ماككا اسحابوۆا «كۇمىس القا» يەگەرى بولعاندىقتان التى بالانى تاربيەلەۋ قانشالىقتى قيىن ەكەنىن جاقسى بىلەدى. الايدا, ول مەملەكەتتەن اقشا تالاپ ەتەتىن جانە جۇمىس ىستەگىسى كەلمەيتىن پاتەرناليستىك پيعىلعا قارسى.
«كوپ بالالى انالاردىڭ نارازىلىقتارىن جانە ولار قاتىساتىن ميتينگىلەردى قولدامايمىن. مەنىڭ ويىمشا, ءاربىر ايەل وزىنە شەكتەۋ قويماستان جۇمىس ىستەۋى, ءوزىن-ءوزى دامىتۋمەن جانە بولاشاققا جوسپار قۇرۋمەن اينالىسۋى كەرەك. «كۇمىس القاعا» يە بولىپ وتىرعان سوڭ قىزدارىما لايىقتى ۇلگى بولۋعا تىرىسامىن. ايەلدەر قاۋىمىنا ميتينگىلەر مەن نارازىلىقتار ارقىلى ەشتەڭەگە قول جەتكىزە المايتىنىن ايتقىم كەلەدى. ءوزىڭىزدى جيناقتاپ, ماقساتقا جەتۋ ەشقاشان كەش ەمەس», دەيدى كوپ بالالى انا.
ونىڭ ايتۋىنشا, وتاعاسى – كومباين جۇرگىزۋشىسى, ءوزى ءۇي شارۋاسىندا. ول ءوزىنىڭ بارلىق بوس ۋاقىتىن بالالارىن تاربيەلەۋگە جۇمسايدى. بۇگىندە مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانعان كوپتەگەن باعدارلامالاردىڭ ناتيجەسىندە ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋگە بولاتىنىنا سەنىمى كامىل.
«كۇيەۋىمىز ەكەۋمىز ءىرى قارا مال وسىرۋمەن اينالىسامىز. 2016 جىلى «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» باعدارلاماسى بويىنشا 3 ملن تەڭگە كولەمىندە نەسيە العان ەدىك. بۇگىندە ونى تولىعىمەن وتەدىك, ساراي سالدىق, قازىر اۋىلدا جەكە بيزنەسپەن اينالىسۋدامىز. 8 ساۋىن سيىردان كۇنىنە 25-30 ليتر ءسۇت الامىن. ايىنا ورتاشا ەسەپپەن 600 ليتر ءسۇت وتكىزەمىن», دەيدى ماككا اسحابوۆا.
«اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كوپ بالالى وتباسىلارعا ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كومەك الۋشىلاردىڭ كوبى مەملەكەت ەسەبىنەن قىسقا مەرزىمدى قايتا دايارلاۋ كۋرستارىنان وتۋدە. ءوڭىردىڭ 703 تۇرعىنىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىنا كومەكتەستىك. سونداي-اق كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋعا جانە جەكە بيزنەس اشۋعا, جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتى دامىتۋعا جاردەمدەسەمىز. اعىمداعى جىلى 37 كوپ بالالى انا جاڭا بيزنەس-يدەيالارعا 505 مىڭ تەڭگە كولەمىندە وتەۋسىز گرانت الدى. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن ۇلكەن تىرەك», دەدى اقمولا وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى دينا احمەتجانوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, اتالعان كوپ بالالى وتباسى اعىمداعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ شارتتى اقشالاي كومەك الۋشىلار قاتارىنا ەندى. ولارعا اي سايىن 152 927 تەڭگە كولەمىندە جالپى سوماسى 1 ملن 835 مىڭ تەڭگە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىندالدى.
جۋىردا ۇكىمەت وتىرىسىندا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ قازاقستاندا 2020 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعان ااك كورسەتۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن تانىستىرعانىن ەسكە سالا كەتەيىك.
«ەڭ باستى قاعيدا – مەملەكەت كومەككە مۇقتاج ادامدارعا, اسىرەسە بالالار مەن كوپ بالالى وتباسىلارعا كومەكتەسەدى. ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتار جۇمىس ىستەۋى كەرەك. مەملەكەت جۇمىسقا ورنالاسۋعا نەمەسە شاعىن بيزنەسپەن اينالىسۋعا كومەكتەسەدى. مەملەكەتتىك كومەككە – كوپ بالالى وتباسىلاردى قولداۋ, تابىسى تومەن وتباسىلارعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ, تابىسى از وتباسىلارداعى بالالارعا كەپىلدەندىرىلگەن الەۋمەتتىك پاكەتى كىرەدى», دەگەن-ءدى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, كوپ بالالى وتباسىلارعا قولداۋ كورسەتۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن مەملەكەتتىك جاردەماقىلار ەنگىزۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى. بۇل مەملەكەتتىك جاردەماقى بارلىق كوپ بالالى وتباسىلارعا (4 نەمەسە ودان دا كوپ كامەلەتكە تولماعان بالاسى بار) تابىسىنا قاراماستان تولەنەدى.
ياعني ااك تابىسى از وتباسىلارعا, سونىڭ ىشىندە كوپ بالالى وتباسىلارعا تولەنەتىن بولادى. ەڭ از كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-ىن تاعايىنداۋدىڭ شەكتى ولشەمى قالادى. ەگەر ەڭبەككە قابىلەتتى وتباسى مۇشەسى ۇسىنىلعان جۇمىستان جانە جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ شارالارىنان باس تارتسا, وندا ااك تولەمى تەك وعان عانا ەمەس, بۇكىل وتباسىنا دا توقتاتىلادى
از قامتىلعان وتباسىلاردان شىققان بالالار ءۇشىن كەپىلدەندىرىلگەن الەۋمەتتىك پاكەتتى ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. 1 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى ازىق-ت ۇلىك جيىنتىعىمەن جانە گيگيەنالىق قۇرالدارمەن, 6 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەكتەپتەردە ىستىق تاماقپەن, وقۋ قۇرالدارىمەن جانە مەكتەپ كيىمىمەن قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق ولارعا مەكتەپكە دەيىنگى جول ءجۇرۋ شىعىندارى وتەلەتىن بولادى. مەديتسينالىق, ونىڭ ىشىندە ستوماتولوگيالىق كومەك 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى جانە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ شەڭبەرىندە كورسەتىلمەك.
اعىمداعى جىلدىڭ توعىز ايىندا ااك 417 مىڭ وتباسىنا نەمەسە 2,1 ملن ادامعا تاعايىندالدى. ااك ورتاشا مولشەرى ءبىر ادامعا 2,5 ەسە, 6848 تەڭگەدەن 16 446 تەڭگەگە دەيىن ءوستى. ورتاشا ەسەپپەن وتباسىنا 90 مىڭ تەڭگە شىعادى, ايىنا ەڭ كوپ تاعايىندالعان سوما – 455 مىڭ تەڭگە. بيىل ااك-كە 206,2 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن, ونىڭ 146,4 ملرد تەڭگەسى تولەندى.
دايىنداعان
دۋمان اناش,
«Egemen Qazaqstan»
