىرىلگەن اۆتوكولىكتەردىڭ 50 پايىزىن «سارىاركااۆتوونەركاسىپ» كاسىپورنى شىعارعان. كومپانيا ءوز ونىمدەرىن رەسەي, قىرعىزستان, بەلارۋس ەلدەرىنە دە ەسكپورتتايتىنى بەلگىلى.
بيىل جاڭا كولىكتەردى ساتۋ كورسەتكىشى 70 مىڭعا جەتەدى دەپ بولجانادى. وتاندىق كولىكتەردىڭ ساتىلىمىنا ۇلتتىق بانكتىڭ جەڭىلدەتىلگەن نەسيەسى قارقىن بەرەتىنى انىق. جەڭىلدەتىلگەن نەسيەنىڭ باستى وپەراتورلارى حالىق بانكى, سبەربانك جانە ۆتب بانكتەرى. اتالعان ءۇش بانك مەملەكەتتەن بولىنگەن قاراجاتتىڭ 72,5 پايىزىن يگەرمەك. قالعان 5,5 ملرد تەڭگەنى ەكىنشى دەڭگەيلى وزگە دە بانكتەر حالىققا قارىزعا بەرۋى ءتيىس.
جالپى, وتاندىق كولىكتەردى جەڭىلدەتىلگەن نەسيەمەن ساتۋ ءۇشىن مەملەكەتتەن قاراجات ءبولۋ, كەي ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, اۆتوكولىك شىعارۋشى كاسىپورىنداردىڭ بيزنەسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن قولعا الىنىپ وتىر. دەگەنمەن, مۇنىڭ وزگە دە قىرلارىنىڭ بار ەكەنىن ەستەن شىعارماۋ كەرەك. ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدەگى قولدانىستاعى كولىكتەردىڭ 70 پايىزىنا جۋىعى 10 جىلدان ەسكى كولىكتەر. سوڭعى كەزدەرى جاقىن شەتەلدەن ارزان كولىك تاسۋدىڭ كوبەيىپ كەتكەنىن ەسكەرسەك, كورسەتكىش الداعى ۋاقىتتا ارتا بەرەتىنىن بولجاۋ قيىن ەمەس. وسى ورايدا, وتاندىق كولىكتەردىڭ ساتىلىمىن كۇشەيتۋ شارالارى بيزنەس ءۇشىن عانا ەمەس, حالىققا دا, ەكولوگيالىق احۋالعا دا وڭ اسەر ەتەتىنى انىق.
«جىل سايىن بولىنەتىن 20 ملرد تەڭگە وتاندىق اۆتوكولىكتەر ساتىلىمىن گەومەتريالىق پروگرەسپەن وسىرەدى. 2015 جىلدان بەرى شامامەن 5,9 مىڭ قازاقستاندىق 71,7 ملرد تەڭگەگە كولىك ء«مىندى». باعدارلامانىڭ 2023 جىلعا دەيىن سوزىلۋى وتاندىق كولىك ساۋداسىن ارتتىرىپ, قازاقستاندىقتاردىڭ جاڭا كولىك الۋىنا جاعداي جاساماق. ال نەسيە شارتتارى حالىققا وتە قولايلى. تۇتىنۋشىلاردىڭ اراسىندا نەسيەنى وتەي الماي وتىرعان ازاماتتار جوقتىڭ قاسى», دەيدى قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى باسقارۋشى ديرەكتورى داستان احمەتوۆ.
جالپى, جەڭىلدەتىلگەن اۆتونەسيە باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى, ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, قىتاي مەن رەسەيدىڭ ونىمدەرىنە قارسى وتاندىق كولىكتەردىڭ باسەكەلەستىگىن ارتتىرۋ. قىمبات كولىكتەردىڭ تۇتىنۋشىلارى, ارينە, بۇل باعدارلاماعا قاتىسپايدى. ال «بيۋدجەتتىك» كولىك مىنگىسى كەلەتىندەر ادەتتە رەسەي, وزبەكستان مەن قىتايدىڭ ونىمدەرىنىڭ ءبىرىن تاڭدايدى. ال باعاسى قىمبات دەمەسەڭىز, ساپا جاعىنان وتاندىق كولىكتەر كورشى ەلدەردىڭ تاۋارلارىنان كەم تۇسپەيتىنى انىق. مەملەكەتتىڭ جەڭىلدەتىلگەن نەسيە ۇسىنۋى دا قىمبات كولىكتەردى حالىققا قولجەتىمدى ەتۋ. قازاقستان اۆتوبيزنەس قاۋىمداستىعى وكىلدەرىنىڭ پىكىرىنشە, وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ماقساتى قازىردەن باستاپ الداعى 5-10 جىلدا ەلدەگى اۆتوكولىكتەردىڭ تەڭ جارتىسىن 3 جىلعا دەيىن «جاسارتۋ» ەكەن. بۇل ەۋروپا ەلدەرىندەگى كورسەتكىشپەن پاراپار.
ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر بەرگەن مالىمەتكە سۇيەنسەك, قازاقستاندىقتار جەڭىلدەتىلگەن اۆتونەسيە بويىنشا نەگىزىنەن 4-6 ملن تەڭگەنىڭ كولىكتەرىن ساتىپ العاندى ءجون كورەدى ەكەن. ءتىپتى كوپشىلىگى العاشقى تولەمسىز دە نەسيە راسىمدەي الادى. ال كەپىلزات رەتىندە الىنعان كولىكتىڭ ءوزى تىركەلەدى.
