وتكەن عاسىردا دۇنيەگە كەلىپ, ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان تۇستا ەسەيگەن بالالار بوس ۋاقىتىن دالادا وتكىزسە, بۇگىنگى جاعداي مۇلدەم باسقا. قازىرگى وقۋشىلاردىڭ كۇنى تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن جوسپارلانىپ قويعان. ءاربىر اتا-انا بالاسىنىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانىپ, ءتۇرلى ۇيىرمەگە جىبەرگەندى قۇپ كورەدى. بۇرىندارى ءان-بي, سپورت سەكتسيالارى تانىمال بولسا, قازىر بۇل تىزىمگە لوگيكا, مەنتالدى اريفمەتيكا, روبوت-تەحنيكا, جىلدام وقۋ, شەشەندىك ونەر, اكتەرلىك شەبەرلىك, جۋرناليستيكا, شەت تىلدەرىن جانە وزگە دە سالالاردى مەڭگەرۋگە ارنالعان ءتۇرلى كۋرستار قوسىلعان. وسىلاردىڭ ىشىندە روبوت-تەحنيكاسىنا دەگەن قىزىعۋشىلىق جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ازىرگە اتا-انالاردىڭ بارىنە بىردەي تانىس ەمەس بۇل ۇيىرمەدە قاتىسۋشىلار نەمەن شۇعىلدانادى دەگەن سۇراقتىڭ پايدا بولۋى زاڭدىلىق. سەبەبى تەك سوڭعى جىلدارى روبوت-تەحنيكامەن اينالىساتىن بالالاردىڭ سانى ەداۋىر كوبەيىپ, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە مەملەكەت تاراپىنان بايقاۋلار جاريالانىپ ءجۇر. ال ۇزدىكتەرى Google سەكىلدى ءىرى تەحنولوگيا كومپانيالارى ۇيىمداستىراتىن حالىقارالىق بايقاۋلاردا توپ جارىپ كەلەدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, سىنىپتا روبوت جاساۋدى ۇيرەنۋ وقۋشىلارعا عىلىم, تەحنولوگيا, ينجەنەريا جانە ماتەماتيكا (STEM) ساباقتارىن ودان ءارى جاقسى تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى. ال بولاشاق تۋرالى بولجامداردىڭ بارلىعى روبوتتاردىڭ كەيبىر ماماندىق يەلەرىن تولىعىمەن الماستىرا الاتىنىن ايتادى. بۇل ءۇردىس قازىردىڭ وزىندە باستالىپ كەتتى. سوندىقتان بولاشاق ماماندار باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءۇشىن, ەڭبەك كۇشى بولاتىن روبوتتاردىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن ءتۇسىنۋى ءۇشىن قازىردەن باستاپ روبوت-تەحنيكا نەگىزدەرىمەن تانىس بولعانى ابزال.
ەلىمىزدە وقۋشىلارعا وسى سالانى ۇيرەتە باستاعان العاشقى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى بولدى. بارلىق وڭىرلەردە روبوت-تەحنيكا سىنىپتارى وقۋ باعدارلاماسىنا كىرمەسە دە, جوعارى سىنىپتار ءۇشىن مىندەتتى ساباق, ال باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ۇيىرمە نەگىزىندە وتەدى. ۇستازدار سىنىپتاردا بارلىق قۇرال-جابدىقتار مەن قاجەتتى قۇرىلعىلار جەتكىلىكتى ەكەنىن ايتادى. بالالاردان تەك قىزىعۋشىلىق پەن بەيىمدىلىك تالاپ ەتىلەدى. تالدىقورعان قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكالىق باعىتتاعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ روبوت-تەحنيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى نيكولاي ءاۆديۋنيننىڭ ايتۋىنشا, بارلىق بالادا بىردەي قىزىعۋشىلىق بولا بەرمەيدى. ء«بىر سىنىپتا وقيتىن وقۋشىلاردىڭ جارتىسى عانا قىزىعۋشىلىق تانىتۋى مۇمكىن. ال وسى سالانىڭ نەگىزدەرىن ۇيرەنىپ قانا قويماي, جوبالار جاساپ, جارىستارعا قاتىساتىندار سانى ودان دا از بولادى. بۇل – قالىپتى جاعداي. ءبىزدىڭ مەكتەپتە روبوت-تەحنيكا ۇيىرمەسى ءبىرىنشى سىنىپتان باستاپ بار. جالپى ۇيىرمەگە بارعىسى كەلەتىن بالالارعا 3-سىنىپتان باستاپ شۇعىلدانۋعا كەڭەس بەرەمىز», دەيدى ن.اۆديۋنين. ماماننىڭ سوزىنە سەنسەك, تسيفرلى تەحنولوگيا ءومىردىڭ بارلىق سالالارىنا ەنىپ جاتىر. ال بولاشاق جاستارعا سول وزگەرىستەردى ءتۇسىنۋ وتە ماڭىزدى. تاڭداعان ماماندىعىنا قاراماستان كەز كەلگەن قىزمەتكەر وزىق تەحنولوگيالارمەن جۇمىس ىستەۋگە, وزدەرى جاساپ, ەركىن قولدانا الۋعا قاۋقارلى بولۋى شارت. سونداي-اق ن.اۆديۋنين روبوت جاساۋ ارقىلى بالالاردىڭ لوگيكالىق ويلاۋ قابىلەتى مەن مەحانيزمدەر جۇمىسىن تۇسىنۋگە ىقپال ەتەتىن ينجەنەرلىك قابىلەتتەرى داميتىنىن ايتادى. بۇل قاسيەتتەر بولاشاقتا كەز كەلگەن مامان يەسىن قاتارلاستارىنان ايشىقتاپ تۇراتىنى ءسوزسىز.
روبوت-تەحنيكاسىمەن اينالىساتىن بالالارعا مەملەكەت تاراپىنان دا ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلەدى. بولاشاقتا جاستار ەلىمىزدە روبوت ءوندىرىسىن قولعا الىپ, قازاقستاندى ورتالىق ازيادا digital دەرجاۆاعا اينالدىرادى دەگەن سەنىم بار. وسى ماقساتتا «قازروبوتيكس» قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ جانە سپورتتىق روبوت-تەحنيكا فەدەراتسياسى قۇرىلدى. ۇيىم جىل سايىن وڭىرلەردەن ۇزدىك جوبالاردى ىرىكتەپ, رەسپۋبليكالىق جارىس ۇيىمداستىرادى. ال ۇزدىك اتانعاندارعا ءارى قاراي قولداۋ كورسەتىپ, حالىقارالىق بايقاۋلارعا قاتىسۋىنا نەمەسە ينۆەستورلار تابۋىنا قول ۇشىن بەرەدى. وسى سالادا كاسىبيلىگىن ارتتىرىپ, بىلىكتى مامان بولامىن دەۋشىلەرگە ەلوردادا تاماشا مۇمكىندىكتەر اشىلادى. مەكتەپ تۇلەكتەرى بيىل العاشقى ستۋدەنتتەرىن قابىلداعان استانا IT ۋنيۆەرسيتەتىندە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيا, كيبەرقاۋىپسىزدىك, تەلەكوممۋنيكاتسيا ماماندىقتارى بويىنشا جوعارى ءبىلىم الۋلارىنا بولادى. ال جوبالاردى جاس ونەرتاپقىشتاردىڭ ورداسىنا اينالعان Astana Hub حالىقارالىق IT ستارتاپتار تەحنوپاركىنىڭ الاڭىندا جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بار. وسىلايشا وسى سالانى تاڭداعان بالالارىمىز قايدا قىزمەت ەتەدى دەپ الاڭداعان اتا-انالار بولاشاقتىڭ تسيفرلى تەحنولوگيا ەنشىسىندە ەكەنىن ەسكە الىپ, ماماندىق تاڭداۋدا قالىپتاسقان قاعيدالاردان ادا بولعانى ءجون.
بۇگىندە مەكتەپ وقۋشىلارىنا روبوت-تەحنيكاسىن ۇيرەتەتىن جەكەمەنشىك ورتالىقتاردىڭ سانى وتە كوپ, تولەماقىسى دا ءارتۇرلى. كەيبىر ۇيىرمەلەردىڭ باعاسى قولجەتىمدى بولعانىمەن, كەيبىرەۋلەرى اتا-انانىڭ قالتاسىنا سالماق تۇسىرەدى. نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنە قارايتىن وقۋشىلار سارايىندا روبوت-تەحنيكا ۇيىرمەسىن جۇرگىزەتىن مارمالاد جانىبەكتىڭ ايتۋىنشا, سانى كوپ بولعانىمەن, ساپاسى سىن كوتەرمەيتىندەرى جەتەرلىك. سوڭعى ترەندكە ىلەسىپ, اقشا تابۋدىڭ قامىن ويلايتىندارى دا جوق ەمەس. ول بۇل سالانى دامىتۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىنە سەنەدى. «بولاشاقتا روبوت جاساۋدى بالالارعا جۇيەلى تۇردە ۇيرەتسەك, ەلىمىزدەگى بارلىق سالانىڭ, سونىڭ ىشىندە, عىلىم, مەديتسينا, ونەركاسىپ وندىرىستەرى زاماناۋي تالاپتارعا ساي داميدى», دەيدى ج.مارمالاد. ەلوردالىق جاستار ءۇشىن وقۋشىلار سارايىندا ارنايى روبوت-تەحنيكا ۇيىرمەسى جۇمىس ىستەيدى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, استانالىق جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعى وتە جوعارى. ۇيىرمەنىڭ جالپى 800-گە جۋىق قاتىسۋشىسى بار ەكەن. «كوپ بالالى وتباسىنىڭ, الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلاردىڭ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى, اتا-اناسى قايتىس بولعان نەمەسە قامقورشىسى جوق, دارىندى بالالاردى تەگىن وقىتامىز», دەيدى وقۋشىلار سارايىنىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى باعلان جۇكەنوۆا. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى حالىققا جولداۋىندا وقۋشىلار سارايلارىنىڭ بازاسىندا كومپيۋتەرلەردى, لابوراتوريالاردى جانە 3د پرينتەرلەردى قوسا العاندا, بارلىق قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدارى بار بالالار تەحنوپاركتەرى مەن بيزنەس-ينكۋباتورلارىنىڭ جەلىسىن قۇرۋ كەرەكتىگىن ايتقان ەدى. سونداي-اق ەلباسى اگروونەركاسىپ سالاسىندا اقىلدى تەحنولوگيالاردى, جۇرگىزۋشىسى جوق تەحنيكا, «ۇلكەن دەرەكتەر» (Big data), سمارت سيتي تۇجىرىمدامالارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ مىڭىزدىلىعى تۋرالى اتاپ ءوتتى. اۋىلى الىس سەكىلدى كورىنگەنىمەن, بولاشاقتا مۇلدەم جاڭا ماماندىقتارعا قاجەتتىلىك تۋاتىنى ايقىن, روبوتتار ورىنداۋشىلىق قانا ەمەس, ينتەللەكتۋالدىق تا قىزمەت اتقارۋعا قاۋقارلى بولادى. سول سەبەپتى عالامدىق وزگەرىستەرگە ساي قازىرگى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قىزىعۋشىلىعى مەن ماماندىق تاڭداۋى بىزدىكىنەن بولەك بولۋى زاڭدىلىق. ءبىر وكىنىشتىسى, ازىرگە بۇل زاماناۋي تەحنولوگياعا باۋليتىن ۇيىرمەلەر اۋىل بالالارىنا قولجەتىمسىز بولىپ تۇر.
