10 مىڭ دوللارعا باعالانعان جوبا
داستان ايتباي راسىمەن-اق ەشقانداي الەۋمەتتىك جەلىدە جوق. ءتىپتى كەز كەلگەن ادام كۇندەلىكتى اقپارات الماسۋعا قولداناتىن مەسسەندجەرلەردى دە قولدانبايدى. ايتۋىنشا, ونىڭ بۇل ارەكەتى ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋىمەن بايلانىستى. ول ۋاقىتىنىڭ كوپ بولىگىن IT جوبالاردى ازىرلەۋمەن وتكىزەدى. ونىڭ بۇل سالاعا بەت بۇرۋىنا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ تاڭعالارلىق مۇمكىندىكتەرى سەبەپ بولعان.
قىزىلوردالىق جاس مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ, اكىم گرانتىن يەلەنىپ, 2015 جىلى ماسكەۋ بولات جانە قورىتپالار ينستيتۋتىندا نانوتەحنولوگيالار ماماندىعىندا ءبىلىم العان. ونىڭ IT جوبالارمەن ەتەنە ارالاسۋى وسى وقۋ ورنىنان باستالادى. تەحنولوگيانىڭ شەكسىز مۇمكىندىكتەرىن كورگەن سايىن, ونىڭ بۇل سالاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ودان ءارى ارتا تۇسكەن. ونىڭ ۇستىنە بۇل وقۋ ورنىندا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان ءتۇرلى ونەرتاپقىشتار جينالعان. ول اربىرىنەن وزىنە قاجەت قاسيەتتى جيىپ وتىرعان. د.ايتباي ءبىر جارىم جىلدان كەيىن بۇل وقۋ ورنىنان وتباسىلىق سەبەپتەرگە بايلانىستى قازاقستانعا قايتىپ كەلگەنىمەن, ءالى كۇنگە دەيىن سول ماسكەۋدەگى ارىپتەس-دوستارىمەن ارالاسىپ تۇرادى. قازىر ولار ءبىرىن-ءبىرى ءتۇرلى اقپاراتپەن حاباردار ەتەدى. قاشىقتا وتىرىپ تا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيدى.
قازىر د.ايتباي قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ 4-كۋرس ستۋدەنتى. وقۋدى تامامداعان سوڭ, ءدال وسى ماماندىعىمەن قىزمەت ەتەمىن دەپ وتىر. ول اقپاراتتىق تەحنولوگيا سالاسىنىڭ ىشكى جاي-كۇيىن جاقسى بىلگەندىكتەن, اتالعان سالانى باق-تا كەڭىنەن ناسيحاتتاعىسى كەلەدى.
د.ايتبايدىڭ ەڭ ايگىلى جوباسى «كافكا» دەپ اتالادى. ول دومەنى مەن حوستينگى بار پلاتفورمالاردى قورعايتىن انتيۆيرۋس ەسەبىندە جۇمىس ىستەيدى. ياعني ءتۇرلى سايتتارعا جاسالاتىن حاكەرلىك شابۋىلدارعا توتەپ بەرەدى. جوبانىڭ ەرەكشەلىگى – كەلگەن ۆيرۋس ءوز «ۇياسىنا» كەرى قايتىپ, ءوز-ءوزىن جويىپ جىبەرەدى. ونەرتاپقىشتىڭ ايتۋىنشا, كوپتەگەن ەلدە ءدال وسىنداي حاكەرلىك جۇيەگە قارسى جۇمىس ىستەيتىن ۆيرتۋالدى انتيۆيرۋس جوق. بىزگە ءمالىمى كومپيۋتەر نەمەسە نوۋتبۋككە ورناتىلاتىن Kaspersky, Dr.Web سىندى انتيۆيرۋستار. ولار كومپيۋتەردىڭ تەحنيكالىق قىزمەتىن عانا قورعايدى. ال «كافكا» سايتتىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان دۇنيە. وعان مۇنداي بىرەگەي جوبانى جاساپ شىعارۋ ءۇشىن 3 ايعا جۋىق ۋاقىت كەتكەن. كۇندەلىكتى ۋاقىتىنىڭ 6 ساعاتىن ارناپ وتىرعان.
داستان بۇل جوباسىن تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ Smart Zholy باعدارلاماسى اياسىندا Astana Hub ورتالىعىندا قورعاعان بولاتىن. سينگاپۋرلىق ينۆەستورلار مەن تاۋەلسىز ساراپشىلار ونىڭ اتالعان جوباسىن 10 مىڭ دوللارعا باعالاپ, قولداۋ كورسەتتى. قازىر «كافكا» سينگاپۋرداعى جەكەمەنشىك ميكروقارجى ورتالىقتارىنىڭ سايتتارىنا ورناتىلعان.
«كافكا» جاس مامانعا جاھاندىق IT الەمىنە جول اشتى دەۋگە ابدەن بولادى. سەبەبى جاقىندا ونى رەسەيلىك «ياندەكس» كومپانياسى جۇمىسقا شاقىردى. ول بۇل شاقىرتۋدى قۋانا قابىل الىپ, وقۋىن اياقتاعان سوڭ 1 جىل كولەمىندە ماسكەۋدە جۇمىس ىستەيمىن دەپ وتىر.
Safeheadphones – الەۋمەت ءۇشىن
ۇنەمى ىزدەنىستە جۇرەتىن جىگىت جاڭا دۇنيە ويلاپ تابۋدان جالىققان ەمەس. ازىرلەگەن ءار جوبام قوعامعا كومەگىن تيگىزىپ جاتسا, مەندىك ماقساتتىڭ ورىندالعانى دەيدى ول. ونىڭ ءاربىر جۇمىسى راسىندا الەۋمەتتىڭ تىنىشتىعىن ساقتاۋ ءۇشىن جاسالادى. قۇلاققاپ تاققان كەي تۇرعىنداردىڭ جول اپاتىنا ءتۇسىپ نەمەسە كولىكتىڭ استىندا قالعان وقيعالارىن ءجيى ەستيمىز. د.ايتباي وسىنداي وقيعالاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن Safeheadphones دەپ اتالاتىن قاۋىپسىز قۇلاققاپ ويلاپ تاپتى. بۇل ونىڭ ەڭ از ۋاقىتتا جاسالعان جوباسى كورىنەدى. ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن قۇلاققاپ نەبارى ءبىر جارىم ايدا جاسالعان.
Safeheadphones قۇلاققابىنىڭ جۇمىس ىستەۋ ءپرينتسيپى وڭاي. قۇلاققاپقا ارنايى قاۋىپسىزدىك سيگنالى ورناتىلعان. ماسەلەن 15 مەتر اراقاشىقتىقتان اۆتوكولىكتەردىڭ, جەدەل-جاردەم كولىكتەرىنىڭ سيگنالى ەستىلگەندە قۇلاققاپتاعى اۋەن اۆتوماتتى تۇردە توقتايدى. وسىلايشا, قاۋىپسىز قۇلاققاپ ادام ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا سەبەپ بولادى.
ساقتىقتا قورلىق جوق
قازىر د.ايتباي For life جوباسىن ازىرلەپ جاتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبا ونەرتاپقىش ءۇشىن ەڭ قيىن, ەڭ ماڭىزدى, ەڭ پايدالى جوبا. سەبەبى ول دايىن بولعاندا كوپكە كومەگى تيەتىن بىردەن-ءبىر جوبا بولماق. ول بۇل جۇمىسىن نۇر-سۇلتان قالاسىندا بولعان, كوپتىڭ قابىرعاسىن قايىستىرعان كوپ بالالى ۇيدەگى ءورت وقيعاسىنان كەيىن قولعا العان.
For life جوباسى ءورتتىڭ الدىن الۋعا نەمەسە ءورت بولعان جايدايدا ونى قۇزىرلى ورگاندارعا دەر كەزىندە حابارلاۋعا كومەكتەسەدى. جوبا بويىنشا عيماراتتاعى باقىلاۋ كامەرالارى ينتەرنەتكە قوسىلىپ, ونىڭ دەربەس IP مەكەنجايى بازاعا تىركەلەدى. جوبانىڭ الگوريتمىندە 5000-عا جۋىق جانىپ جاتقان وتتىڭ سۋرەتى مەن 3000-عا جۋىق ۆيدەو بار. ەگەر دە مەكەمەدەن 1 كۆ/م ءورت تۇتاناتىن بولسا, جاساندى ينتەللەكت بازاداعى وتتىڭ سۋرەتى مەن قوسۋلى تۇرعان كامەراداعى ءورتتىڭ سايكەستىگىن ىزدەيدى. سايكەستىك بولعان جاعدايدا جاساندى ينتەللەكت اۆتوماتتى تۇردە جەدەل-جاردەم قىزمەتىنە, ءورت سوندىرۋشىلەرگە جانە تاعى دا باسقا قۇزىرلى ورگاندارعا توتەنشە جاعدايدى بىردەن حابارلايدى. سونداي-اق سول مەكەمەدەگى جاۋاپتى ءبىر ادامنىڭ تەلەفونىنا ءورت جايىندا SMS حابارلاما جىبەرەدى. وسىلايشا, ءورتتى دەر كەزىندە اۋىزدىقتاۋعا بولادى.
د.ايتبايعا بۇل جوبانى جاساۋ وڭايعا تۇسپەگەن. وزگە جۇمىستارىمەن سالىستىرعاندا ونىڭ جاسالۋ مەرزىمى دە ۇزاققا سوزىلىپ وتىر. وتپەن جۇمىس ىستەۋ قيىن بولۋى سەبەپتى For life-تى جانداندىرىپ جۇرگەنىنە 4 ايدان اسىپتى. داستاننىڭ العاشقى 3 تاپسىرىس بەرۋشىسى دە تابىلعان. ول قىزىلوردا قالاسىنداعى جەكە دۇكەن مەن 2 مەكەمەگە باعدارلاماسىن ورناتىپ تا ۇلگەرگەن. سونداي-اق د.ايتباي بۇل باعدارلامانى كوپ بالالى وتباسىلار مەن ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەگىن ورناتۋعا نيەتتى.
اتالعان جوبالار ونەرتاپقىشتىڭ IT سالاسىنداعى باستاماسى عانا. ويعا العاندارى دا جەتىپ-ارتىلادى. «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» باعدارلاماسىنىڭ 2019 جىلعى قاتىسۋشىلارى قاتارىنا ەنگەن جاستىڭ جاڭا جوبالارى دا ەلدىڭ پايداسىنا ءتيىپ, قوعامنىڭ تىنىشتىعىن ساقتارى ءسوزسىز.
