ەلدىڭ ماڭدايالدى اقساقالى تىلەۋبەرگەن قۇدايبەرگەن ۇلىن جاس-كارى ءبارى تانيدى. ەشكىم الدىن كەسىپ وتپەيدى. اقساقالدىڭ ايتۋىنشا, ءبىر اتادان جالعىز. قۇداي: «ون بالا بەرەيىن بە, ون بالاعا تاتيتىن ءبىر بالا بەرەيىن بە؟», دەيدى ەكەن پەندەسىنە. مىنە, سول ون بالاعا تاتىعان جان تىلەۋكەڭ. اكەسى قۇدايبەرگەن ءۇش جاسىندا ەر تۇرماندى اكەلۋگە جۇمساعاندا شەشەسى حاتشا: ء«الى كىشكەنە ەمەس پە؟ بۋىنى قاتپاعان بالانى اۋىر نارسەگە جۇمساماڭىزشى» دەگەندە اكەسى: «ومىرگە بەيىم بولىپ, ءپىسىپ-جەتىلسىن! ۇلىمدا شارۋاڭ بولماسىن!» دەپ قاتتى تىيىپ تاستاپتى. «وسى ءسوز مەنىڭ ومىرلىك باعىت-باعدارىمدى ايقىندادى. ەشقاشان دا اۋىر جۇمىستان قاشقان ەمەسپىن. سونىڭ ارقاسىندا قازىر ءبىزدىڭ جيھازدارىمىزدى يتالياعا دەيىن ۇلكەن سۇرانىسپەن الىپ جاتىر. 280 اۋىلداسىمدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىن» دەيدى تىلەۋبەرگەن قۇدايبەرگەن ۇلى.
جۋىردا شورناق اۋىلىنداعى ايتجانوۆ اتىنداعى مەكتەپتە بەلگىلى كاسىپكەر تىلەۋبەرگەن قۇدايبەرگەنوۆ اتىنداعى اعىلشىن پانىنە ارنالعان بولمە اشىلدى. جەرگىلىكتى جيھاز ءونىمىن قازاقستاننان تىس ەۋروپا ەلدەرى دە قىزىعا ساتىپ الىپ وتىرعان كاسىپورىننىڭ اتاعى الىسقا كەتكەن. التىن ساپاعا ساي ونىمىمەن عانا ەمەس, ءوزىنىڭ ۇلگىلى وتباسى رەتىندەگى مەتسەناتتىق ىستەرىنىڭ ءوزى ءبىر كىتاپقا جۇك بولارلىق وتاعاسى تىلەۋبەرگەن قۇدايبەرگەنوۆ بۇۇ «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىنىڭ قازاقستانداعى تۇڭعىش يەگەرى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ, تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.
تىلەۋبەرگەن قۇدايبەرگەن ۇلى – ايتجانوۆ اتىنداعى مەكتەپتىڭ تۇراقتى دەمەۋشىسى. وتكەن جىلى وتىز بالانى قىس قارساڭىندا جىلى كيىممەن قامتاماسىز ەتسە, بيىل دا تۇرمىسى تومەن وتباسىلارىنداعى ەلۋ بالانى كيىندىرۋگە قام قىلىپ وتىر. باتىر تۇلعالى, ەتەك-جەڭى كەڭ, الاقانى اشىق, ناعىز دالانىڭ سال-سەرىسى دەۋگە تۇرارلىق, ەڭبەگىنىڭ زەينەتىن كورىپ وتىرعان اقساقال, اعىلشىن ءتىلى بولمەسىنىڭ تورىنەن ورىن الىپ, نىق وتىر. بۇگىندە جاسى سەكسەنگە كەلىپ قالسا دا, ءالى شيراق اقساقالدى قۇتتىقتاپ قىزىلوردا وڭىرىنەن كەلگەندەر دە بار.
پوليتسيا پولكوۆنيگى تورەبەي ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, تىلەۋكەڭ ءوز قارجىسىنا وسى شورناقتان «سۋناق اتا» مەشىتىن سالدىرعان. وڭىردەگى بارلىق مەرەكەلىك شارانىڭ دەمەۋشىلىگىن كوتەرەدى. ارى دا, دەنى دە, جۇرەگى دە تازا, اقكوڭىل اقساقالدىڭ داريا دارقان مىنەزىن كوپشىلىك سۇيەدى. قۇرمەتتەيدى. قوناقتارىن قاپسىرا قۇشاقتاپ, كۇرەكتەي الاقانىمەن قىسا وتىرىپ «ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا وسى قولىمدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, يسلام كارىموۆ, اسقار اقاەۆ قىسقان», دەپ مارقايىپ وتىرادى.
قازىرگى تاڭدا 300 ورىندىق مەكتەپتە 748 بالا وقۋدا. مەكتەپ ديرەكتورى اۋىل اقساقالدارىنىڭ باسىن قوسىپ, ءوز كۇشتەرىمەن 200 ورىندىق باستاۋىش مەكتەپتىڭ سمەتالىق جوسپارىن جاساپ قويعانىن حابارلادى. الايدا, شورناق اۋىلدىق وكرۋگىندە 4 مەكتەپ پەن ءبىر مەكتەپ-ينتەرنات بولعانىمەن سوڭعى جىلدارى وڭىرگە كوشىپ كەلۋشىلەر مەن بالا تۋ سانىنىڭ ارتۋىنا وراي, ول دا تارلىق ەتەتىن ءتۇرى بار. وسىنى اقىلداسا كەلە اۋىل اقساقالدارى 1200 ورىندىق ءزاۋلىم مەكتەپ سالدىرتۋعا ءباتۋالاستى. سەبەبى تۇركىستان وبلىس ورتالىعى بولعاندىقتان وعان ىرگەلەس اۋىلدار دا زاماناۋي دەڭگەيدە دامۋعا ءتيىستى. ونىڭ سىرتىندا الداعى بەس-ون جىلدا قاناتىن كەڭگە جايعان تۇركىستانعا ون شاقىرىمداعى قوسىلعالى تۇرعان اۋىلدىڭ ينفراقۇرىلىمى جوعارى بولۋى كەرەك. اۋىلدىڭ قارقىندى دامۋىنا تۇركىستاننىڭ قاسىندا بولۋى, باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي حالىقارالىق اۆتوجولىنىڭ ءارى تەمىر جول ستانساسىنىڭ جاقىندىعى ىقپال ەتەدى. سىرداريانىڭ ءتيىپ تۇرعانىنىڭ دا جىل بويى جاسىل جەلەككە بولەنۋىنە يگى اسەرى بار. ەڭبەكشىل ادامنىڭ ءىسى تابىسقا باستايتىندىعىن يماني ارەكەتتەرىمەن ونەگە كورسەتىپ وتىر. ەۋرازيالىق قۇرلىقتاعى قازاقستاننىڭ اعىلشىن ءتىلىنسىز الەمدىك جاھاندانۋ ۇدەرىسىنە ەركىن كىرە المايتىنىن ۇققان شورناقتىقتار ارنايى بولمەنى جابدىقتاۋدى تىلەۋبەرگەن قۇدايبەرگەن ۇلىنا تاپسىرعان ەدى. ونى تياناقتى اتقارعان جانعا اۋىلداستارى ءدان ريزا. اۋىلداستارىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن اقساقال دا قازاقى شاپان كيىپ, مارقايىپ قالدى. ء«بىر ادام قازعان قۇدىقتان مىڭ ادام سۋ ىشەدى» دەگەن مىنە, وسى.
ەسكەندىر ەرتاي
تۇركىستان وبلىسى,
شورناق اۋىلى
