الەم • 21 قازان، 2019

كاتالونيا حالقى جاپپاي باس كوتەردى

95 رەتكورسەتىلدى

يسپانيا اۆتونومياسى سانالاتىن كاتالونيادا حالىق كوتەرىلىسكە شىعىپ، ەل ءىشى قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ وشاعىنا اينالدى. شيەلەنىستىڭ سەبەبىن يسپانيا سوتىنىڭ كاتالونيا تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن كۇرەسۋشىلەردى قاماۋعا الۋ شەشىمىمەن بايلانىستىرادى. قاقتىعىس ناتيجەسىندە زارداپ شەككەندەردىڭ سانى كۇن ساناپ وسۋدە. اۋەجاي مەن اۆتوجولدار جابىلعان. ەرەۋىلدىڭ قاشانعا دەيىن سوزىلاتىنى حالىققا دا، بيلىككە دە بەلگىسىز. ال نارازىلىقتى ۇيىمداستىرۋشىلار ءىستىڭ سوڭىنا دەيىن كۇرەسۋگە بەل بايلاعان.

14 قازاننان باستاپ يسپانيا قالالارىنىڭ بىرقاتارىندا، اسىرەسە بارسەلونادا مىڭعا جۋىق ادام نارازىلىق اكتسيا­سىنا شىعىپ جاتىر. نارازى­لاردىڭ كوبى – جاستار. ۇيىم­داس­تىرۋشىلار اكتسيانى «دەمو­كراتيا ءتسۋناميى» دەپ اتاپتى. ءبىر قىزىعى، ۇيىمداستىرۋشىلار بۇل نارازىلىق الدىن-الا جوس­پار­لانباعانىن ايتادى.

كاتالونيانىڭ تاۋەلسىزدىگىن تالاپ ەتكەن جاستار اۆتو جانە تەمىر جولداردىڭ جۇمى­سىنا كەدەرگى جاساۋدا. بيلىك يس­پا­نيا­داعى ۇلكەندىگى جونىنەن ەكىن­شى سانالاتىن «ەل-پرات» اۋە­جايىن جابۋعا ءماجبۇر بول­دى. ەرەۋىلشىلەر بۇل ارەكەتى­مەن الەمنىڭ نازارىن وزدەرىنە اۋدارماق نيەتىن جاسىرمادى. ولاردىڭ ويىنشا، بۇل – يسپانيانىڭ عانا ەمەس، الەمدەگى دەموكراتيانىڭ ماسە­لەسى. العاشىندا بەيبىت اكتسيا رەتىندە باستالعان نارازى­لىقتىڭ سوڭى توبەلەسكە ۇلاسىپ، قارۋ قولدانۋعا الىپ كەلدى. شەرۋگە شىققاندار قالاداعى بىرقاتار قوقىس كونتەينەرىن ورتەپ، قارۋلى كۇشتەر قىزمەت­كەرلەرىنە شابۋىل جاسادى. پوليتسيا دا ەرەۋىلشىلەرگە وق اتتى. دەر كەزىندە توقتاتپاسا، بار­سەلونانىڭ تۋريستىك ورىندارىنا قاۋىپ ءتونۋى مۇمكىن دەي­دى قالا باسشىلىعى. ويتكەنى ەرەۋىلشىلەر ورتەپ كەتكەن قوقىس كونتەينەرلەرىنىڭ ۇش­قى­نى بەلگىلى ارحيتەكتور ان­تونيو گاۋديدىڭ ەڭبەگى لا پەد­رەرۋدىڭ ماڭىنا تۇسكەن. رەس­مي اقپاراتقا سۇيەنسەك، ەرەۋىل باستالعان ءبىرىنشى كۇن­نىڭ وزىندە-اق 131 ادام زارداپ شەگىپ، 50 ادام ۇستالعان.

17 قازاندا ەرەۋىل اۋقىمى ۇلعايىپ، ۋشىعا تۇسكەن. بۇل جولى 40 مىڭعا جۋىق حالىق باس كوتەردى. الاڭعا جينالعاندار اۆتوكولىكتەردى ورتەپ، ءتارتىپ ساقشىلارىنا جارىلعىش زاتتار مەن تاس لاقتىرعان. ال پوليتسيا تىكۇشاق­تان پيرو­تەحنيكالىق راكەتالار جاۋدىرعان. ءبىر ءتۇننىڭ ىشىن­دە قالا بويىنشا 500-گە جۋىق ءورت تىركەلگەن. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ 54 قىز­مەتكەرى مەن 18 ۇلتتىق پوليتسيا قىزمەتكەرى جارا­قات العان. ال قاماۋعا الىنعان ەرەۋىل­شىلەر سانى – 50. ءبىر عانا بارسەلونادان – 29، تار­راگونەدەن –14، لەيدە قالاسى­نان 8 ادام ۇستالىپتى.

جاعدايدىڭ ۇدەي تۇسۋىنە يسپانيا قۇقىق قورعاۋ ورگان­دارىنىڭ كاتالو­نيا سەپارا­تيستەرىنىڭ كوشباسشى­لارىن 9-13 جىلعا قاماۋ ۇكىمى سەبەپ بولىپ وتىر. 2017 جىلى بىرنەشە بەلسەندى كاتالونيا­نىڭ تاۋەلسىزدىگى تۋرالى زاڭ­سىز رەفەرەندۋم وت­كىزۋدى قول­عا العان ەدى. 2 جىل بويى ماد­ريد سوتىندا قارالعان ءىستىڭ ۇكىمى 14 قازاندا جاريا­لان­دى. سونىمەن بىرگە سوت كا­تا­­­لو­نيا­نىڭ ەكس-پرەزيدەنتى كارلەس پۋچدەموندى ەكستراديتسيا­لاۋ تالابىن قايتا قولعا الىپ وتىر. ونى دا بىرنەشە جىل بۇرىن سەپاراتيزمگە قا­تى­سى بار دەپ ايىپتاعان ەدى. كارلەس پۋچدەمون بۇگىندە بەل­گيادا بوي تاسالاپ ءجۇر.

ال كاتالونيا ايماعىنىڭ قازىرگى پرەزيدەنتى كيم توررا بەلسەندىلەردى قاماۋ دەمو­كراتياعا نۇقسان كەلتىرۋمەن تەڭ دەيدى. ول قۇزىرلى ورگان وكىلدەرىنەن ساياسي تۇتقىن­داردى بوساتۋىن، رەپرەسسيا­نى توقتاتۋىن سۇرادى. اقپارات­قا سۇيەنسەك، قامالعانداردىڭ اراسىندا ەڭ ۇزاق مەر­­زىمگە كەسىلگەنى وريول جۋن­­­كەراس ەكەن. وعان 13 جىل باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ۇكىمى شىعارىلعان. زاڭ­سىز رەفە­رەن­دۋمعا قاتىسى بار دەپ تانىل­عان راۋل رو­مەۆا، جوردي تۋرۋل، دولورس با­سسالارعا 12 جىل باس بوس­تان­­دىعىنان ايىرۋ جازاسى كەسىلدى. وريول جۋن­كەراس Reuters-كە بەرگەن سۇح­باتىن­دا بەلسەندىلەردى قاماۋ كاتا­لونيا تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن كۇرە­سۋ­شىلەردى جىگەر­لەن­دىرە تۇسە­تى­نىن، قوزعالىستى توق­تات­پا­يتىنىن ايتتى. يسپانيا ۇكى­مەتى دە بەل­سەندىلەردى تىڭداۋعا ءازىر ەكەنىن ءبىلدىردى. ماسەلەن، سارسەنبىدە يس­پانيا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى پەد­رو سانچەس ءۇش بەلسەندىمەن كەز­دەس­ىپ، ولاردىڭ ويىن تىڭداپ قايتتى.

يسپانيا باسىلىمدارى­نىڭ بولجامىنا قاراساق، ەرەۋىل­شىلەر لەگى ءالى دە سەيىلە قويماي­تىنعا ۇقسايدى. نارازىلار جا­قىن ارادا اكتسيالارىن ماد­ريد كوشەلەرىندە دە جالعاس­تى­­را­تىنىن ايتقان. بەيبىت اك­تسيا­نىڭ مۇنداي قانتوگىس­كە ۇلا­­س­ا­تىنىن ەشكىم دە بو­لجا­ماعان. سوندىقتان زار­داپ شەك­كەن­دەر­دىڭ سانى ال­داعى ۋاقىتتا ارتا ءتۇسۋى مۇم­­كىن. 10 قاراشاعا كەزەكتەن تىس پارلامەنت ساي­لاۋىن بەل­گىلەگەن يسپانيا بيلىگى ءۇشىن مۇنداي باسسىزدىقتىڭ جال­عا­سۋى جاقسى ەمەس. مۇنى بىلە­تىن ەرەۋىلشىلەردىڭ دە ارت­قا شەگىنەر ويى جوق. كاتا­لو­نيا يسپانيانىڭ ەڭ باي اي­ماعى ەكەنى دە بەلگىلى. حال­قى رەسپۋبليكا بويىنشا ەڭ ۇل­­كەن سالىقتى تولەپ وتىر. بۇل جولعى كوتەرىلىستىڭ ارتى 2017 جىل­­داعىداي بيلىكتىڭ ەلەمەۋىمەن نە نارازىلاردىڭ قال­ا­ۋىن ورىنداۋىمەن اياقتا­لارى بەلگىسىز. بۇل احۋال يسپانيا  عانا ەمەس، الەم جۇرت­شىلىعىن الاڭداتىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى № 16

رۋحانيات • بۇگىن، 12:04

اقىنعا ارنالعان كۇن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:46

قالانى دامىتۋ قۇجاتى دايىن

ايماقتار • بۇگىن، 07:43

باسپانامەن قامتيتىن باستى قۇجات

باعدارلامالار • بۇگىن، 07:23

ەر ەدىگە جانە ەلدىك مۇددە

رۋحانيات • بۇگىن، 07:20

بولمىسى ءبۇتىن باعاەۆ

رۋحانيات • بۇگىن، 07:19

ۇقساس جاڭالىقتار